Müstəqilliyin Qarabağ zirvəsi

Azərbaycan bu gün qlobal proseslərdə söz sahibi kimi qəbul olunur

Müstəqilliyimiz etibarlı əllərdədir

Cümhuriyyət ideallarından qüdrətli Azərbaycana

Prezident İlham Əliyevin liderliyinin daha bir nümunəsi

Qətiyyətin zəfəri

Azərbaycandan şəhərsalma üzrə dünyaya dayanıqlı inkişaf mesajı

176 ölkə, 58 mindən çox iştirakçı

Şərq ruhlu müasirlik: Mehriban xanım Əliyevanın şəhərsalma missiyası

02 İyun 2026 17:49

112

DÜNYA

A- A+

Süni intellekt sayəsində 80 illik tapmaca həll olundu

Süni intellekt (Sİ) riyaziyyat elmində seysmik dəyişikliyə səbəb olub: “OpenAI”ın hazırladığı model təxminən 80 ildir həllini gözləyən tarixi problemi heç bir insan müdaxiləsi olmadan, müstəqil şəkildə həll edib. Söhbət riyaziyyatın ən məşhur tapmacalarından biri olan “Vahid məsafə problemi”dən (“Unit Distance Problem”) gedir. “OpenAI”ın daxili Sİ modeli verilən tapşırıqdan sonra akademik səviyyədə sübut hazırlayaraq elmi ictimaiyyətdə böyük ajiotaj yaradıb. "Wall Street Journal"ın məlumatına görə, “OpenAI” bu tapıntıları mütəxəssis olmayan oxucular üçün 19 səhifəlik icmal hesabatı ilə birlikdə dərc edib. Hesabat nüfuzlu riyaziyyatçılar tərəfindən hazırlanıb.

Adətən sənaye populyarlığından uzaq duran və akademik ciddiliyi qoruyan tanınmış alimlər bu uğuru yüksək qiymətləndiriblər. “Fields” mükafatı laureatı, professor Timoti Qouers bildirib: “Süni intellekt çoxsaylı təcrübəli tədqiqatçıların onilliklər ərzində uğursuzluğa düçar olduğu nəticəni əldə edib. Bu, sadəcə gələcəyin proqnozu deyil, süni intellektin müstəqil şəkildə yaratdığı ilk real elmi kəşfdir”. Qouers əlavə edib ki, əgər bu məqaləni bir insan yazıb “Annals of Mathematics” jurnalına təqdim etsəydi, o, heç bir tərəddüd etmədən işin qəbulunu tövsiyə edərdi. Onun fikrincə, bəşəriyyət yeni bir dövrə qədəm qoyur və gələcəkdə insanların riyazi problemlərin həllində Sİ ilə rəqabət aparması getdikcə çətinləşəcək.

Bu tarixi problem ilk dəfə 1946-cı ildə XX əsrin ən məhsuldar riyaziyyatçısı sayılan Paul Erdos tərəfindən irəli sürülüb. Erdos çətinlik dərəcəsinə görə problemlərə pul mükafatları təyin edirdi. “Vahid məsafə problemi” onun ən çox əhəmiyyət verdiyi məsələlərdən idi və buna görə vəd etdiyi mükafatı sonradan 500 dollara qədər artırmışdı.Erdos tapmacaları iki kateqoriyaya bölürdü: tez həll olunan “zefir” tapmacaları və dərindən araşdırma tələb edən, yeni elmi budaqların yaranmasına səbəb olan “palıd qozası” tapmacaları. Alimlər yekdilliklə qəbul edirlər ki, bu problem məhz nəhəng bir “palıd qozası” idi.

Erdos 1946-cı ildə müəyyən nöqtələrin şəbəkə üzərində düzülüşünün konkret limit yaratdığını nümayiş etdirmiş və heç bir həndəsi düzülüşün bu səmərəliliyi keçə bilməyəcəyini iddia etmişdi (Erdos fərziyyəsi). Lakin “OpenAI”ın modeli bu nəzəri limitdən daha çox vahid məsafə cütü yaradan alternativ bir həndəsi düzülüş kəşf edib. Başqa sözlə, süni intellekt tarixi fərziyyəni təkzib edərək (counter-example) yeni bir həll təqdim edib. Ən heyrətamiz məqam isə budur: “OpenAI” bu problemi cəmi 32 saat ərzində və təxminən 1000 dollar xərcləyərək həll edib.

Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

02 İyun 2026 Yunanıstanda yeni canlı növü kəşf edilib

02 İyun 2026 Yaponiyada ayı 4 nəfəri yaralayıb

02 İyun 2026 İrakli Kobaxidze: Bakı-Tbilis-Qars dəmir yolunun tam istifadəyə verilməsi strateji tərəfdaşlığın növbəti bariz nümunəsidir ...

02 İyun 2026 Almaniyada rekord sayda - 13,3 milyon insan yoxsulluq həddindən aşağı yaşayır

02 İyun 2026 Seneqalda yeni hökumət qurulub

02 İyun 2026 Sülh nə vaxt olacaq?

02 İyun 2026 Dünya neft ehtiyatlarında kəskin azalma ilə üzləşə bilər

02 İyun 2026 Kreml xüsusi hərbi əməliyyatın sona çatması ehtimalını açıqlayıb

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün “Erkən kəsimə son”

18:19
02 İyun

“Bahar” yatağında qaz hasilatı 50 faiz artıb

18:03
02 İyun

Süni intellekt sayəsində 80 illik tapmaca həll olundu

17:49
02 İyun

Yunanıstanda yeni canlı növü kəşf edilib

17:36
02 İyun

Yaponiyada ayı 4 nəfəri yaralayıb

17:25
02 İyun

Baş nazir Əli Əsədov Ukrayna Baş nazirinin birinci müavini ilə görüşüb

17:22
02 İyun

Şri-Lanka Demokratik Sosialist Respublikasının Prezidenti Anura Kumara Dissanayakedən

17:21
02 İyun

Azərbaycan üzrə Ölkə İqtisadi İcmalı təqdim olunub

17:21
02 İyun

Myanma İttifaqı Respublikasının Prezidenti Min Aung Hlaingdən

17:20
02 İyun

Sudan Respublikasının Suveren Keçid Şurasının Sədri Abdel Fattah Al-Burhan Abdelrahman Al-Burhandan

17:19
02 İyun

Nazir: Dəniz yolu ilə dəhlizlərin qarşılaşdığı sıxıntıları nəzərə alsaq, Orta Dəhlizin nə qədər qiymətli olduğunu anlayarıq

17:18
02 İyun

Bakıda İCSEGT 2026 Beynəlxalq Elmi Konfransı öz işinə başlayıb

17:11
02 İyun

Azərbaycan şirkətlərinin beynəlxalq kapital bazarlarına çıxış imkanları nəzərdən keçirilib

16:47
02 İyun

Rəşad Nəbiyev: Bakı-Tbilisi-Qars Xəzər və Qara dənizləri arasında ən rəqabətqabiliyyətli tranzit marşrutudur

16:46
02 İyun

Azərbaycan və ABŞ arasında iqtisadi tərəfdaşlığın strateji inkişaf prioritetləri nəzərdən keçirilib

16:45
02 İyun

Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında strateji müttəfiqlik münasibətlərinin cari vəziyyəti müzakirə edilib

16:45
02 İyun

Fövqəladə hallar naziri Xırdalanda vətəndaşların müraciətlərini dinləyib

16:44
02 İyun

BDYPİ küləkli hava ilə bağlı yol hərəkəti iştirakçılarına müraciət edib

16:41
02 İyun

IRENA və CECECO arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb

16:32
02 İyun

Bakı Enerji Həftəsində təmiz enerji innovasiyaları və regional əməkdaşlıq müzakirə olunub

16:29
02 İyun

İrakli Kobaxidze: Bakı-Tbilis-Qars dəmir yolunun tam istifadəyə verilməsi strateji tərəfdaşlığın növbəti bariz nümunəsidir

16:23
02 İyun

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Prezident İlham Əliyevin liderliyinin daha bir nümunəsi26 May 2026

176 ölkə, 58 mindən çox iştirakçı23 May 2026

Ortaq strategiya və baxış bucağı22 May 2026

Gələcəyin strateji hədəfi - cəsarətli və ehtiyatlı şəhərsalma21 May 2026

Azərbaycanın inkişaf və quruculuq modeli dünya üçün örnəkdir20 May 2026

Azərbaycan WUF13-lə növbəti dəfə tarix yazır19 May 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Dostluq rəmzi sayılan parka münasibət belə olmamalıdır07 May 2026

Nurayın musiqi dünyası07 May 2026

Şəhərimizdə istirahət məkanları artır07 May 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!