Müasir dünyanın siyasi mənzərəsi getdikcə daha mürəkkəb xarakter alır. Ayrı-ayrı regionlarda davam edən müharibələr, silahlı qarşıdurmalar, dövlətlərarası gərginliklər, terror təhlükəsi, kiberhücumlar, informasiya müharibələri və xarici müdaxilə cəhdləri təhlükəsizlik anlayışının sərhədlərini xeyli genişləndirib. Bu gün təhlükəsizlik artıq yalnız dövlət sərhədlərinin qorunması və hərbi təhdidlərin qarşısının alınması demək deyil. İctimai-siyasi sabitlik, insanların gündəlik həyatını əmin-amanlıq şəraitində davam etdirməsi, informasiya və ideoloji məkanın qorunması da milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Belə bir mürəkkəb beynəlxalq şəraitdə Azərbaycan sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunduğu ölkələrdən biri kimi seçilir.
Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafiyaya nəzər saldıqda bu sabitliyin əhəmiyyəti daha aydın görünür. Ölkəmiz mürəkkəb geosiyasi proseslərin cərəyan etdiyi regionda yerləşir. Yaxın və daha geniş coğrafiyada müharibələr davam edir, qarşıdurmalar yeni mərhələlərə keçir. Bir vaxtlar təhlükəsiz hesab edilən ölkələrdə belə sabaha dair ciddi narahatlıqlar yaranır. Azərbaycan vətəndaşı isə bütün bu proseslərin fonunda təhlükəsiz və əmin-amanlıq şəraitində gündəlik həyatını davam etdirir. Ölkəmizdəki ictimai-siyasi sabitlik və dayanıqlı təhlükəsizlik sistemi dünyanın təqdir etdiyi reallıqdır.
Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra bu sabitlik daha da möhkəmlənib. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam təmin etməklə ölkənin təhlükəsizliyi baxımından təhdidləri aradan qaldırıb. Otuz ilə yaxın davam edən işğal təkcə torpaqlarımızın zəbt edilməsi deyildi, eyni zamanda ölkəmizin təhlükəsizlik mühitinə təhdid yaradan vəziyyət idi. Bu baxımdan, rəşadətli ordumuzun qazandığı Zəfər yalnız işğala son qoyulması ilə yox, həm də sabitliyin və təhlükəsizliyin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.
Prezident İlham Əliyev oktyabrın 2-də Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında çıxışı zamanı Azərbaycanda mövcud təhlükəsizlik mühitinə də diqqət çəkərək, ölkənin üzləşdiyi risklərin əsasən xarici amillərlə bağlı olduğunu qeyd etdi: “Bəli, bu gün Azərbaycan xalqı təhlükəsizlik, əmin-amanlıq şəraitində yaşayır. Bu, indiki dünyada böyük sərvət sayıla bilər. Çünki bu gün dünya xəritəsinə baxsaq görərik ki, Azərbaycan xalqı qədər sabitlik, əmin-amanlıq, sülh şəraitində yaşayan çox az xalqlar və ölkələr var. Bu, bizim reallıqlarımızdır. Ona görə təhlükəsizlik tədbirləri daim gündəlikdə olmalıdır. Ölkə daxilində hər hansı risklər mövcud deyil - nə fiziki risklər, nə ideoloji risklər, nə hansısa başqa. Bütün risklər hüdudlarımızın kənarında formalaşır”.
Dünyada risklərin xarakteri dəyişdikcə dövlətin onları qabaqlamaq imkanları da gücləndirilməlidir. Azərbaycanın son illərdə təhlükəsizlik sahəsində atdığı addımlar da məhz bu prinsipə əsaslanır. Dövlət sərhədlərinin müasir texnologiyalar vasitəsilə qorunması, müdafiə imkanlarının artırılması, hüquq-mühafizə və xüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi mümkün xarici təhdidlərə qarşı etibarlı müdafiə mexanizmi yaradıb.
Azərbaycan gücləndikcə və beynəlxalq münasibətlər sistemində öz milli maraqlarına əsaslanan müstəqil siyasət apardıqca ölkəmizə qarşı müxtəlif təzyiq cəhdlərinin meydana çıxması da istisna edilmir. Prezident İlham Əliyev çıxışında bu məsələyə toxunaraq deyib: “Azərbaycan gücləndikcə, daha fəal və açıq müstəqil siyasət apardıqca, bizə tuşlanan hər bir oxa 10 ox geriyə buraxdıqca, bizə qarşı təzyiqlər daha da çoxalacaq. Bax, biz bu gün bizə qarşı olan bir dənə də zərbəni cavabsız qoymuruq. Bir zərbəyə bəlkə 2, 5, 10 zərbə qaytarırıq ki, hərə otursun yerində, bizim işlərimizə qarışmasın, bizim həyat tərzimizə burnunu soxmasın və bizə yol göstərməsin. Hərə getsin öz xalqına, dövlətinə gün ağlasın. Bu gün Azərbaycan reallıqları belədir ki, biz bir çox ölkələr üçün örnək olmuşuq. Ona görə risklərlə bağlı, - həm fiziki, həm ideoloji risklərlə bağlı, - ciddi tədbirlər görülür və görüləcək”.
Müasir dövrdə informasiya və ideoloji təsirlər də sərhəd tanımır. İnternet, sosial şəbəkələr və süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı informasiyanın saniyələr ərzində milyonlarla insana çatmasına imkan verir. Bu imkan inkişaf və maariflənmə vasitəsi olduğu kimi, məqsədli dezinformasiya, saxta xəbərlər, manipulyasiya və cəmiyyət daxilində etimadsızlıq yaratmaq üçün də istifadə oluna bilər. Kiberhücumların miqyasının genişlənməsi isə təhlükəsizliyin artıq virtual məkanda da təmin edilməsini zəruri edir. Bu mübarizənin ən təsirli vasitələrindən biri savadlı cəmiyyətin formalaşdırılmasıdır. Bu amilin əhəmiyyətinə diqqət çəkən Prezident İlham Əliyev qeyd edib: “Xalqımız nə qədər təhsilli, bilikli, savadlı olarsa, o qədər də bax, bu yalanlara, bu şayiələrə, zəhərlə dolu olan bu ideoloji təxribatlara uymayacaq”.
Təhsil bu mənada yalnız bilik əldə etmək vasitəsi deyil, eyni zamanda cəmiyyətin informasiya təhlükələrinə qarşı müqavimət qabiliyyətini formalaşdıran mühüm amildir. Hadisələri təhlil etməyi, doğru məlumatı saxta informasiyadan ayırmağı bacaran insanı manipulyasiya etmək mümkün deyil. Xüsusilə gənc nəslin milli tarixə, dövlətçilik ənənələrinə, ölkənin keçdiyi inkişaf yoluna dərindən bələd olması ideoloji təhlükəsizliyin təminatlarından biridir.
Vətən müharibəsi xalqımızın milli həmrəyliyini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Müharibənin ən ağır günlərində xalqımızın ümumi məqsəd ətrafında səfərbər olması milli həmrəyliyin nə qədər böyük gücə malik olduğunu bir daha təsdiqlədi. Dünyanın müxtəlif bölgələrində gedən müharibələrdə tərəflərin arxasında ayrı-ayrı böyük dövlətlərin və siyasi-hərbi blokların dayandığı bir şəraitdə Azərbaycan torpaqlarını məhz öz gücü, iradəsi hesabına azad etdi. Bu tarixi Zəfər xalqımızda milli qürur, özünəinam və dövlətçilik duyğusunu daha da gücləndirdi. Bu da onu göstərir ki, cəmiyyətin milli dəyərlər ətrafında birləşməsi, yad təsirlərə qarşı ayıq və prinsipial mövqe nümayiş etdirməsi ölkənin ideoloji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ali Baş Komandanın “Bizə heç kimin köməyi də lazım deyil, himayədarlığı da lazım deyil. Bizə lazım olan vaxtda bizə heç kim kömək etməyib. Bir milyon qaçqınımız olanda heç kim bizə əl uzatmayıb. Nə almışıqsa, pulla almışıq. O cümlədən bütün silahları da pulla almışıq, özü də dünya qiymətinə - son gülləyə qədər” fikirləri də Azərbaycanın müstəqil dövlətçilik fəlsəfəsinin mahiyyətini ifadə edir.
Dünyada müharibələrin, qarşıdurmaların və geosiyasi rəqabətin dərinləşdiyi bir şəraitdə Azərbaycanın sabitlik və əmin-amanlıq şəraitində yaşaması dövlət və xalq olaraq böyük uğurumuzdur. Bu, həyata keçirilən məqsədyönlü dövlət siyasətinin, xalq-dövlət birliyinin və milli gücə əsaslanan inkişaf strategiyasının nəticəsidir. Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər isə bu təməlləri daha da möhkəmləndirərək Azərbaycanın təhlükəsizlik mühitini yeni mərhələyə yüksəldib. Qarşıdakı dövrdə əsas hədəf əldə olunan bu nailiyyətləri qorumaq, milli həmrəyliyi daha da gücləndirmək və ölkənin təhlükəsiz, sabit və dayanıqlı inkişafını təmin etməkdir.
Ülkər XASPOLADOVA,
“Azərbaycan”