20 Noyabr 2026 12:55
130
CƏMİYYƏT
A- A+
Uşaqlara qarşı zorakılığın qarşısını almaq üçün 230-dan çox yeni öhdəlik müəyyənləşib  

Uşaqlara qarşı zorakılığın qarşısını almaq üçün 230-dan çox yeni öhdəlik müəyyənləşib  


 Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) bildirib ki, hökumətlər uşaqları zorakılıqdan qorumaq istiqamətində fəaliyyətlərini gücləndirirlər. Filippinin Manila şəhərində keçirilən "Uşaqlara qarşı zorakılığa son qoyulması üzrə İkinci Qlobal Nazirlər Konfransı"nda 230-dan çox yeni öhdəlik elan olunub.

Yeni öhdəliklərə aşağıdakılar daxildir: Tanzaniyanın uşaqların müdafiəsi sahəsinə 190 milyon ABŞ dolları məbləğində investisiya yatırmaq planı, Nepalın 2030-cu ilə qədər məktəblərdə zorakılıq hallarını yarıbayarı azaltmaq və bununla 4,2 milyon uşağa müsbət təsir göstərmək vədi, Çilinin 3,4 milyondan çox uşağı məktəb zorakılığından və kiberbullinqdən (internet üzərindən təqib və təzyiqdən) qorumaq öhdəliyi və Meksikanın 2030-cu ilə qədər onlayn mühitdə müdafiəni gücləndirmək öhdəliyi. Burundi 2028-ci ilə qədər fiziki cəzaları qadağan edəcəyini, Fil Dişi Sahili isə 2030-cu ilə qədər uşaqlara qarşı zorakılığı 30% azaltmağı qarşısına məqsəd qoyub.

30 ölkənin ilk dəfə qoşulduğu bu öhdəliklərlə birlikdə Kolumbiyanın Boqota şəhərində keçirilən ilk konfransdan bəri 140 ölkə tərəfindən götürülən öhdəliklərin ümumi sayı 630-u ötüb. Bu öhdəliklər hər il dünyada 1 milyarddan çox uşağa təsir edən uşaqlara qarşı zorakılıq problemi ilə mübarizədə qlobal səylərin əhəmiyyətli dərəcədə gücləndiyini göstərir.

ÜST-nin Baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus bildirib ki, uşaqlara qarşı zorakılığın qarşısını almaq mümkündür, bu, qaçılmaz hal deyil: “Buna baxmayaraq, bir çox uşaq hələ də elə zərərlərə məruz qalır ki, bu, onların bütün ömürləri boyu sağlamlığına və rifahına mənfi təsir göstərə bilər. ÜST uşaqlara qarşı zorakılığa son qoymaq öhdəliyi götürən hökumətləri alqışlayır və onları bu öhdəlikləri yerinə yetirməyə çağırır. Bu, zorakılıq baş verməzdən əvvəl uşaqları qoruyan, sübut olunmuş həll yollarına sərmayə qoymağı, eyni zamanda, zorakılığa məruz qalmış uşaqların zəruri qayğı və dəstəklə təmin olunmasını əhatə edir”.

Uşaqlar hər gün fiziki, cinsi və ya psixoloji zorakılığa məruz qalırlar, əksər hallarda özlərini təhlükəsiz hiss etməli olduqları yerlərdə – evdə, məktəbdə və icmalarda. Beş yaşdan kiçik təxminən 400 milyon uşaq müntəzəm olaraq valideynlər və qəyyumlar tərəfindən fiziki cəza və ya psixoloji zorakılığa məruz qalır. Hər beş qadından biri və hər yeddi kişidən biri uşaqlıq dövründə cinsi istismara məruz qaldığını bildirir.

Uşaqlara qarşı zorakılıq sağlamlıq üçün ömürlük, zərərli nəticələrə səbəb ola bilər və dərhal fiziki, zehni və emosional zərərə səbəb ola bilər, eyni zamanda, həyatın sonrakı dövrlərində xroniki xəstəlik, əlillik və yüksək riskli davranış risklərini artırır. Zorakılığa təkrar məruz qalma bu təsirləri daha da artıra bilər.

Sübutlar göstərir ki, uşaqlıq dövründə zorakılıq yetkinlik dövründə depressiya riskini 66%, yeniyetməlik dövründə hamiləlik ehtimalını iki dəfə, HİV infeksiyası riskini 34% və alkoqol istifadəsi pozğunluqları, ürək xəstəlikləri və diabet risklərini artırır. Hər il təxminən 141 000 intihar hadisəsi uşaqlıq dövründə cinsi istismarla əlaqələndirilir.

ÜST ölkələri qarşısının alınmasına davamlı investisiyaları artırmağa, hesabatlılığı gücləndirməyə və zorakılığa məruz qalan uşaqların vaxtında və müvafiq dəstək almasını təmin etməyə çağırır. Səhiyyə sistemləri zorakılığın müəyyən edilməsində, təhlükəsiz, uşaq mərkəzli qayğının təmin edilməsində və uşaqları qoruma xidmətləri ilə əlaqələndirilməsində mühüm rol oynayır. Öhdəliklərin həyata keçirilməsi uşaqların qorunmasında və daha sağlam, daha təhlükəsiz cəmiyyətlər qurulmasında vacib olacaq.

Əsmər QARDAŞXANOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Sabah ölkə ərazisində hava şəraiti necə olacaq?

13:23
20 Noyabr

Uşaqlara qarşı zorakılığın qarşısını almaq üçün 230-dan çox yeni öhdəlik müəyyənləşib  

12:55
20 Noyabr

Alimlər “itmiş 1 milyard il"i araşdırırlar

12:52
20 Noyabr

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub YENİLƏNİB  

12:50
20 Noyabr

MDB ölkələrinin parlament sədrləri Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşüblər

12:49
20 Noyabr

Azərbaycan və Serbiya Müdafiə nazirlikləri arasında ekspert görüşü keçirilib

12:47
20 Noyabr

Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı və gündəliyi açıqlanıb

12:46
20 Noyabr

Ağdam işğaldan azad olunmasından sonra yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub  

12:20
20 Noyabr

Lənkəranda iri fermer təsərrüfatlarına növbəti baxış keçirilib  

12:13
20 Noyabr

YAP Azərbaycanın daha da inkişafına və güclənməsinə həmişə öz layiqli töhfələrini verəcək

12:09
20 Noyabr

Ağdam sakini: Azad Ağdamda illərdir görmədiyimiz insanlarla görüşmək böyük sevinc və qürurdur  

12:07
20 Noyabr

Aqrar inkişaf yeni dövlət proqramı çərçivəsində Neftçalada görülən işlər müzakirə olunub  

12:01
20 Noyabr

Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri tarixi dostluqdan strateji tərəfdaşlığa doğru

11:48
20 Noyabr

Bu AI şirkətinin bazar dəyəri 1.76 trilyon dollara çatıb

11:43
20 Noyabr

Berlin regionda sabitliyə Avropa təhlükəsizliyi gündəliyinin tərkib hissəsi kimi baxır  

11:40
20 Noyabr

Noyabrın 22-si Gürcüstanda matəm elan edilib

11:27
20 Noyabr

Mədəaltı vəzi xərçəngi ilə bağlı yeni müalicə tətbiq olunur

11:00
20 Noyabr

Neftin qiymətində azalma gözləntiləri güclənir  

10:59
20 Noyabr

Ötən gün 79 cinayətin açılması təmin olunub

10:44
20 Noyabr

Qeyri-sabit, küləkli və yağıntılı hava şəraiti müşahidə olunur – FAKTİKİ HAVA

10:42
20 Noyabr

Nquyen Van Sien: Vyetnamlıların Azərbaycana marağı böyükdür

10:41
20 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!