Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) xaricdə fəaliyyət göstərən azərbaycanlı həkimlərlə əməkdaşlığın genişləndirilməsi və qabaqcıl tibbi təcrübənin ölkəmizdə tətbiqinin təşviqi istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər çərçivəsində Yeni Klinikada tibbi konsilium təşkil olunub.

TƏBİB-dən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, konsilium Azərbaycan-Amerika Tibb Assosiasiyasının nümayəndəsi, professor Rauf Şahbazovun Yeni Klinikaya səfəri çərçivəsində keçirilib.

Konsilium zamanı professor Yeni Klinikanın yerli həkim-mütəxəssisləri ilə birlikdə mürəkkəb klinik halları müzakirə edib, pasiyentlərin mövcud vəziyyəti, aparılmış müayinələrin nəticələri və tətbiq olunan müalicə yanaşmaları ilə tanış olub. Diaqnostika, müalicənin növbəti mərhələləri və mümkün tibbi müdaxilələrlə bağlı peşəkar məsləhətlər verilib.

Səfər çərçivəsində professor Yeni Klinikanın Cərrahiyyə və Transplantasiya Mərkəzinin fəaliyyəti, burada göstərilən tibbi xidmətlər, müasir diaqnostika və müalicə imkanları ilə də tanış olub.

Görüş zamanı xaricdə fəaliyyət göstərən azərbaycanlı həkimlərin bilik və təcrübəsindən ölkəmizdə daha səmərəli istifadə, yerli və xarici mütəxəssislər arasında peşəkar əlaqələrin gücləndirilməsi, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi, eləcə də onlayn məsləhətləşmələrin, vebinarların və elmi tədbirlərin təşkili məsələləri müzakirə edilib.

TƏBİB tərəfindən bu praktikanın daha da aktivləşdirilməsi, xaricdə fəaliyyət göstərən mütəxəssislərlə tabeli tibb müəssisələrinin əkimləri arasında həm əyani, həm də onlayn formatda tibbi konsilium və konsultasiyaların mütəmadi keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Qeyd edək ki, tibb üzrə fəlsəfə doktoru Rauf Şahbazov qaraciyər, böyrək və mədəaltı vəzi transplantasiyası, həmçinin hepatobiliar cərrahiyyə sahəsində ixtisaslaşmış, beynəlxalq təcrübəyə malik transplant cərrahıdır. Hazırda Amerika Birləşmiş Ştatlarının Nyu-York ştatında yerləşən “Albany Medical Center”də Transplantasiya Cərrahiyyəsi Bölməsinin rəhbəri və cərrahiyyə professoru kimi fəaliyyət göstərir.

Paytaxtın 835 912 kvadratmetr yol sahəsinin yenilənməsi nəzərdə tutulur.

Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, 18 küçə və prospektdə işlər tamamlanıb, 8-də davam edir.

Digər ünvanlarda təmir işləri mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək.

I Liqada çıxış edən "Cəbrayıl", II Liqanın iştirakçısı "Quba" futbol komandalarının adları dəyişdirilib.

Peşəkar Futbol Liqasından AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, artıq "Cəbrayıl" yarışlarda "Gəncəbasar", "Quba" isə "Haypers" adı altında mübarizə aparacaq.

Hər iki klubun ad dəyişikliyi ilə bağlı bütün sənədləşmə işləri başa çatdırılıb və zəruri sənədlər Peşəkar Futbol Liqasına təqdim edilib.

Qeyd edək ki, liqaların Əsasnaməsinin müvafiq bəndinə əsasən, adı dəyişdirilmiş klub əvvəlkinin PFL üzvlüyünə malik olur, yarışlarda iştirak etməklə bağlı əvvəllər ortaya çıxan bütün öhdəlikləri yerinə yetirir.

Azərbaycanın Orta Dəhlizin inkişafındakı rolu beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsində əsasən neorealizm prizmasından izah olunur. Sistemdəki anarxiya və güc balansındakı dəyişikliklər dövlətləri xarici təhlükəsizliklərini və strateji maraqlarını təmin etmək üçün mövcud imkanlardan maksimum istifadə etməyə sövq edir.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında beynəlxalq əlaqələr üzrə mütəxəssis Bayram Əliyev deyib.

Onun sözlərinə görə, Şimal marşrutunun geostrateji risklər səbəbindən zəifləməsi, xüsusilə Ukrayna böhranı fonunda yaranmış yeni reallıqlar Avrasiya məkanında alternativ nəqliyyat xətlərinə ehtiyacı artırıb. Bu struktur dəyişiklikləri şəraitində Azərbaycan əlverişli coğrafi mövqeyindən geostrateji alət kimi istifadə etməklə regional güclər arasında suverenliyini, strateji manevr imkanlarını və milli təhlükəsizliyini möhkəmləndirir. Qarşılıqlı asılılıq və logistik hab konsepsiyaları da bu yanaşmanı tamamlayır.

“Orta Dəhliz Çin və Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi, Cənubi Qafqaz və Türkiyə üzərindən Avropa ilə birləşdirən multimodal nəqliyyat marşrutudur. Azərbaycan bu sistemdə yalnız coğrafi körpü deyil, həm də mühüm təşəbbüskar və tranzit ölkə kimi çıxış edir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, həmçinin müasir avtomobil və hava nəqliyyatı infrastrukturuna yatırılan böyük həcmli investisiyalar Azərbaycanın fəal geoiqtisadi oyunçu kimi mövqeyini gücləndirib. Ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşməsi isə tranzit imkanlarını artırmaqla yanaşı, alternativ marşrutların formalaşdırılmasına və nəqliyyat risklərinin azaldılmasına şərait yaradır”, - deyə ekspert bildirib.

B.Əliyev xatırladıb ki, Dəhlizin rəqabətqabiliyyətliliyinin artırılması istiqamətində son dövrdə mühüm praktiki addımlar atılıb. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun Gürcüstan hissəsində aparılan modernləşdirmə işləri nəticəsində xəttin illik ötürücülük gücü 1 milyon tondan 5 milyon tona çatdırılıb. Bakı Limanının ikinci fazası çərçivəsində isə limanın yükaşırma gücünün 25 milyon tona, konteynerlər üzrə imkanlarının 500 min TEU-ya çatdırılması nəzərdə tutulur. Sərhəd-keçid prosedurlarının sürətləndirilməsi məqsədilə “Vahid pəncərə” sistemi və elektron gömrük mexanizmləri də tətbiq edilir. Naxçıvan üzərindən perspektivdə reallaşdırılması nəzərdə tutulan Zəngəzur dəhlizi də Orta Dəhlizin yükötürmə imkanlarını və marşrutun alternativliyini daha da artıracaq.

“Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri, xüsusilə Qazaxıstan, Özbəkistan və Türkmənistanla nəqliyyat-logistika sahəsində əməkdaşlığı da keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçib. Qazaxıstan və Gürcüstanla birgə yaradılmış “Middle Corridor Multimodal Ltd.” şirkəti vasitəsilə vahid tarif siyasətinin formalaşdırılması və blok-qatarların fasiləsiz hərəkətinin təmin edilməsi istiqamətində iş aparılır. Aktau, Kuryık və Türkmənbaşı limanları ilə inteqrasiya olunmuş bərə daşımalarının genişləndirilməsi, eləcə də “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”nin tanker və bərə parkının yenilənməsi Orta Dəhlizin dəniz komponentinin imkanlarını artırır. Dənizə birbaşa çıxışı olmayan Özbəkistan və Qırğızıstan üçün isə Azərbaycan infrastrukturu Avropa bazarlarına çıxış baxımından mühüm tranzit qapısı rolunu oynayır”, - deyə o vurğulayıb.

Mütəxəssisin fikrincə, Orta Dəhlizin inkişafı Azərbaycan üçün yalnız tranzit gəlirlərinin artırılması baxımından əhəmiyyət daşımır. Ələt Azad İqtisadi Zonasında xammalın emalı və əlavə dəyər yaradan istehsal zəncirlərinin formalaşdırılması da əsas hədəflər sırasındadır. Nəqliyyat dəhlizləri, eyni zamanda, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində vahid iqtisadi-logistik məkanın formalaşdırılması üçün mühüm baza yaradır. Dəniz yolu ilə 35-45 gün davam edən daşımaların Orta Dəhliz vasitəsilə 12-15 günə qədər qısaldılması, xüsusilə yüksək dəyərli yüklərin daşınması baxımından marşrutun rəqabət üstünlüyünü artırır.

Beləliklə, neorealist nəzəriyyənin əsas müddəaları baxımından Azərbaycan əlverişli geostrateji mövqeyindən istifadə etməklə həm milli təhlükəsizliyini və iqtisadi dayanıqlığını gücləndirir, həm də regional nəqliyyat sistemində rolunu artırır. Şərq-Qərb istiqamətində həyata keçirilən infrastruktur layihələri və Mərkəzi Asiya ölkələri ilə genişlənən tərəfdaşlıq Azərbaycanın Avrasiyanın mühüm logistik və geoiqtisadi mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə imkan yaradır.

Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) Mərkəzi Aparatı və partiyanın Naxçıvan şəhər təşkilatının birgə təşkilatçılığı ilə “Şəhərsalma və Memarlıq İli” çərçivəsində təşkil olunan “Heydər Əliyev məktəbi” layihəsinin üçüncü mərhələsi başa çatıb.

Partiyadan AZƏRTAC-a bildirilib ki, tədbirdə Ulu Öndər Heydər Əliyevin və şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib, Dövlət Himni səsləndirilib.

Tədbirdə YAP Mərkəzi Aparatı rəhbərinin müavini Ramilə Bədəlova, YAP İdarə Heyətinin üzvü, partiyanın Gəncə şəhər təşkilatının sədri Bayram Aslanov, YAP Naxçıvan şəhər təşkilatının sədri Elman Cəfərli, YAP Mərkəzi Aparatının Təşkilat və Gender siyasəti və gənclərlə iş şöbələrinin baş məsləhətçiləri Araz Salmanov və Günel Məmmədova çıxış ediblər.

Qeyd olunub ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin zəngin dövlətçilik irsinin öyrənilməsi və gənc nəslə aşılanması Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyət istiqamətlərindəndir. Bildirilib ki, bu cür layihələr gənclərin intellektual potensialının inkişafına, onların vətənpərvərlik ruhunda formalaşmasına, həmçinin müxtəlif regionlardan olan gənclər arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir.

Layihə iştirakçıları düşərgə barədə təəssüratlarını bölüşüblər.

Daha sonra iştirakçılara sertifikatlar, xatirə kubokları verilib.

Sonda Yeni Azərbaycan Partiyasının Himni səsləndirilib.

“Milli Proqram”ın 3-cü mərhələsi çərçivəsində ilk qrup istifadəçilər “Coursera” onlayn təhsil platformasında 15 mindən çox təlimi uğurla tamamlayıblar. Dörd mindən çox yeni istifadəçi platformadan yararlanmağa başlayıb.

Bu barədə AZƏRTAC-a İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzindən (4SİM) bildirilib.

“4Sİ Akademiyası - Milli Proqram”ın 3-cü mərhələsi çərçivəsində iyun ayından etibarən 4000-dən çox istifadəçi “Coursera” platformasından 6 həftə ərzində ödənişsiz istifadə imkanından faydalanıb. Bu müddətdə iştirakçılar ümumilikdə 31 mindən çox təlim üçün qeydiyyatdan keçib, 15 mindən artıq təlimi uğurla tamamlayıblar. Beləliklə, müraciət olunan təlimlərin tamamlanma nisbəti 48 faizdən çox olub. Bu da analoji qlobal proqramlarla müqayisədə 3 dəfə yüksək nəticə deməkdir.

İştirakçıların ən çox tamamladığı təlimlər süni intellekt və maşın öyrənməsi, liderlik və idarəetmə, data analitikası, biznes və təhsil istiqamətlərinə aiddir.

İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində Dördüncü Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi və Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən ABŞ-nin “Coursera” şirkəti ilə birgə həyata keçirilən “4Sİ Akademiyası - Milli Proqram”ın məqsədi dördüncü sənaye inqilabı texnologiyaları sahəsində bilik və bacarıqların inkişaf etdirilməsinə, rəqəmsal iqtisadiyyata keçidin sürətləndirilməsinə və əmək bazarında rəqabətqabiliyyətli insan kapitalının formalaşdırılmasına dəstək olmaqdır.

Dünyanın 380-ə yaxın aparıcı universiteti və texnologiya şirkəti tərəfindən hazırlanmış 21 mindən çox təlim istifadəçilər üçün əlçatandır. Həmin təlimlər Stanford, Oksford, Yel, Dyuk, Miçiqan, London universitetləri, həmçinin “Google”, IBM, “Microsoft”, “Meta”, “Amazon Web Services” və “DeepLearning.AI” kimi qlobal texnologiya şirkətləri və təhsil təminatçıları tərəfindən hazırlanıb. 3 250 təlim isə platformada Azərbaycan dilində altyazı ilə təqdim olunur.

Proqram dövlət və özəl sektor tərəfdaşlığı əsasında icra olunur. “Pasha Holding”, SOCAR, “TotalEnergies”, XRG, JOCAP, “Norm Sement”, “Smart Solutions Group” və “B2B Group” şirkətləri korporativ sosial məsuliyyət çərçivəsində proqramın 3-cü mərhələsinin tərəfdaşlarıdır.

Yaşından və yaşadığı ərazidən asılı olmayaraq, istənilən Azərbaycan vətəndaşı https://form.4sim.gov.az/ linki vasitəsilə müraciət edib proqrama qoşula bilər.

Vatikan Papa XIV Leonun noyabrın 6-dan 17-dək Uruqvay, Argentina və Peruya səfər edəcəyini elan edib. Bu səfər ötən il Papa seçilməzdən əvvəl onilliklər ərzində Peruda missioner və yepiskop kimi fəaliyyət göstərmiş Katolik Kilsəsinin rəhbəri üçün böyük əhəmiyyət daşıyacaq.

AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Papa noyabrın 6–8-də Uruqvaya, 8–11-də Argentinaya, 11–17-də isə Peruya səfər edəcək.

Qeyd edək ki, ABŞ-də anadan olmuş ilk Papa olan Leo, həmçinin Peru vətəndaşıdır. O, 2015–2023-cü illərdə ölkənin şimal-qərbində yerləşən Çiklayo şəhərinin yepiskopu vəzifəsində çalışıb.

Papa Peruda olduğu müddətdə Çiklayo ilə yanaşı, Lima, Kusko və Pukalpa şəhərlərini də ziyarət edəcək. O, Argentinada Buenos-Ayres, Kordoba və Luxan, Uruqvayda isə Montevideo, Paysandu və Florida şəhərlərinə səfər edəcək.

Vatikan səfərlə bağlı təfərrüatları açıqlamayıb və tam marşrutların daha sonra ictimaiyyətə təqdim olunacağını bildirib.

Azərbaycan dövlətinin həyata keçirdiyi regional yol və nəqliyyat layihələri ölkənin üzərinə götürdüyü öhdəliklərə nə qədər məsuliyyətlə yanaşdığını nümayiş etdirir. Xüsusilə dəmir yolu xətlərinin və avtomobil yollarının qısa müddət ərzində yüksək icra səviyyəsinə çatdırılması Azərbaycanın böyük infrastruktur layihələrini planlı, ardıcıl və səmərəli şəkildə həyata keçirdiyini göstərir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Novruzəli Aslanov söyləyib.

O bildirib ki, Zəngəzur layihəsi üzrə hazırda əsas istiqamətlər üzrə aparılan işlərin sürətlə davam etdirilməsi ölkənin nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsinə, regionların inkişafına və yeni iqtisadi bağlantıların yaradılmasına mühüm töhfə verir. Layihələrin 2027-ci ilin əvvəlinədək Ermənistan sərhədinə qədər çatdırılmasının planlaşdırılması Azərbaycanın bu prosesə strateji yanaşdığını və qarşıya qoyulan hədəfləri vaxtında yerinə yetirmək iradəsini ortaya qoyur. Bu, eyni zamanda, Azərbaycanın nəqliyyat sahəsində son illər əldə etdiyi mühüm uğurların göstəricisidir. Ölkəmiz müasir yol-nəqliyyat infrastrukturunun yaradılması istiqamətində böyük layihələr həyata keçirərək regional və beynəlxalq nəqliyyat bağlantılarında mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib.

“Yeni avtomobil yollarının, dəmir yolu xətlərinin və logistika imkanlarının inkişafı Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərində etibarlı tərəfdaş kimi rolunu artırır. Bu uğurlar ölkənin iqtisadi potensialının, texniki imkanlarının və strateji inkişaf baxışının nəticəsidir. Nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı yalnız yol və dəmir yolu xətlərinin çəkilməsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda, Azərbaycanın regional əməkdaşlıq və iqtisadi inteqrasiya proseslərinə verdiyi töhfəni göstərir. Bu layihələr bölgədə yeni imkanların yaranmasına, ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə və insanların rahat hərəkətinin təmin olunmasına xidmət edir.

Azərbaycanın öz ərazisində bütün zəruri infrastrukturu sürətlə qurması onun həm maliyyə imkanlarını, həm texniki potensialını, həm də yüksək idarəçilik qabiliyyətini nümayiş etdirir. Ölkə üzərinə düşən öhdəlikləri ardıcıl şəkildə yerinə yetirərək regional nəqliyyat layihələrində etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi çıxış edir.

Bu baxımdan həyata keçirilən bu layihələr Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Müasir nəqliyyat şəbəkəsinin formalaşdırılması ölkənin regional mövqeyini daha da gücləndirir, yeni iqtisadi perspektivlər yaradır və Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat xəritəsində rolunu artırır”, - deyə deputat əlavə edib.

ABŞ Dövlət Departamentinin "Beynəlxalq Sülh və Rifah Naminə Tramp Marşrutu"nun (TRIPP) reallaşması üçün 200 milyon dollardan ibarət xüsusi fond yaratması onu deməyə əsas verir ki, Zəngəzur dəhlizi çox yaxın gələcəkdə həyata vəsiqə alacaq. Artıq Ermənistanda da danışıqlar aparılır, avtomobil və dəmir yollarının çəkilişi istiqamətində layihələr nəzərdən keçirilir”.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında professor Çingiz Axundov deyib.

O bildirib ki, dəhliz ilk növbədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Azərbaycan ilə nəqliyyat əlaqəsini təmin edəcək və bunun da mühüm geosiyasi əhəmiyyəti var. Naxçıvan uzun illərin blokadasından çıxaraq nəinki Azərbaycana, eləcə də dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya olunmaq imkanı qazanacaq. Azərbaycanın iqtisadi imkanları öz ərazisində nəzərdə tutulan işləri yekunlaşdırmaq imkanı verir. Əhmədbəyli-Horadiz-Mincivan-Ağbənd avtomobil yolu, Araz çayı üzərində Ağbənd-Kəlalə körpüsünün inşası yekunlaşmaq üzrədir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən işlərin 95 faizi tamamlanıb: “Bütün bunlar təsadüfən baş verməyib. Ötən ilin avqustunda Vaşinqtonda ABŞ, Azərbaycan və Ermənistan rəhbərləri tərəfindən imzalanan deklarasiyada nəzərdə tutulmuş işlər həyata keçirilir ki, 42 kilometrlik yol inşa edilsin”.

Professor nəzərə çatdırıb ki, ABŞ-nin Ermənistana yardımını təbii qəbul etmək lazımdır: “Zəif iqtisadiyyata malik olan Ermənistan yardım almadan üzərinə düşən işləri yerinə yetirə bilməz. Zəngəzur dəhlizi həm Azərbaycan və qonşu dövlətlər, həm də daha böyük coğrafiya üçün strateji layihə hesab edilir. Bu yol tranzit marşrutu qısaltmaqla şərqdən qərbə yükdaşıma xərclərini azaldacaq. Elə buna görə də layihənin icrası zamanı perspektivlər nəzərə alınıb”.

O vurğulayıb ki, ABŞ-nin Mərkəzi Asiya respublikaları ilə son illər müşahidə olunan yaxın iqtisadi əməkdaşlıq əlaqələri təsadüfi xarakter daşımır. Bu əlaqələrin arxasında ABŞ-nin iqtisadi maraqları dayanır: “Bildiyimiz kimi, dünya təmiz enerjiyə transformasiya olunur. Yeni texnologiyaların inkişafı üçün nadir yer metalların istifadəsi zəruridir. Bunlardan elektrikli nəqliyyat vasitələrinin, smartfonların, külək turbinlərinin, Günəş batareyalarının, hərbi texnikanın və müxtəlif texniki avadanlıqların istehsalında istifadə olunur. Mərkəzi Asiya respublikalarında uran, litium, tulium, serium və digər nadir yer metallarının qaynaqları var. Texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş ABŞ gələcəkdə də hegemonluğunu qoruyub saxlamaq üçün bunlara ehtiyac duyur. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizinin fəaliyyəti təmin olunacaq. ABŞ həm sərmayə yatıracaq, həm də dəhlizin təhlükəsizliyini təmin edəcək”.

“Azərbaycan Prezidentinin irəli sürdüyü Zəngəzur dəhlizi ideyası qlobal xarakter daşıyan beynəlxalq layihədir. Bu layihənin əhəmiyyətini dünya birliyinə açıqlayan Prezident İlham Əliyev dəhlizin həyata keçirilməsinə nail olmaqla təkcə Azərbaycanı deyil, bütün region dövlətlərinin iqtisadi inkişafına təkan vermiş oldu. Odur ki, bəzi narazı tərəflərin etirazları əsassız olmaqla yanaşı, həm də obyektiv xarakter daşımır. Çox yaxın gələcəkdə dəhlizin formalaşaraq fəaliyyətə başlamasının şahidi olacağıq”, - deyə professor əlavə edib.

Qazaxıstanda telekommunikasiya sahəsində ən iri infrastruktur layihələrindən birinin - Xəzər dənizinin dibi ilə çəkilən Trans-Xəzər sualtı fiber-optik rabitə xəttinin dəniz hissəsinin tikintisi başa çatıb.

AZƏRTAC Qazaxıstan Baş nazirinin rəsmi informasiya resursuna istinadla xəbər verir ki, sualtı kabel Qazaxıstan sahilinə uğurla çatdırılıb. Bununla da “Qazaxtelekom” SC və “AzerTelecom International” şirkətinin həyata keçirdiyi layihənin ən mürəkkəb hissəsi tamamlanıb.

Aktau–Sumqayıt marşrutu Qazaxıstanın və Azərbaycanın rəqəmsal infrastrukturunu birləşdirəcək, Asiya ilə Avropa arasında məlumatların yüksək sürətlə birbaşa ötürülməsini təmin edən dəhlizə çevriləcək. Layihə beynəlxalq rabitənin etibarlılığını artıracaq və iki ölkənin tranzit potensialını gücləndirəcək.

İqlim dəyişikliyi sağlamlığa həm birbaşa, həm də dolayı yolla təsir göstərir. Havanın temperaturunun yüksəlməsi istilik vurması, susuzlaşma, ürək-damar və tənəffüs sistemi xəstəliklərinin ağırlaşması riskini artırır. Eyni zamanda, ekstremal hava hadisələri, hava çirklənməsi, su və qida təhlükəsizliyi ilə bağlı problemlər əhalinin sağlamlığına mənfi təsir edir.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Tibb Universitetinin İctimai sağlamlıq və səhiyyənin təşkili kafedrasının dosenti Nərminə Göyüşova deyib.

Nərminə Göyüşovanın sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyinin sağlamlığa təsiri təkcə istilik dalğaları ilə məhdudlaşmır. Havanın çirklənməsi, daşqınlar, quraqlıq, meşə yanğınları, su və qida təhlükəsizliyinin pozulması, həmçinin yoluxucu xəstəliklərin yayılma arealının genişlənməsi ictimai sağlamlıq üçün əlavə risklər yaradır. Eyni zamanda, ürək-damar, tənəffüs sistemi və psixi sağlamlıq problemlərinin artması səhiyyə sistemləri üzərində yükü daha da artırır: “İqlim dəyişikliyinə daha çox məruz qalan həssas qruplar uşaqlar, yaşlı insanlar, hamilə qadınlar, xroniki xəstəlikləri olan şəxslər və açıq havada çalışan insanlardır. Həmin qruplarda yüksək temperaturun və hava çirklənməsinin təsirləri daha ağır müşahidə oluna bilər. Həmçinin iqlim dəyişikliyi yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına da təsir edərək, temperaturun və yağıntı rejiminin dəyişməsi ilə bəzi həşəratların və xəstəlik daşıyıcılarının yayılma arealını genişləndirə bilər. Bundan əlavə, sel və daşqınlar içməli su mənbələrinin çirklənməsinə səbəb olaraq, su mənşəli infeksiyaların yaranma riskini artırır”.

Qeyd edək ki, Nərminə Göyüşovanın fikirləri ilə daha ətraflı link vasitəsilə tanış ola bilərsiniz.

Bakının Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələri son illər ənənəvi diplomatiyadan daha geniş çərçivədə inkişaf edib. Qazaxıstan və Özbəkistanla müttəfiqlik münasibətləri qurulub və regionun digər dövlətləri ilə strateji tərəfdaşlıqlar möhkəmlənir. Qırğızıstanla münasibətlər artıq yeni səviyyəyə çatıb. Siyasi bəyannamələr nəqliyyat, enerji, investisiya, rəqəmsal texnologiya və ticarət sahələrində konkret layihələrlə dəstəklənir.

Bu barədə AZƏRTAC-a beynəlxalq münasibətlər və beynəlxalq hüquq üzrə ekspert, Kahramanmaraşdakı Sütçü İmam Universitetinin professoru Toğrul İsmayıl bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu proseslər sadəcə ikitərəfli əməkdaşlıq məsələsi deyil, tədricən region dövlətlərini birləşdirən qarşılıqlı əlaqələr şəbəkəsi yaranır. Bu, yeni regional siyasətin əsas xüsusiyyətidir.

Professor qeyd edib: “Bu prosesdə türk amilinin əhəmiyyətini qiymətləndirməmək olmaz. Ortaq tarix, dil və mədəniyyət Azərbaycanla Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında etimad üçün unikal təməl yaradır. Türk Dövlətləri Təşkilatı da siyasi, iqtisadi və humanitar qarşılıqlı əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayır. Lakin davam edən prosesləri təkcə mədəni və tarixi yaxınlıqla izah etmək olmaz. Bu gün baş verən yaxınlaşma obyektiv geosiyasi və geoiqtisadi maraqlara daha çox əsaslanır. Mərkəzi Asiya dövlətləri nəqliyyat marşrutlarının şaxələndirilməsində, qlobal bazarlara çıxışın genişləndirilməsində, investisiyaların cəlb edilməsində və enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsində maraqlıdır. Azərbaycan isə nəqliyyat, enerji və logistika mərkəzi kimi rolunu genişləndirməkdə maraqlıdır. Bu maraqlar üst-üstə düşür. Buna görə də mədəni yaxınlıq təməl yaradır, geoiqtisadiyyat isə onu real strateji sistemə çevirir”.

Qırğız Respublikasının bu baxımdan xüsusi yerə malik olduğunu əlavə edən Toğrul İsmayıl qeyd edib ki, Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolu layihəsi Mərkəzi Asiyanın nəqliyyat coğrafiyasını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirmək potensialı daşıyır. O vurğulayıb: “Bu layihə perspektivdə Xəzər dənizi, Azərbaycan və daha da irəliyə - Türkiyə və Avropaya doğru genişləndirilə bilər. Nəticədə uzun müddət Mərkəzi Asiyanın dərinliklərində yerləşən dövlət kimi qəbul edilən Qırğızıstan Qərb bazarlarına daha çox birbaşa çıxış əldə edəcək. Bu, həmçinin Azərbaycan üçün yeni imkanlar açır. Bakı Mərkəzi Asiyanın böyüyən nəqliyyat şəbəkəsinin qərb uzantısına çevrilir. Zəngəzur marşrutu bu sistemin daha da vacib elementi ola bilər. Əgər Orta Dəhliz Xəzər dənizi boyunca şərq-qərb oxunu təşkil edərsə, Zəngəzurdan keçən nəqliyyat marşrutlarını birləşdirmək Azərbaycan, onun Naxçıvan bölgəsi, Türkiyə və Avropa regionu arasındakı əlaqəni daha da gücləndirə bilər. Bu marşrutlar birlikdə daha davamlı və şaxələndirilmiş nəqliyyat sistemi yarada bilər”.

Türkiyəli professor əlavə edib ki, bir sadə geosiyasi prinsipi anlamaq vacibdir; müasir dünyada hər hansı bir dövlətin əhəmiyyəti təkcə coğrafi mövqeyi deyil, həm də onun tranzit imkanları ilə müəyyən edilir. Məhz buna görə də Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyəti tədricən Cənubi Qafqazın hüdudlarından kənara çıxır.

“Cəmi bir neçə onillik əvvəl Azərbaycanın beynəlxalq siyasətdəki rolu enerji resursları və Cənubi Qafqazdakı strateji mövqeyi ilə daha çox müəyyən edilirdi. Bu gün həmin rol xeyli genişlənir. Azərbaycan, həmçinin Avropa üçün enerji tərəfdaşı, Xəzər regionunda mühüm dövlət, Orta Dəhlizin nəqliyyat mərkəzi, Mərkəzi Asiyanın tərəfdaşı və Şərq ilə Qərb arasında əlaqə vasitəsidir. Beləliklə, coğrafi mövqe tədricən yeni nəsil geosiyasi resursa çevrilir”, - deyə Toğrul İsmayıl sözlərini yekunlaşdırıb.

“Samvud Group” MMC-yə İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyinin (İZİA) idarəçiliyində olan Sumqayıt Sənaye Parkının rezidenti statusu verilib.

İZİA-dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, investisiya dəyəri 8,2 milyon manat olan xüsusi növ faneraların istehsalı layihəsi çərçivəsində 100-dən çox iş yerinin yaradılması nəzərdə tutulur.

Şirvan kanalının Göyçay rayonu ərazisindən keçən, sızma baş vermiş hissəsindəki bənd artıq bərpa edilib.

Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyindən (ADSEA) AZƏRTAC-a bildirilib ki, hazırda təmir-bərpa işləri tam yekunlaşdırılıb.

Yevlax, Ağdaş, Göyçay, Ucar və Zərdab rayonlarında suyun verilişi bərpa olunub. Hacıqabul, Ağsu, Kürdəmir və Şamaxı rayonlarının isə su ilə təminatı sabah axşam saatlarınadək, bütün ərazilər üzrə tam həcmdə suyun verilməsi isə avqustun 7-si səhər saatlarından həyata keçiriləcək.

“Əlavə olaraq bildirək ki, hadisə baş verən andan etibarən əraziyə xüsusi texnika və canlı qüvvə cəlb olunub, işlərə dərhal başlanılıb. Operativ şəkildə həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində bənd qısa müddətdə bərpa olunaraq suyun verilməsi mərhələli şəkildə təmin edilib. Görülən işlərlə əlaqədar sakinlərin su təminatında müvəqqəti fasilə yarandığına görə həmin ərazilərə su maşınları cəlb edilib, vətəndaşlar su ilə təmin olunublar”, - deyə ADSEA-nın məlumatında bildirilir.

İnzibati Xətalar Məcəlləsində, “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” və “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsi uşaqların sosial şəbəkə platformalarında təhlükəsizliyinin daha effektiv təmin edilməsinə, onların rəqəmsal mühitdə formalaşan mənfi təsirlərdən qorunmasına yönəlib.

Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyindən (RİNN) AZƏRTAC-a bildirilib ki, qanun layihəsi “Uşaqların rəqəmsal mühitdə zərərli məzmun və təsirlərdən qorunması ilə bağlı tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamının icrasını təmin etmək məqsədilə hazırlanıb.

Layihə hazırlanan zaman qabaqcıl beynəlxalq təcrübə, xüsusilə rəqəmsal təhlükəsizlik sahəsində mütərəqqi mexanizmlərə malik dövlətlərin qanunvericilik modelləri təhlil olunub. Bu çərçivədə sosial şəbəkələrdə fərdi rəqəmsal hesabların açılması üçün minimum rəqəmsal yetkinlik yaş həddi 16 yaş müəyyən edilib.

“Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununa əsasən 16-18 yaşarası şəxslərin uşaq kateqoriyasına aid edilməsi nəzərə alınaraq layihədə həmin yaş qrupunun da rəqəmsal mühitdə əlavə mühafizəsi nəzərdə tutulur. Bu məqsədlə 16-18 yaşarası şəxslərin platformalarda fərdi rəqəmsal hesab yaratması, ondan istifadə etməsi və məzmun paylaşması yalnız qanuni nümayəndələrinin razılığı və nəzarəti altında mümkün olacaq.

Platforma provayderlərinin üzərinə yaş məhdudiyyətinə nəzarət üzrə effektiv texniki üsulların tətbiqi öhdəliyi qoyulur. İstifadəçinin yaşının dəqiqləşdirilməsi, həmçinin 16-18 yaşarası yeniyetmələrin qanuni nümayəndələrinin razılığının alınması üçün bank kartı, elektron poçt və mobil telefon nömrəsi üzrə məlumatların yoxlanılması kimi ilkin mexanizmlər tətbiq olunacaq. Bununla yanaşı, fərdi rəqəmsal hesabın yaradılması zamanı şəxsin yaşının müəyyən edilməsinə dair aidiyyəti dövlət qurumlarının birgə razılığı əsasında digər texniki üsullardan da istifadə oluna bilər.

16-18 yaşarası istifadəçilərin hesablarında yerləşdiriləcək məzmun və reklamların dairəsi, eləcə də platformadan istifadə saatları qanuni nümayəndə tərəfindən idarə olunacaq. Platforma provayderləri isə bu məqsədlə müvafiq valideyn nəzarəti funksionallığını təmin etməlidirlər. Eyni zamanda, provayderlər istifadəçilərin davranışlarını mütəmadi təhlil etməli, bəyan olunan yaşla bağlı əsaslı şübhələr yarandıqda təkrar yaş yoxlanılması həyata keçirməlidirlər.

Qanun layihəsində fərdi məlumatların qorunmasına xüsusi diqqət yetirilir. Yaşın yoxlanılması məqsədilə toplanmış fərdi məlumatların informasiya sistemlərində saxlanılması, üçüncü şəxslərə ötürülməsi, habelə kommersiya və ya hədəfli reklam məqsədilə istifadəsi qadağan olunur. Bundan əlavə, platformalar şəxsin yetkinlik yaşına çatanadək yerləşdirdiyi məlumatların və profilinin sistemdən tam silinməsini təmin etməlidirlər.

Uşaqların psixi və fiziki sağlamlığının qorunması məqsədilə əlavə texniki və təhlükəsizlik tədbirləri də müəyyən edilir. Belə ki, 16-18 yaşarası istifadəçilərin hesablarında ilkin konfidensiallıq tənzimləmələri ən yüksək səviyyədə qurulmalı, məkan məlumatlarının ictimaiyyətə açıqlanması məhdudlaşdırılmalı və istifadəçinin seçiminə uyğun gücləndirilmiş təhlükəsizlik rejimi tətbiq edilməlidir.

Həmçinin uşaqlarda asılılıq yaradan manipulyativ dizayn üsullarından, o cümlədən sonsuz sürüşdürmə (infinite scroll) və videoların avtomatik səsləndirilməsi (autoplay) funksiyalarından istifadə, eləcə də zərərli məzmun və reklamların yerləşdirilməsi qadağan edilir.

Yeni tələblər bütün sosial şəbəkə platformalarına şamil olunmur. Təhsil, səhiyyə və ya peşəkar-işgüzar münasibətlərin qurulmasını təmin edən platformalar istisnadır.

Qanun layihəsində, həmçinin ölkə ərazisində istifadəçilərə xidmət göstərən platforma provayderlərinin dövlət qeydiyyatına alınması təklif olunur. Dövlət qeydiyyatından keçməyən platformalara münasibətdə mərhələli maliyyə sanksiyalarının, reklam məhdudiyyətlərinin və internet trafikinin məhdudlaşdırılması tədbirlərinin tətbiqi nəzərdə tutulur.

Milli Hidrometeorologiya Xidməti avqustun 6-da Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda, bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verib.

Xidmətdən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında sarı xəbərdarlığa uyğun olaraq şimal-qərb küləyi, Naxçıvan Muxtar Respublikası, Goranboy, Daşkəsən, Naftalan, Qobustan, Qusar, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran, Xızı, Yevlax, Bərdə, Mingəçevir, Cəlilabad, Biləsuvar, Neftçala, Salyan, Hacıqabulda isə sarı xəbərdarlığa uyğun olaraq cənub-şərq küləyi əsəcək, küləyin sürəti saniyədə 13,9-20,7 metr təşkil edəcək.

Azərbaycan dünyada, xüsusilə də bölgədə nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin şaxələndirilməsi istiqamətində çox böyük və əvəzsiz töhfələr verir. Bu, dövlətimizin əsas prioritet istiqamətlərindən biridir. Xüsusilə Orta Dəhlizin üzərində yerləşən əsas açar ölkə kimi Azərbaycanın məqsədi həm nəqliyyat-kommunikasiya xətlərini şaxələndirmək, həm də iştirakçı ölkələrə bu istiqamətdə ciddi iqtisadi dividendlər qazandırmaqdır.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Sahil Kərimli deyib.

Onun sözlərinə görə, Orta Dəhlizin üzərində yerləşən Azərbaycan mühüm coğrafi üstünlüklərə malikdir. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi layihəsinin müəllifi kimi Azərbaycan Orta Dəhlizin inkişafına çox ciddi töhfələr verir. Zəngəzur dəhlizi fəaliyyətə başladıqdan sonra bu, təkcə ölkəmiz və bölgəmiz üçün deyil, həm də demək olar ki, bütün dünya üçün mühüm hadisə olacaq.

“Təbiidir ki, Mərkəzi Asiya ölkələri ilə nəqliyyat-logistika və kommunikasiya sahələrində tərəfdaşlıq da genişləndirilir. Bu istiqamətdə Azərbaycan Prezidentinin Mərkəzi Asiya ölkələrinə çoxsaylı səfərləri, həmin səfərlər çərçivəsində dost və qardaş ölkələrlə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, eyni zamanda, həmin dövlətlərə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində dəstək verilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ölkə başçımızın bu səfərləri çərçivəsində qurulan təmaslar, əldə olunan razılaşmalar, həm Mərkəzi Asiyanın, həm Cənubi Qafqazın, ümumilikdə isə Orta Dəhliz üzərində yerləşən bütün ölkələrin iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərəcək, regionda yeni imkanların yaranmasına şərait yaradacaq. Eyni zamanda, Ermənistanla sülh müqaviləsi bağlanacağı təqdirdə bu, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin şaxələndirilməsinə, bölgəmizdə uzunmüddətli, dayanıqlı və ədalətli sülhün, təhlükəsizliyin və rifahın təmin olunmasına, iqtisadi şaxələnmənin reallaşmasına gətirib çıxaracaq”, - deyə Sahil Kərimli vurğulayıb.

Kiyev vilayətinə avqustun 5-i gecəsi edilən kütləvi raket və dron hücumu nəticəsində yaralıların sayı 36 nəfərə çatıb, 16 mülki şəxs həlak olub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Kiyev Regional dövlət administrasiyasının rəhbəri Timur Tkaçenko “Telegram”da məlumat verib.

Tkaçenkonun sözlərinə görə, ən çox ziyan Brovarski rayonuna dəyib; burada Rusiya ordusu 10 nəfəri öldürüb, daha 16 sakin yaralanıb. On doqquz obyektə, o cümlədən yeddi anbar, bir sənaye müəssisəsi, üç fərdi ev, bir istixana və yeddi yük maşınına ziyan dəyib.

Buça rayonunda 5 nəfər həlak olub, daha 16 mülki şəxs yaralanıb. Qırx obyektə - beş anbar, bir fərdi ev və 34 nəqliyyat vasitəsinə ziyan vurulub.

Regional administrasiya rəhbəri vurğulayıb ki, Rusiyanın raket və dron hücumu qurbanları üçün Kiyev bölgəsində matəm elan edilib. Matəm əlaməti olaraq, Kiyev bölgəsində Ukraynanın Dövlət bayrağı yarıyadək endiriləcək və əyləncə tədbirləri məhdudlaşdırılacaq.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirdə şəhid ailələrinin üzvləri, qazilər, ziyalılar, ədəbiyyatsevərlər və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.

“Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi” İctimai Birliyinin sədri, “Kəlağayı ev muzeyi”nin direktoru Güllü Eldar Tomarlı çıxış edərək kitabın işıq üzü görməsini əlamətdar hadisə kimi qiymətləndirib.

O bildirib ki, “Bəyaz durnalar” təkcə şeirlər toplusu deyil, həm də Vətən uğrunda canından keçmiş qəhrəmanların əziz xatirəsinə ehtiramın ifadəsidir. O, müəllifə yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıb.

Daha sonra müəllif Lalə İsmayıl kitabın yaranma tarixindən danışaraq bildirib ki, bu, onun ilk şeir kitabıdır. Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin xeyir-duası və Prezident təqaüdçüsü, əmək qəhrəmanı Tərlan Musayevanın dəstəyi ilə nəşr olunan kitab Zəngilan uğrunda döyüşlərdə şəhid olmuş yeddi qəhrəman polis əməkdaşının əziz xatirəsinə ithaf edilib. Həmin şəhidlərdən biri də müəllifin qardaşı İsmayıl Barat oğlu İsmayılovdur.

“Düzü, kitab nəşr etdirməyi planlaşdırmırdım. Lakin dostlarımın təkidi ilə şeirlərim bir araya toplandı və ilk kitabım işıq üzü gördü. Buna qədər türkiyəli şair Cəlaləddin Qurbəylə həmmüəllif olduğumuz “İki səs, bir nəfəs” kitabı işıq üzü görmüşdü. Hazırda növbəti kitab üzərində işləyirik və yaxın aylarda onu oxucuların ixtiyarına verməyi nəzərdə tuturuq”, – deyə Lalə İsmayıl qeyd edib.

33 yaşlı müdafiəçi AZƏRTAC-a açıqlamasında I Liqa təmsilçisindən 10 gün əvvəl təklif aldığını qeyd edib.

O, Bolu klubunun transfer cəzası olduğu üçün keçidinin bir az yubandığını bildirib: "Klubdan bildirdilər ki, məsələ bir həftəyə həllini tapacaq. Müsbət cavab alındıqdan sonra "Boluspor"la 1 illik müqavilə imzaladım".

Komandasının hədəflərindən də söz açan təcrübəli oyunçu əsas məqsədlərinin liqada möhkəmlənmək olduğunu söyləyib: "Nə qədər yüksək yerlərdə olsaq, bizim üçün bir o qədər yaxşıdır".

Yunuszadənin sözlərinə görə, azərbaycanlı futbolçuların Türkiyə liqalarında çıxış etməsi ölkə futbolu üçün müsbət məqamdır: “Toral Bayramov "Bursaspor"a, Nəriman Axundzadə "Ərzurumspor"a keçdi. Biz burada özümüzü yaxşı tərəfdən göstərməklə gələcək oyunçular üçün yol aça bilərik. Mentalitet məsələsində də problem yaşamayacağam. Burada çox şey bizim ölkədəki ilə eynidir”.

Qeyd edək ki, ötən mövsümü “Karvan-Yevlax”da keçirən Elvin Yunuszadə “Boluspor”la 1 illik müqavilə imzalayıb. O, karyerası ərzində “Neftçi”, “Sabah” və “Qarabağ” kimi klubların da formasını geyinib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycan QHT-lərinin sənədlərinin qəbulunu Azərbaycanın QHT Agentliyi, Özbəkistan QHT-lərinin sənədlərinin qəbulunu isə Özbəkistanın Vətəndaş Cəmiyyəti İnstitutlarına Dəstək üzrə Dövlət Fondu icra edib. Azərbaycan QHT-ləri layihələrini Özbəkistanda, Özbəkistan QHT-ləri isə Azərbaycanda icra edəcəklər.

Müsabiqəyə ümumilikdə 67 layihə təklifi daxil olub. Özbəkistan Respublikası Ali Məclisi yanında Vətəndaş Cəmiyyəti İnstitutlarına Dəstək üzrə Dövlət Fonduna 21, Azərbaycanın QHT Agentliyinə isə 46 layihə təklifi daxil olub.

Hazırda QHT-lərin təqdim etdiyi layihə təkliflərinə dair sənədlərin ekspertizası aparılır. Daha sonra layihələr təhlil edilərək qaliblər müəyyənləşdiriləcək.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında türk politoloq Hüsamettin İnanç deyib.

Politoloq bildirib ki, Vətən müharibəsi zamanı və sonrakı dövrdə Azərbaycan ilə Türkiyənin birgə hərəkət etməsi iki qardaş ölkənin strateji əməkdaşlığının nə qədər böyük geosiyasi təsir gücünə malik olduğunu nümayiş etdirdi.

"Bu sinerji zaman keçdikcə digər türk dövlətləri üçün də örnək oldu. İnteqrasiya prosesinə ən yaxın qoşulan ölkələrdən biri Özbəkistandır. Çünki Özbəkistan uzun illər Rusiya, Çin və Avropa təsirlərindən daha qapalı siyasi xətt yürüdüb. Digər tərəfdən, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkmənistan müxtəlif geosiyasi səbəblərdən bu prosesə daha ehtiyatla yanaşıblar", – deyə o bildirib.

Hüsamettin İnanç qeyd edib ki, bunun obyektiv səbəbləri mövcuddur. “Sovet dövründən qalan qapalı idarəçilik sistemi türk dövlətləri arasında dərin əməkdaşlığın formalaşmasını uzun müddət çətinləşdirib. Lakin zaman keçdikcə münasibətlərin inkişafı, TDT-nin institusional əsaslarının möhkəmlənməsi və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsi bu tərəddüdləri tədricən aradan qaldırmağa başlayıb. Türkmənistan uzun illər neytrallıq siyasəti yürüdərək bu inteqrasiya proseslərindən müəyyən qədər kənarda qalmağa üstünlük verib. Belə proseslər ancaq zamanla, qarşılıqlı etimad və təcrübə ilə formalaşır. Qırğızıstanla müttəfiqlik münasibətlərinin qurulması da bu baxımdan mühüm mərhələdir. Bu, ölkənin uzun illər davam edən geosiyasi məhdudiyyətlərdən çıxaraq daha geniş beynəlxalq inteqrasiyaya istiqamətlənməsinin göstəricisidir", – deyə Hüsamettin İnanç bildirib.

H.İnanç qeyd edib ki, yeni geosiyasi reallıqlar türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsini zəruri edir. Xüsusilə nəqliyyat-logistika əlaqələrinin genişləndirilməsi və TDT-nin praktiki əməkdaşlıq imkanlarının artırılması vacibdir. Formalaşan yeni əməkdaşlıq modeli yalnız iqtisadi inteqrasiyanı deyil, həm də nəqliyyat, enerji və təhlükəsizlik arxitekturasının yenidən qurulmasını nəzərdə tutur. Rusiya–Ukrayna müharibəsi nəticəsində Şimal marşrutu, Qəzza bölgəsində baş verən hadisələr fonunda isə cənub istiqamətindəki marşrutlar əvvəlki effektivliyini itirib. Belə şəraitdə Orta Dəhlizin sürətlə inkişaf etdirilməsi artıq strateji zərurətə çevrilib. Bunun üçün isə türk dövlətləri arasında inteqrasiyanın daha da gücləndirilməsi, xüsusilə Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkmənistanın bu prosesə daha fəal qoşulması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Ekspert hesab edir ki, Mərkəzi Asiya türk dövlətlərinin tam müstəqil və güclü inteqrasiya modeli yaratması müəyyən vaxt tələb edəcək. "Bu, asan proses deyil. Burada Azərbaycan və Türkiyənin formalaşdırdığı strateji nüvə əsas rol oynayacaq. Hər iki ölkə digər türk dövlətlərinin inteqrasiyasını təşviq edən, onları bu istiqamətdə dəstəkləyən və qarşılıqlı etimadı gücləndirən siyasət həyata keçirir. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra türk dövlətləri əməkdaşlıq baxımından mühüm vaxt itkisi yaşayıblar. Artıq yeni onillikləri itirməyə haqqımız yoxdur. Dövlət idarəçiliyi modelləri, tarixi təcrübə və formalaşmış siyasi mədəniyyət səbəbindən bu inteqrasiya istənilən sürətlə getməsə də, proses davam edir. Qarşılıqlı etimadın artması, iqtisadi və siyasi əlaqələrin genişlənməsi, bir-birinə dəstəyin güclənməsi və təhlükəsizlik sahəsində ortaq siyasi iradənin möhkəmləndirilməsi nəticəsində Türk Dövlətləri Təşkilatı daha güclü institusional quruma çevriləcək", – deyə ekspert bildirib.

Sonda Hüsamettin İnanç vurğulayıb ki, belə strateji inteqrasiya prosesləri qısa müddətdə nəticə vermir. "Bu, zaman, səbir, qarşılıqlı etimad və ardıcıl siyasi iradə tələb edən uzunmüddətli prosesdir. Lakin bu istiqamətdə atılan addımlar göstərir ki, türk dövlətləri ortaq gələcəyin qurulması yolunda inamla irəliləyirlər", – deyə türk ekspert əlavə edib.

Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlərin son illərdə əldə etdiyi inkişaf dinamikası iki ölkə arasında əlaqələrin yeni siyasi mərhələyə keçdiyini göstərir. Müttəfiqlik münasibətlərinin formalaşması dövlətlərarası əlaqələrdə, sadəcə, diplomatik yaxınlıq deyil, qarşılıqlı məsuliyyət, etimad və uzunmüddətli strateji maraqlar əsasında qurulan əməkdaşlıq modelinin göstəricisidir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Nurlan Həsənov söyləyib.

O bildirib ki, müttəfiqlik statusu Azərbaycan və Qırğızıstanın beynəlxalq və regional məsələlərdə daha sıx koordinasiya etməsinə imkan yaradır. İki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir-birinin mövqeyini dəstəkləyir, suverenlik, ərazi bütövlüyü və milli maraqların qorunması məsələlərində həmrəylik nümayiş etdirir. Bu yanaşma qarşılıqlı siyasi etimadın möhkəmləndiyini və tərəflərin gələcək çağırışlara birgə cavab vermək niyyətində olduğunu göstərir.

“Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyinin mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsidir. Siyasi münasibətlərin yüksək səviyyəsi investisiya, ticarət, nəqliyyat və enerji sahələrində yeni layihələrin həyata keçirilməsi üçün əlverişli zəmin yaradır. Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun imkanlarının genişləndirilməsi də məhz bu strateji əməkdaşlığın iqtisadi dayaqlarının gücləndirilməsinə xidmət edir. Müttəfiqlik münasibətləri regional əməkdaşlıq baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Qırğızıstan Türk dünyasının inteqrasiyasının gücləndirilməsi, nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi, Orta Dəhlizin inkişafı və iqtisadi əlaqələrin artırılması istiqamətində ortaq mövqedən çıxış edir. Bu əməkdaşlıq təkcə ikitərəfli münasibətlərin inkişafına deyil, bütövlükdə regionda yeni imkanların yaranmasına şərait yaradır”, - deyə N.Həsənov əlavə edib.

Deputatın əlavə edib ki, humanitar sahə də müttəfiqliyin mühüm tərkib hissəsidir. Tarixi, mədəni və mənəvi yaxınlıq iki xalq arasında əlaqələrin möhkəm əsasını təşkil edir. Təhsil, mədəniyyət, elm və digər sahələrdə həyata keçirilən birgə layihələr xalqlar arasında dostluq münasibətlərinin daha da dərinləşməsinə xidmət edir. Qırğızıstanın Qarabağın bərpasına verdiyi dəstək isə müttəfiqlik münasibətlərinin konkret nümunələrindən biridir. Ağdamda "Manas" məktəbinin inşası iki ölkə arasında həmrəyliyin və qarşılıqlı dəstəyin praktik ifadəsi kimi qiymətləndirilir. Bu cür layihələr Türk dövlətləri arasında birlik və əməkdaşlıq ideyasının real nəticələrini nümayiş etdirir. Azərbaycan–Qırğızıstan müttəfiqliyi yalnız siyasi sənədlərlə ifadə olunan münasibət deyil, qarşılıqlı inama, ortaq dəyərlərə və gələcəyə yönəlmiş strateji baxışa əsaslanan əməkdaşlıq formatıdır. Bu münasibətlər həm iki ölkənin milli maraqlarına, həm də Türk dünyasında birlik və inteqrasiya proseslərinin daha da güclənməsinə xidmət edir.

Bu sözləri İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin rəisi Orxan Nəzərli AZƏRTAC-a və REAL Televiziyasına müsahibəsi zamanı deyib.

Onun sözlərinə görə, sahibkarların ən çox narahatlıq ifadə etdiyi məsələlərdən biri olan kameral vergi hesablamaları ilə bağlı qaydaya mart ayından etibarən riayət edilir.

“Mart ayından etibarən artıq daxil olmuş izahlara vergi orqanının əməkdaşı tərəfindən münasibət bildirilmədən vergi hesablamasının aparılması mümkün deyil. Düşünürəm ki, bu yanaşma sahibkarların narahatlıqlarını tam aradan qaldırmasa da, əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq”, - deyə Orxan Nəzərli vurğulayıb.

Dövlət Vergi Xidmətinin rəisi rəqəmsal transformasiya çərçivəsində tətbiqi planlaşdırılan ən böyük layihələrdən biri olan ƏDV üzrə prefilinq mexanizminə də toxunub: “Vergi orqanlarında mövcud olan məlumatlar əsasında vergi ödəyicisinin bəyannaməsi ilkin olaraq sistem tərəfindən hazırlanır. Yəni bəyannamədəki müvafiq sətirlər vergi orqanının məlumatları əsasında doldurulur və vergi ödəyicisi yalnız həmin məlumatları yoxlayaraq təsdiq edir”.

Azərbaycan Taekvondo Federasiyasından AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, milli komandanın üzvləri yarışda 8 qızıl, 6 gümüş və 8 bürünc medal əldə ediblər.

Qızıl medalları Ayan Əliyeva (27 kiloqram), Dərya Hüseynova (30 kiloqram), Fidan Qəfərova (33 kiloqram), Rada Əsəd (44 kiloqram), Rüqəyya Hümbətli (51 kiloqram), Səbrin Bayramova (52 kiloqram), Harun Salmanzadə (58 kiloqram) və Gülnaz Abdullazadə (59 kiloqram) qazanıblar.

Gümüş medallara Ümid Şahbazov (41 kiloqram), Ülvi Məmmədov (45 kiloqram), Zeyd Sadıxov (45 kiloqram), Esmanur Azayeva (47 kiloqram), Fərid Xəlimov (48 kiloqram) və Fatimə Ramazanlı (55 kiloqram) sahib olublar.

Bürünc medalları isə Ümid Aslanov (25 kiloqram), Esma Abdullazadə (29 kiloqram), Əhməd Mürvətov (33 kiloqram), Yaqut İsmayıllı (33 kiloqram), Nazlı Hacıyeva (37 kiloqram), Malikəjdər Qalabəyov (41 kiloqram), Elgün Məmmədli (49 kiloqram) və Cavad Heydərli (53 kiloqram) qazanıblar.

KOBİA-dan AZƏRTAC-a bildirilib ki, görüş zamanı vətəndaşların bazarlara çıxış, dövlətin dəstək alətlərindən istifadə, aqrobiznes layihəsinin həyata keçirilməsi və müvafiq infrastrukturun yaxşılaşdırılmasına dəstək, nəqliyyat və logistika xidmətləri ilə bağlı müraciətləri dinlənilib.

Sahibkarlarla ehtiyacları olan dəstək tədbirləri və qarşılaşdıqları məsələlərin həllinə dair müzakirələr aparılıb.

Görüşdə qaldırılan bir sıra məsələlərin həlli istiqamətində agentliyin səlahiyyətləri çərçivəsində müvafiq tədbirlər görüləcək, digər müraciətlər isə aidiyyəti qurumlarla birgə araşdırılacaqdır.

Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına dördillik uğurlu sədrliyi təşkilatın fəaliyyətində keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Sədrlik dövründə təşkilat formal platformadan çıxaraq qlobal problemlərin müzakirə edildiyi və konkret təşəbbüslərin irəli sürüldüyü mühüm beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizminə çevrilib.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Azər Allahverənov deyib.

O qeyd edib ki, Azərbaycanın sədrliyi dövründə təşkilat BMT-dən sonra ən geniş təmsilçiliyə malik beynəlxalq platformalardan biri kimi daha fəal rol oynamağa başlayıb. Bu dövrün mühüm istiqamətlərindən biri COVID-19 pandemiyası zamanı vaksinlərin ədalətli bölüşdürülməsi məsələsinin beynəlxalq gündəliyə çıxarılması olub. Azərbaycan pandemiya dövründə vaksinlərin qeyri-bərabər paylanması problemini ardıcıl şəkildə qaldıraraq, inkişaf etməkdə olan ölkələrin maraqlarını müdafiə edib. Məhz Azərbaycanın təşəbbüsü ilə BMT Baş Assambleyasının COVID-19-la bağlı xüsusi sessiyası keçirilib və burada vaksin ayrı-seçkiliyinin aradan qaldırılması istiqamətində mühüm qərarlar qəbul olunub. Bu təşəbbüs xüsusilə Qlobal Cənub ölkələri tərəfindən geniş dəstək qazanıb.

“Azərbaycanın sədrliyi dövründə Qoşulmama Hərəkatının institusional inkişafı da diqqət çəkən istiqamətlərdən biridir. Bu çərçivədə Qoşulmama Hərəkatının Gənclər Təşkilatı və Qadınlar Platforması yaradılıb. Yeni platformalar gənclərin və qadınların beynəlxalq əməkdaşlıq proseslərində iştirak imkanlarını genişləndirib, həmçinin bu istiqamətlər üzrə çoxsaylı beynəlxalq tədbirlər təşkil edilib. Bu gün də həmin təsisatların fəaliyyəti davam etdirilir və təşkilatın işinə əlavə dinamizm qazandırır. Həmçinin Azərbaycan bu müddətdə Qlobal Cənub ölkələrinin səsinin beynəlxalq səviyyədə daha aydın eşidilməsinə imkan yaradaraq, təşkilatı həmin ölkələrin maraqlarını ifadə edən əsas platformalardan birinə çevirə bilib. Bu çərçivədə ətraf mühitin mühafizəsi, iqlim dəyişiklikləri, miqrasiya, yoxsulluq, dayanıqlı inkişaf və digər qlobal problemlər Qoşulmama Hərəkatının gündəliyində mühüm yer tutub. Azərbaycanın təşəbbüsləri nəticəsində bu məsələlər beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırılıb və onların həlli istiqamətində çoxtərəfli əməkdaşlıq təşviq edilib.

Azərbaycanın təşəbbüsü ilə yaradılan Qlobal Cənub QHT Platforması da bu istiqamətdə mühüm addımlardan biri hesab olunur. Ötən ilin aprelində təsis olunan platforma 100-dən çox ölkənin qeyri-hökumət təşkilatlarını bir araya gətirərək qlobal problemlərin müzakirəsi üçün yeni əməkdaşlıq mühiti formalaşdırıb. Platforma ətraf mühit, insan hüquqları, sosial bərabərlik, inklüziv inkişaf, yoxsulluğun azaldılması və müasir dövrdə yeni təzahürləri ilə müşahidə olunan müstəmləkəçilik meyillərinə qarşı mübarizə kimi mövzular üzrə fəaliyyət göstərir”, - deyə deputat bildirib.

Azər Allahverənov Qoşulmama Hərəkatı və Qlobal Cənub QHT Platformasının Qlobal Şimalla Qlobal Cənub arasında dialoqun inkişafına xidmət edən mühüm körpü rolunu oynadığına diqqət çəkib: “Bu platformalar vasitəsilə yalnız dövlətlər deyil, vətəndaş cəmiyyəti institutları da beynəlxalq qərarların formalaşmasına töhfə vermək imkanı əldə edirlər. Ümumilikdə, Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində rolunun daha da güclənməsinə, etibarlı tərəfdaş imicinin möhkəmlənməsinə və yeni əməkdaşlıq modelinin formalaşdırılmasına mühüm töhfə verib. Bu model siyasi, iqtisadi, humanitar, ekoloji və sosial məsələlərin vahid platformada müzakirəsinə, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan çoxtərəfli əməkdaşlığın inkişafına xidmət edir. Nəticə etibarilə Azərbaycan həm Qlobal Şimal, həm də Qlobal Cənub arasında dialoqu təşviq edən və ümumbəşəri problemlərin həllinə töhfə verən aparıcı aktorlardan biri kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirib”.

Bu barədə AZƏRTAC-a Dövlət Agentliyindən verilən məlumatda bildirilir.

Görüş zamanı qurumun Standartlaşdırma, texniki tənzimləmə və sertifikatlaşdırma şöbəsinin müdiri Elməddin Quluyev deyib ki, müvafiq qanunvericiliyə edilmiş dəyişikliyə əsasən, akkreditasiya olunmuş uyğunluğu qiymətləndirən qurumların uyğunluğun qiymətləndirilməsi fəaliyyəti, o cümlədən inspeksiya orqanlarının fəaliyyətinin nəticələri Keyfiyyət informasiya sistemi (E-keyfiyyet.gov.az) vasitəsilə rəsmiləşdirilməlidir.

Daha sonra agentliyin əməkdaşı Nəriman Kamallı sözügedən informasiya sistemində sənədlərin yaradılması və rəsmiləşdirilməsi üsulları, o cümlədən uyğunluğu qiymətləndirən qurumların fəaliyyəti üzrə aparılan təhlillərə və statistik göstəricilərə dair təqdimatla çıxış edib.

Görüşdə, həmçinin “E-keyfiyyət.gov.az” informasiya sistemi vasitəsilə inspeksiya orqanlarının rəylərinin “ASAN İmza” və ya elektron imza ilə yaradılması, QR kodla təsdiqlənən sənədlərin həqiqiliyinin operativ qaydada yoxlanılması imkanları vurğulanıb. Sözügedən informasiya sistemindən istifadənin akkreditasiya sahəsində qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunması və xidmət keyfiyyətinin artırılmasında əhəmiyyətinə diqqət çəkilib.

Sonda inspeksiya orqanlarının rəy və təklifləri dinlənilib, iştirakçıları maraqlandıran suallar cavablandırılıb.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, qəza Lənkəranın Liman qəsəbəsində qeydə alınıb.

Bakı istiqamətində hərəkətdə olan “Kia Ceed” markalı avtomobil qarşı tərəfdən gələn “Opel” markalı avtomobillə toqquşub.

Qəza nəticəsində “Kia Ceed”də olan 3 nəfər Cəlilabad sakini - Büsal Seymur oğlu Şahbazov, Sadiq Əlizamin oğlu Heydərov və Adil Camal oğlu Əliyev xəsarət alıb.

Yaralılar xəstəxanaya yerləşdiriliblər.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

Bu gün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti tarixinin 107-ci ildönümünü qeyd edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, əmək hüquqlarının qorunması sahəsində dövlət nəzarətinin əsası 1919-cu il avqustun 5-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qoyulub. Həmin tarixdə Nazirlər Şurasının qərarı ilə Əmək Nazirliyinin nəzdində Əmək Müfəttişliyi yaradılıb. Bu addım əməyin mühafizəsi, əməkhaqqı, əmək mübahisələri və işçi hüquqlarının müdafiəsi istiqamətində sistemli dövlət nəzarətinin əsasını formalaşdırıb.

Müstəqillik illərində bu institut yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. 1997-ci ildə Dövlət Əmək Müfəttişliyi yaradılıb, 2011-ci ildə isə onun bazasında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti təsis edilib. Elə həmin il Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə “Xidmət haqqında” Əsasnamə təsdiq olunaraq fəaliyyətinin hüquqi çərçivəsi müəyyənləşdirilib.

Bu gün Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən hüquqi şəxslər, xarici hüquqi şəxslərin filial və nümayəndəlikləri, eləcə də fiziki şəxslər – işəgötürənlər tərəfindən əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarətini həyata keçirən icra hakimiyyəti orqanıdır.

Xidmət əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarəti sahəsində dövlət siyasətinin hazırlanmasında iştirak edir, bu siyasətin həyata keçirilməsini təmin edir, əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarətini həyata keçirir, qanunvericilik bazasının təkmilləşdirilməsində iştirak edir və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər istiqamətlər üzrə fəaliyyət göstərir.

Fəaliyyət zamanı xidmət mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanları, həmkarlar ittifaqları, işəgötürənlər birlikləri, yerli özünüidarəetmə orqanları, eləcə də beynəlxalq və qeyri-hökumət təşkilatları ilə sıx əməkdaşlıq edir. Xidmətin vahid sistemini Aparat, regional bölmələr, tabeliyində fəaliyyət göstərən "Əməyin Mühafizəsi Mərkəzi" publik hüquqi şəxsi və Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti təşkil edir.

Son illərdə rəqəmsallaşma istiqamətində həyata keçirilən islahatlar əmək münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcı olub. Elektron həllərin tətbiqi, riskəsaslı və qabaqlayıcı nəzarət mexanizmlərinin genişləndirilməsi əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına nəzarətin daha şəffaf, operativ və səmərəli həyata keçirilməsinə imkan yaradıb.

Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin missiyası innovativ metodlarla əmək qanunvericiliyinə dövlət nəzarətini həyata keçirmək, riskəsaslı və preventiv mexanizmlərlə əmək hüququ pozuntularının, istehsalat risklərinin və peşə xəstəliklərinin qarşısını almaq, hər kəs üçün əlçatan xidmətlər təqdim etməklə təhlükəsiz və dayanıqlı əmək münasibətləri mühiti formalaşdırmaqdır.

Qanunçuluq, bərabərlik, şəffaflıq və hesabatlılıq, korrupsiyaya qarşı sıfır tolerantlıq, peşəkarlıq, operativlik, sosial tərəfdaşlıq və innovativlik prinsiplərini rəhbər tutan Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti bu gün də əmək münasibətləri sahəsində müasir çağırışlara cavab verən, risklərin qarşısının alınmasına əsaslanan və vətəndaş məmnunluğunu prioritet hesab edən fəaliyyəti ilə ölkədə sağlam və təhlükəsiz əmək mühitinin, etibarlı əmək münasibətlərinin və işçi hüquqlarının təmin olunmasına töhfə verməyə davam edir.

İctimai Birlikdən AZƏRTAC-a bildirilib ki, AZCON Holding şirkətlərindən olan “Azərpoçt” MMC tərəfindən hazırlanan markanın tərtibatında ölkəmizdə çəkilmiş ilk məlum fotoşəkillərdən istifadə olunub.

Bu poçt markası Azərbaycan fotoqrafiyasının başlanğıcını əks etdirən tarixi görüntülərin filateliya vasitəsilə əbədiləşdirilməsinə xidmət edir. Bununla da Azərbaycan foto sənətinin formalaşmasının ən qiymətli vizual nümunələrindən biri ilk dəfə poçt markasında əks olunub. Marka ölkəmizdə foto sənətinin keçdiyi inkişaf yoluna verilən dəyərin ifadəsi olmaqla yanaşı, bu zəngin irsin filateliya vasitəsilə beynəlxalq ictimaiyyətə tanıdılmasına da mühüm töhfə verəcək.

Sözügedən poçt markası Belçika Poçtu tərəfindən 4,000 nüsxə tirajla blok şəklində çap olunub.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda foto sənətinin əsası 1861-ci ildə Bakı buxtasının dənizdən panoramik görüntülərinin çəkilməsi ilə qoyulub. Həmin görüntülər Azərbaycan ərazisində çəkilmiş ilk məlum fotoşəkillər hesab olunur və milli fotoqrafiyamızın başlanğıcını simvolizə edir.

Azərbaycan Cüdo Federasiyasından AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, ölkəmiz mötəbər yarışda 9 çəki dərəcəsində 14 idmançı ilə təmsil olunacaq. Yığmanın heyətində 10 oğlan və 4 qız cüdoçu yer alıb.

Azərbaycan millisinin heyəti belədir:

Qızlar:

40 kiloqram: Sunay Salamova, Zəhra Quliyeva

44 kiloqram: Pərvin Sevxanlı

48 kiloqram: Könül Eyvazlı

Oğlanlar:

50 kiloqram: Fərid Rzazadə

55 kiloqram: Fərid Xudiyev, İbrahim Talıbo

66 kiloqram: İlkin Qarayev

73 kiloqram: Yusuf Nəzər, Sadiq Məmmədov

81 kiloqram: Ayxan Həsənli, Yaqub Məmmədov

90 kiloqram: Ömər Axundov, Nurəddin Əliyev.

Qeyd edək ki, 20–23 avqust tarixlərində təşkil olunacaq dünya çempionatında 61 ölkədən ümumilikdə 459 idmançı (242 oğlan, 217 qız) medallar uğrunda mübarizə aparacaq.

Milli Məclisdə rəqəmsallaşma üzrə qanunların təkmilləşdirilməsi istiqamətində artıq bir neçə qanuna dəyişiklik edilib. Məsələn, vətəndaş müraciətlərinin elektronlaşdırılması, o cümlədən süni intellektin mənfi istifadəsinin qarşısının alınmasına dair Cinayət və İnzibati Xətalar məcəllələrinə dəyişikliklər edilib.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Pərvanə Vəliyeva söyləyib.

O bildirib ki, uşaqların rəqəmsal informasiya mühitində qorunmasına dair "Uşaq hüquqları haqqında" Qanuna da müəyyən dəyişikliklər edilib.

“Demək olar ki, qanun tamamilə yenilənib. Yəni bu istiqamətdə rəqəmsallaşma dövrün çağırışı olduğuna görə qanunlarımız da dövrün çağırışlarına uyğun olaraq mütəmadi şəkildə təkmilləşdirilir.

Artıq ölkəmizdə 2025–2028-ci illər üçün Süni İntellekt Strategiyası qəbul edilib, Prezident İlham Əliyev onu təsdiqləyib və strategiyadan irəli gələn bir çox hədəflər müəyyən olunub. Məsələn, həmin hədəflərdən biri də süni intellektdən etik istifadəyə dair qaydaların hazırlanmasıdır. Bu etik istifadə, əslində, çox vacibdir və belə qaydalar hazırlanarsa, süni intellektdən sui-istifadə hallarının qarşısı alınar.

Ölkəmizdə həm fiziki şəxslərin, həm də şirkətlərin, özəl sektorun süni intellektdən etik çərçivədə, müəyyən qaydalar əsasında istifadə etməsi daha doğru olardı. Bu istiqamətdə, strategiyada müvafiq hədəflər müəyyənləşdirilib və bununla bağlı normativ-hüquqi bazanın daha da təkmilləşdirilməsi gözlənilir", - deyə P. Vəliyeva əlavə edib.

Qazaxıstanın Kurık limanında PPM-1 və PPM-2 dartma körpülərinin modernləşdirilməsi işləri başa çatıb.

AZƏRTAC Qazaxıstan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyinə istinadla xəbər verir ki, görülən işlər körpülərin istismar qabiliyyətini genişləndirib, bərə emalı vaxtını azaldıb və liman infrastrukturunun səmərəliliyini artırıb.

Dəmir yolu bərə emalı vaxtı 18 saatdan 12 saata, avtomobil bərə emalı 10 saatdan 6 saata endirilib.

Dəmir yolu bərə tutumu 40 vaqondan 48 vaqona qədər artırılıb ki, bu da yük həcminin və limanın buraxılış qabiliyyətinin artmasına imkan verib.

Nazirlik qeyd edib ki, Kurık limanı Xəzər dənizində etibarlı yük emalını təmin etməyə davam edir, logistika proseslərinin səmərəliliyini artırır və Qazaxıstanın mühüm regional nəqliyyat mərkəzi kimi mövqeyini gücləndirir.

İqlim dəyişikliyi XXI əsrin ən mühüm qlobal sağlamlıq problemlərindən biri kimi qiymətləndirilir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, iqlim dəyişikliyi insanların sağlamlığı üçün zəruri olan təmiz hava, kifayət qədər qida, təhlükəsiz içməli su və yaşayış mühini təhdid edir. Təşkilatın proqnozlarına əsasən, 2030–2050-ci illər arasında iqlim dəyişikliyi nəticəsində hər il təxminən 250 min əlavə ölüm halının baş verməsi gözlənilir. Bu ölümlərin əsas səbəbləri istilik stresi, malyariya, diareya və uşaq qidalanmasının pozulması ilə əlaqədardır.

Son illərdə ekstremal isti hava dalğalarının tezliyi və intensivliyi əhəmiyyətli dərəcədə artıb. ÜST bildirir ki, 2000–2019-cu illərdə hər il dünyada təxminən 489 min insan isti ilə əlaqəli səbəblərdən həyatını itirib. Bundan əlavə, 65 yaşdan yuxarı şəxslər arasında istiliklə əlaqədar ölüm göstəriciləri son onilliklərdə təxminən 85 faiz artıb. Həmin göstəricilər iqlim dəyişikliyinin, xüsusilə, həssas əhali qrupları üçün ciddi təhlükə yaratdığını göstərir.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Tibb Universitetinin İctimai sağlamlıq və səhiyyənin təşkili kafedrasının dosenti Nərminə Göyüşova deyib.

Mütəxəssis bildirib ki, iqlim dəyişikliyi sağlamlığa həm birbaşa, həm də dolayı yolla təsir göstərir. Havanın temperaturunun yüksəlməsi istilik vurması, susuzlaşma, ürək-damar və tənəffüs sistemi xəstəliklərinin ağırlaşması riskini artırır. Eyni zamanda, ekstremal hava hadisələri, hava çirklənməsi, su və qida təhlükəsizliyi ilə bağlı problemlər əhalinin sağlamlığına mənfi təsir göstərir.

Nərminə Göyüşovanın sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyinin sağlamlığa təsiri təkcə istilik dalğaları ilə məhdudlaşmır. Havanın çirklənməsi, daşqınlar, quraqlıq, meşə yanğınları, su və qida təhlükəsizliyinin pozulması, həmçinin yoluxucu xəstəliklərin yayılma arealının genişlənməsi ictimai sağlamlıq üçün əlavə risklər yaradır. Eyni zamanda, ürək-damar, tənəffüs sistemi və psixi sağlamlıq problemlərinin artması səhiyyə sistemləri üzərində yükü daha da artırır:”İqlim dəyişikliyinə daha çox məruz qalan həssas qruplar uşaqlar, yaşlı insanlar, hamilə qadınlar, xroniki xəstəlikləri olan şəxslər və açıq havada çalışan insanlardır. Həmin qruplarda yüksək temperaturun və hava çirklənməsinin təsirləri daha ağır müşahidə oluna bilər. Həmçinin iqlim dəyişikliyi yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına da təsir edərək, temperaturun və yağıntı rejiminin dəyişməsilə bəzi həşəratların və xəstəlik daşıyıcılarının yayılma arealını genişləndirə bilər. Bundan əlavə, sel və daşqınlar içməli su mənbələrinin çirklənməsinə səbəb olaraq, su mənşəli infeksiyaların yaranma riskini artırır”.

İqlim dəyişikliyinin insanların psixi sağlamlığına təsirlərindən bəhs edən mütəxəssis deyib: “Təbii fəlakətlər, yaşayış yerlərinin itirilməsi, iqtisadi çətinliklər və gələcəklə bağlı narahatlıqlar insanların psixi sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər. Stres, təşviş, depressiya və travmadan sonrakı psixoloji pozuntuların artması mümkündür. ÜST iqlim dəyişikliyinin sağlamlığa təsirlərini azaltmaq üçün bir sıra prioritet tədbirlər tövsiyə edir. Bunlara iqlimədavamlı səhiyyə sistemlərinin qurulmasını, iqlim risklərini nəzərə alan fəaliyyət planlarının hazırlamasını, erkən xəbərdarlıq sistemlərinin gücləndirməsini, tibbi personalın hazırlığının artırmasını və fövqəladə hallara operativ cavab vermək imkanlarının genişləndirməsini əhatə edir. Profilaktik tədbirlərin və əhalinin maarifləndirilməsinin gücləndirilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu tədbirlərin həyata keçirilməsi yalnız xəstəlik yükünün azalmasına deyil, həm də səhiyyə sistemlərinin dayanıqlığının gücləndirilməsinə xidmət edir. Vətəndaşlara isə isti hava şəraitində kifayət qədər maye qəbul etmək, günün ən isti saatlarında açıq havada uzun müddət qalmamaq, hava keyfiyyəti ilə bağlı xəbərdarlıqları izləmək, sağlam qidalanmaq və ətraf mühitin qorunmasına töhfə verən davranışlara üstünlük vermək tövsiyə olunur. Ağacəkmə, enerjiyə qənaət və tullantıların düzgün idarəolunması kimi addımlar da iqlim dəyişikliyi ilə mübarizəyə dəstək verir”.

Qeyd edilib ki, Azərbaycanda iqlim dəyişikliyi fonunda ictimai sağlamlığın qorunması üçün prioritet istiqamətlərə iqlimə davamlı səhiyyə sisteminin formalaşdırılması, epidemioloji nəzarətin gücləndirilməsi, əhalinin maarifləndirilməsi, havanın və suyun keyfiyyətinin monitorinqinin təkmilləşdirilməsi, eləcə də dövlət qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi daxildir. Elmi tədqiqatların genişləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafı da bu sahədə mühüm rol oynayır.

“İqlim dəyişikliyi gələcəyin deyil, bu günün problemidir. Onun sağlamlığa təsirlərini azaltmaq üçün dövlət qurumları, səhiyyə sistemi, elm, media və vətəndaşlar birlikdə fəaliyyət göstərməlidirlər. Hər bir fərdin ekoloji məsuliyyətli davranışı həm ətraf mühitin, həm də cəmiyyətin sağlam gələcəyinə töhfə verir. Beləliklə, iqlim dəyişikliyi təkcə ekoloji deyil, həm də mühüm tibbi və ictimai sağlamlıq problemidir. Müasir dövrdə həkimlərin, səhiyyə təşkilatçılarının və tibb təhsili müəssisələrinin bu sahədə elmi biliklərinin artırılması, profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi və ÜST tövsiyələrinə əsaslanan yanaşmaların tətbiqi ictimai sağlamlığın qorunmasının əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur”, - deyə Nərminə Göyüşova diqqətə çatdırıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, proqramda təxminən 30 ildir Türkiyədə yaşayan həmvətənimiz, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, musiqi terapevti və Türkiyə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən sertifikatlaşdırılmış musiqi terapiyası mütəxəssisi Züleyxa Abdullayeva, həmçinin şair, bədii və elmi kitabların müəllifi Sərgun Ağar iştirak ediblər.

“Səssizlik danışarkən” mövzusuna həsr olunan gecədə Sərgun Ağarın şeirləri Züleyxa Abdullayevanın royalda ifa etdiyi improvizasiyalarla təqdim olunub. Şeir və musiqinin vəhdəti üzərində qurulan proqramda musiqi terapiyasının ifadə və ünsiyyət imkanlarına da diqqət yetirilib.

Tədbir çərçivəsində Züleyxa Abdullayevanın bəstələdiyi “Qəbul et” adlı əsər də səsləndirilib.

Poetik-musiqili gecə iştirakçıların fikir mübadiləsi ilə başa çatıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyindən bildirilib.

Məlumatda qeyd olunub ki, avqustun 6-da Türkiyəyə işgüzar səfər edəcək Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd Həsən Şeybaninin türk həmkarı Hakan Fidanla görüşü olacaq. Görüşdə Suriyada davamlı sabitlik və təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində Türkiyənin də dəstəyi ilə həyata keçirilən çoxtərəfli səylərin qiymətləndirilməsi nəzərdə tutulur. Həmçinin qarşıdakı dövrdə həyata keçiriləcək yüksəksəviyyəli qarşılıqlı səfərlərin planlaşdırılması da nəzərdən keçiriləcək.

Bununla yanaşı, Türkiyə üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən Suriyanın şimal-şərq bölgələrinin mərkəzi hökumətə inteqrasiyası prosesi də müzakirə olunacaq.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə nazirliklərin birgə əməliyyat məlumatında bildirilib.

Qeyd olunub ki, keçirilmiş əməliyyat-axtarış tədbiri nəticəsində Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar xidmətinin cəzaçəkmə müəssisəsində cəza çəkən məhkum tərəfindən həbs edilməmişdən əvvəl Abşeron rayonunun Digah qəsəbəsi ərazisində torpağa basdırılaraq gizlədilmiş 1 ədəd "Kalaşnikov" markalı avtomat silah, ona məxsus 1 daraq və 96 ədəd 7,62 kalibrli güllə, 1 əl qumbarası aşkarlanaraq götürülüb.

Faktla bağlı araşdırma aparılır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Baş nazir Peter Macyarın sözlərinə görə, “Paks” Atom Elektrik Stansiyası ətrafındakı vəziyyət enerjiyə qənaət və fövqəladə hallara hazırlıq tələb edir.

Soyuducu suyun çatışmazlığı səbəbindən stansiya istehsalı əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa məcbur olub və onun tamamilə dayandırılması ehtimalı ölkənin elektrik şəbəkəsi üçün görünməmiş təhlükə yaradıb. Hakimiyyət orqanları sakinləri və müəssisələri pik saatlarda, xüsusən də saat 17:00 ilə 22:00 arasında elektrik enerjisi istehlakını məhdudlaşdırmağa çağırıb.

İri sənaye istehlakçılarından enerji yükünü daha da azaltmaq tələb oluna bilər. Hökumət, həmçinin elektrik enerjisi idxalını artırmağı və şəbəkənin sabitliyini qorumaq üçün digər tədbirləri nəzərdən keçirir.

Baş nazir nüvə təhlükəsizliyinin nəzarət altında qaldığını, lakin uzun müddət davam edən istiliyin və yağıntının olmamasının riskləri artırdığını vurğulayıb.

Dunay çayının səviyyəsinin aşağı olması yay aylarının həddindən artıq isti keçməsi səbəbindən atom elektrik stansiyalarının da məhdud gücə malik olduğu Macarıstan və Rumıniyadakı enerji qurğularının işini çətinləşdirir.

Bu fikri AZƏRTAC ilə politoloq və Qərbi Kaspi Universitetinin professoru Fikrət Sadıxov bölüşüb.

Müqavilənin geniş məsələləri əhatə etdiyini qeyd edən ekspert bildirib: “Xarici siyasət, regionlararası qarşılıqlı fəaliyyət və humanitar məsələlərdə əməkdaşlıq gücləndiriləcək. Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir sıra xarici siyasət məsələləri üzrə vahid mövqe formalaşdırılacaq. Bu, həm Azərbaycanın, həm də Qırğızıstanın maraqlarına uyğundur. İqtisadi münasibətlər möhkəmlənir və daha da inkişaf edərək ən yüksək səviyyəyə çatacaq”.

Azərbaycan-Qırğızıstan Birgə İnvestisiya Fondunun nizamnamə kapitalının artırılmasından danışan politoloq bu qərarı iki ölkə arasında münasibətlərin möhkəmləndirilməsi baxımından çox vacib addım adlandırıb.

“Humanitar komponent də az əhəmiyyət kəsb etmir. Çünki rəsmi, siyasi və diplomatik səviyyələrdə həyata keçiriləcək münasibətlər mədəni mübadilə ilə möhkəmlənəcək ki, bu da şübhəsiz ki, həm mədəniyyət, həm də təhsil sahəsində xalqlar arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə töhfə verəcək”, - deyə o əlavə edib.

Fikrət Sadıxov şübhə etmir ki, bu münasibətlər təkcə dünyanın müxtəlif hissələrində yerləşən iki dövlətin deyil, həm də Bakı və Bişkek arasında imzalanan müqavilələr, xarici siyasətlə bağlı bir sıra məsələlərdə ortaq mövqelər çərçivəsində iki regionun maraqlarına tam cavab verəcək.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Prezident İlham Əliyev bununla bağlı İnzibati Xətalar Məcəlləsində, "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında" və "Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında" qanunlarda edilmiş dəyişiklikləri imzalayıb.

Dəyişikliyə görə, “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Qanunun 13-4.13-cü maddəsində qeyd edilən məlumatların müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma) təqdim edilməməsinə və ya təqdim edilməsi müddətinin pozulmasına, yaxud natamam və ya təhrif edilmiş məlumatın təqdim edilməsinə görə vəzifəli şəxslər altı min manatdan yeddi min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər on beş min manatdan iyirmi min manatadək məbləğdə cərimə ediləcək.

Həmçinin “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Qanunun 13-5.5-ci maddəsinə uyğun olaraq, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) göndərdiyi sorğuların yaş məhdudiyyəti tətbiq edilən sosial şəbəkə platformasının provayderi tərəfindən 5 (beş) iş günü ərzində cavablandırılmamasına, yaxud natamam və ya təhrif edilmiş məlumatların təqdim edilməsinə görə vəzifəli şəxslər yeddi min manatdan səkkiz min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər iyirmi beş min manatdan otuz min manatadək məbləğdə cərimələnəcək.

Eyni zamanda, yaş məhdudiyyəti tətbiq edilən sosial şəbəkə platformalarından təhlükəsiz istifadə ilə bağlı tələblərin pozulmasına, yəni fərdi rəqəmsal hesabın yaradılması zamanı “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-4.2-ci və 13-4.4-cü maddələrində müəyyən edilmiş texniki üsulların tətbiq edilməməsinə və ya həmin Qanunun 13-4.2-13-4.5-ci maddələrinin tələbləri pozulmaqla tətbiq edilməsinə;

- 16-18 yaşarası istifadəçilərin fərdi rəqəmsal hesablarına münasibətdə “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-4.11-ci maddəsində göstərilən texniki və təhlükəsizlik tədbirlərinin təmin edilməməsinə;

-16-18 yaşarası istifadəçilərin həyatına, sağlamlığına, cinsi toxunulmazlığına, şərəfinə, ləyaqətinə və qanunla qorunan digər hüquq və azadlıqlarına təhlükə yaradan zərərli məzmunların yayılmasının qarşısının alınması üçün platformada fasiləsiz rejimdə fəaliyyət göstərən və operativ müdaxiləni təmin edən rəqəmsal həllərin tətbiq olunmamasına, yaxud zərərli məzmunun aşkar edildiyi andan etibarən 24 saat ərzində yayılmasının qarşısının alınmamasına;

- toplanılmış fərdi məlumatların sosial şəbəkə platformaları provayderlərinin informasiya sistemində saxlanılmasına, həmin məlumatların üçüncü şəxslərə ötürülməsinə və ya fərdi məlumatlardan yaşın yoxlanılması məqsədi istisna olmaqla, kommersiya, hədəfli reklam (konkret istifadəçiyə yönələn) və ya digər məqsədlər üçün istifadə edilməsinə;

- fərdi rəqəmsal hesabı olan şəxsin yetkinlik yaşına çatanadək yerləşdirdiyi məlumatların, paylaşdığı məzmunun və fərdi məlumatlarının özünün, yetkinlik yaşına çatmadığı halda qanuni nümayəndəsinin və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müraciəti əsasında silinməsinin təmin edilməməsinə görə vəzifəli şəxslər səkkiz min manatdan doqquz min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər otuz beş min manatdan qırx min manatadək məbləğdə cərimə ediləcək.

Bu Məcəllənin 388-4.1-388-4.3-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş xətaların inzibati tənbeh almış şəxs tərəfindən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qüvvəyə mindiyi gündən bir il ərzində təkrar törədilməsinə görə vəzifəli şəxslər doqquz min manatdan on min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər qırx beş min manatdan əlli min manatadək məbləğdə cərimələnəcək.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında “Prioritet” Sosial İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri Zaur İbrahimov deyib.

O bildirib ki, hazırda Avrasiya məkanında davam edən müharibələr Çin ilə Avropa arasındakı ticarət əlaqələrinin məhz Orta Dəhliz üzərindən aparılmasını zərurətə çevirib. Rusiya-Ukrayna müharibəsi şimaldan, İran-ABŞ müharibəsi isə cənubdan Avropaya gedən yolları təhlükəli vəziyyətə salıb. Orta Dəhlizdə iştirak edən Mərkəzi Asiya respublikaları və Azərbaycanın yükdaşıma həcminin 2030-cu ilə kimi 11 milyon tona çatdırmaq planları təsadüfi xarakter daşımır. Avropa İttifaqının (Aİ) “Global Gateway” təşəbbüsü çərçivəsində dəhlizin inkişafını dəstəklənir.

“Fransanın “Expertise France” və Almaniyanın GIZ şirkətləri Orta Dəhlizin inkişafına fəal şəkildə kömək edir, logistikanın rəqəmsallaşdırılmasına və yüklərin tranzit müddətinin azaldılmasına xüsusi diqqət yetirir. “Expertise France”ın direktoru Jeremi Pellenin bildirib ki, iş iki əsas istiqamətdə aparılır. Birinci infrastrukturun maliyyələşdirilməsi, ikincisi isə malların tranziti üçün effektiv kommunikasiyaların təmin edilməsidir. Bununla yanaşı, 2023-cü ilin oktyabrında Azərbaycan, Gürcüstan və Qazaxıstan tranzit daşımalarının səmərəliliyinin artırılması üçün “Middle Corridor Multimodal Ltd.” birgə dəmir yolu şirkətinin yaradılması haqqında saziş imzalayıb ki, bu da yükdaşımanın həcmini 62 faiz artırıb”, - deyə ekspert əlavə edib.

O qeyd edib ki, “Almaniyanın “Rhenus Logistics”, Avropada tanınmış “MALBI-trans” və “Carpatica Feroviar” logistika şirkətləri də Orta Dəhlizin təqdim etdiyi xidmətlərdən istifadə edir. Zəngəzur dəhlizi istismara verildikdən sonra isə adı yuxarıda göstərilən şirkətlərlə yanaşı, Çinin də Avropa ilə ticarət aparan biznes strukturları Zəngəzuru seçəcək. Çünki bu, həm yaxın, həm də az nəqliyyat xərci tələb edən yoldur: “İranın narazılığına gəldikdə isə qeyd etmək lazımdır ki, əvvəla İran da bu dəhlizdən istifadə edə bilər. Digər tərəfdən isə şimalda və cənubda müharibələr zamanı gəldikdə başa çatacaq. Dağıdılan yollar, nəqliyyat və tranzit infrastrukturunun bərpası isə illərlə davam etməklə bərabər maliyyə vəsaiti tələb edir ki, müharibədən çıxan dövlətlərin də buna imkanı çatmır. Beləliklə etirazlara baxmayaraq. Zəngəzur dəhlizi mütləq həyata vəsiqə alacaq. Azərbaycan iradəsini ortaya qoyaraq bu layihəyə başlayıb, ABŞ, Avropa və Çindən dəstək alıb ki, bu dəhlizin reallaşacağını artıq zərurətə çevirib”.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, Təhməzi yaşayış yeri 2022-ci ilin iyul və avqust aylarında Azərbaycanın şimal-şərq regionunda - Quba rayonunun Səbətlər kəndində aparılan tədqiqatlar zamanı aşkar edilib. Abidə rayon mərkəzindən 30 kilometrədək aralı, Vəlvələ çayının sağ sahilində yerləşir. Kənd əhalisinin “Təhməzi şəhər yeri” adlandırdığı bu yeni abidə indiyədək dövlət qeydiyyatına alınmayıb və bu ərazilərdə heç bir arxeoloji tədqiqat işləri aparılmamışdı.

Arxeoloji qazıntılar Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu tərəfindən həyata keçirilib.

Ekspedisiyanın rəhbəri, Mədəniyyət Nazirliyinin Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin böyük elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Laçın Mustafayev AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə bildirib ki, arxeoloji qazıntılar zamanı “Təhməzi yaşayış yeri”ndə iki kəşfiyyat quyusu qazılıb. Hər iki qazıntı sahəsindən son antik və orta əsrlərə aid müxtəlif tip keramika fraqmentləri, daş alətlər (dən daşları, çəki daşları), fauna qalıqları (quş və heyvan sümükləri) əldə edilib: “Aşkarlanan maraqlı arxeoloji tapıntılardan biri də çay daşlarından, çiy və bişmiş kərpiclərdən ibarət müxtəlif tikililərə məxsus özül və divar qalıqlarıdır. Yaxşı halda qorunmuş bişmiş kərpiclərdən ibarət divar qalığının eni 90-92, hündürlüyü isə üst-üstə üç kərpic olmaqla 25-27 santimetrdir. Həmçinin 1,7-2,1 metr dərinliyində mədəni təbəqələrin izlənilməsi zamanı ocaq yerləri, döşəmə, kiçik diametrli təsərrüfat quyusu və digər artefaktlar müşahidə edilib”.

Laçın Mustafayev bildirib ki, Qubada aparılan tarixi-arxeoloji tədqiqatlar Azərbaycanın şimal-şərq regionunda antik və erkən orta əsrlərdə şəhər mədəniyyətinin yaranmasının, maddi irisin və arxeoloji abidələrin xarakterik xüsusiyyətlərinin, əhalinin təsərrüfat həyatının və sənətkarlığın müxtəlif sahələrinin öyrənilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, cari tədqiqatlar siyasi proseslər nəticəsində bölgədə müxtəlif xalqların məskunlaşmasına, köçəri xalqların miqrasiyasına, regionun müxtəlif sivilizasiyalar, o cümlədən dövlətlərlə qurulan iqtisadi və mədəni münasibətlərinə aydınlıq gətirəcək.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Aydın Hüseynov bildirib.

Deputat qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət nəticəsində türk dövlətləri arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlıq keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlib. Onun sözlərinə görə, Qırğızıstana dövlət səfəri bu prosesin davamı olmaqla yanaşı, iqtisadi inteqrasiyanın genişləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

A.Hüseynov vurğulayıb ki, Azərbaycan və Qırğızıstan arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat-logistika, energetika, rəqəmsal iqtisadiyyat və turizm sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün geniş potensial mövcuddur. Bu istiqamətdə imzalanan sənədlər və əldə olunan razılaşmalar iqtisadi əlaqələrin daha da inkişafına xidmət edəcək.

Deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanın təşəbbüsü ilə reallaşdırılan beynəlxalq nəqliyyat və logistika layihələri türk dövlətləri arasında iqtisadi əlaqələrin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. Xüsusilə Orta Dəhlizin artan əhəmiyyəti Azərbaycanı Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında etibarlı tranzit və ticarət körpüsünə çevirib. Bu isə Qırğızıstan da daxil olmaqla türk dövlətlərinin dünya bazarlarına çıxış imkanlarını genişləndirir.

Aydın Hüseynov bildirib ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi üzv ölkələrin dayanıqlı inkişafına mühüm töhfə verir. Onun fikrincə, vahid iqtisadi məkanın formalaşdırılması, gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı və birgə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi Türk dünyasının iqtisadi gücünü daha da artıracaq.

Deputat əlavə edib ki, Azərbaycan bu prosesdə təşəbbüskar ölkələrdən biri kimi çıxış edir və Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində türk dövlətləri arasında qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq daha da möhkəmlənir. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi göstəricilərin artmasına deyil, həm də regionda sabitliyin, rifahın və davamlı inkişafın təmin olunmasına xidmət edir.

A.Hüseynov vurğulayıb ki, Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana səfəri Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirməklə yanaşı, bütövlükdə türk dövlətləri arasında iqtisadi inteqrasiyanın sürətlənməsinə və ortaq layihələrin sayının artmasına güclü təkan verəcək.

AZƏRTAC xəbər verir ki, nazirin bildirdiyinə görə, bu tədbir sərhəddə fəaliyyət göstərən təhlükəsizlik resurslarını 5 dəfə artırır. Gücləndirilmiş nəzarətə təyyarə və pilotsuz uçuş aparatlarının cəlb edilməsi, həmçinin iki ölkə arasında hərəkət edən qatarlarda yoxlamaların sərtləşdirilməsi də daxildir.

Qeyd edək ki, kütləvi miqrant axını iyulun 30-dan 31-nə keçən gecə baş verib, on minlərlər insan Mərakeşlə Seuta arasındakı quru və dəniz sərhədini keçib. Rəsmi məlumata əsasən, hadisə nəticəsində İspaniya tərəfdə azı 72, Mərakeş tərəfdə isə 11 nəfər həyatını itirib. Seutadakı bəzi mənbələr isə sudan çıxarılan cəsədlərin sayının 88-ə çatdığını bildiriblər. İspaniya hakimiyyəti miqrantların demək olar ki, hamısını qısa müddətdə Mərakeşə geri qaytarıb. Bununla belə, hazırda Seutada hələ də 3–5 min arasında miqrantın qaldığı, onların arasında azyaşlıların olduğu bildirilir. İspaniya dənizdə üzən sərhəd maneəsi quraşdırıb, həmçinin bölgədə hərbi və polis qüvvələrinin sayını artırıb.

Böhran Avropa İttifaqında xarici sərhədlərin qorunması və üzv dövlətlər arasında məsuliyyət bölgüsü ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İtlər bəzi hallarda oyuncaqlara həddindən artıq bağlanaraq asılılıq davranışları göstərə bilərlər.

“The Royal Society Open Science” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, oyuncaqlara həddindən artıq aludəçilik itlərdə sağlamlıq problemləri yaradır. 1600-dən çox it üzərində aparılan tədqiqatda məlum olub ki, bu asılılıq onların yuxusunu azaldır, həyəcanını artırır və sakitləşməsini çətinləşdirir. Hətta bəzi itlər oyuncağı yeməkdən və sahibləri ilə ünsiyyətdən daha üstün tuturlar.

Belə davranışlar xüsusilə çoban itləri, teriyerlər və retriver kimi idman və ya işçi cinslərdə daha çox müşahidə olunur. Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, bu güclü həvəs müəyyən işlərdə faydalı olsa da, həddindən artıq olanda heyvanın sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

2025-ci ilin yanvarında kosmosa buraxılan “SpaceX Falcon 9” raketinin yuxarı hissəsi nəzarətdən çıxaraq Ayla toqquşub.

“BBC” xəbər verir ki, saatda təxminən 8700 kilometr sürətlə hərəkət edən 4 tonluq raketin hissəsi Ayın “Eynşteyn” krateri yaxınlığına düşüb. Ekspertlər bildiriblər ki, bu hadisə Yer üçün heç bir təhlükə yaratmır. 

NASA və digər kosmik agentliklər toqquşma nəticəsində yaranan krateri və toz buludunu araşdıraraq elmi məlumatlar toplamağı planlaşdırırlar. Hadisə eyni zamanda kosmik tullantıların artması ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

İtaliyada davam edən isti hava səbəbindən ölkənin 27 böyük şəhərində “qırmızı həyəcan” xəbərdarlığı verilib.

Anadolu Agentliyi xəbər verir ki, İtaliya Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı məlumata görə, əvvəlcədən “qırmızı həyəcan” elan olunmuş 25 şəhərin siyahısına daha iki şəhər əlavə edilib. Bəzi bölgələrdə temperaturun 40 dərəcəyə çatacağı və isti havaların bir həftə davam edəcəyi gözlənilir.

Nazirlik bildirib ki, bu xəbərdarlıq uzunmüddətli istilərin risk qrupuna daxil olanlarla yanaşı, tamamilə sağlam insanlar üçün də ciddi təhlükə yaratdığını göstərir.

Qeyd edək ki, İtaliya bu il artıq 4-cü dəfə isti havanın təsiri altına düşür. Əvvəlki istilər zamanı ölkədə ölüm hallarının qeydə alındığı bildirilir.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

Hindistan və Özbəkistan əhəmiyyətli minerallar, dağ-mədən sənayesi və müdafiə sahələrini əhatə edən strateji tərəfdaşlıqlarını genişləndirirlər.

“The İndependent” nəşrinin məlumatına görə, Hindistan nadir torpaq elementlərinə çıxışını artırmaq istəyir. Bu elementlər “yaşıl enerji” texnologiyaları və elektrikli nəqliyyat vasitələri üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Yeni Dehli bu sahədə Çindən asılılığı azaltmaq üçün tədarükünü şaxələndirməyə çalışır.

Bu arada, Özbəkistan nümayəndə heyəti Yeni Delhiyə səfər edib. Səfər çərçivəsində keçirilən Hindistan-Özbəkistan İş Forumunda illik ticarət dövriyyəsi müzakirə olunub. İki ölkə arasında ticarət həcminin gələn il ən azı 2 milyard dollara çatdırılması hədəflənir. Özbəkistan tərəfi hindistanlı şirkətləri ölkədəki qızıl, mis, uran və nadir torpaq elementləri yataqlarına sərmayə qoymağa dəvət edib. 

Görüşlər çərçivəsində Hindistan Baş naziri Narendra Modinin Özbəkistana gözlənilən səfərinə hazırlıq məsələləri də müzakirə olunub.

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”

ABŞ ordusunun əsas hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün nəzərdə tutulan raket ehtiyatları ciddi həddə düşüb.

“CNN” telekanalı xəbər verir ki, ABŞ-nin “THAAD” sistemlərinə məxsus raket ehtiyatlarının təxminən 80 faizi, “Patriot” və “Tomahawk” raketlərinin isə yarısı istifadə olunub. Hərbi komandanlıq arsenalın təhlükəli dərəcədə azalması ilə bağlı xəbərdarlıq edib. 

Təhminə VERDİYEVA,

“Azərbaycan”