Müzəffər Sərkərdə, qalib Ordu Dövlətçiliyimizin, suverenliyimizin və ərazi bütövlüyümüzün etibarlı qarantı

Xəzərin birləşdirdiyi dost və qardaş ölkə

“Milli yaddaş"ın yaddaşındakılar

Qlobal qarşıdurmalar fonunda sabit və yüksələn Azərbaycan

Müasir Azərbaycan tarixinin daha bir əlamətdar səhifəsi

Strateji hədəflər və perspektivli gələcək

Böyük qayıdış və Azərbaycanın strateji gələcəyi

Azərbaycanın dünyaya təqdim olunan inkişaf modeli

İkinci dəfə Bakıda

02 İyun 2026 17:49

429

DÜNYA

A- A+

Süni intellekt sayəsində 80 illik tapmaca həll olundu

Süni intellekt (Sİ) riyaziyyat elmində seysmik dəyişikliyə səbəb olub: “OpenAI”ın hazırladığı model təxminən 80 ildir həllini gözləyən tarixi problemi heç bir insan müdaxiləsi olmadan, müstəqil şəkildə həll edib. Söhbət riyaziyyatın ən məşhur tapmacalarından biri olan “Vahid məsafə problemi”dən (“Unit Distance Problem”) gedir. “OpenAI”ın daxili Sİ modeli verilən tapşırıqdan sonra akademik səviyyədə sübut hazırlayaraq elmi ictimaiyyətdə böyük ajiotaj yaradıb. "Wall Street Journal"ın məlumatına görə, “OpenAI” bu tapıntıları mütəxəssis olmayan oxucular üçün 19 səhifəlik icmal hesabatı ilə birlikdə dərc edib. Hesabat nüfuzlu riyaziyyatçılar tərəfindən hazırlanıb.

Adətən sənaye populyarlığından uzaq duran və akademik ciddiliyi qoruyan tanınmış alimlər bu uğuru yüksək qiymətləndiriblər. “Fields” mükafatı laureatı, professor Timoti Qouers bildirib: “Süni intellekt çoxsaylı təcrübəli tədqiqatçıların onilliklər ərzində uğursuzluğa düçar olduğu nəticəni əldə edib. Bu, sadəcə gələcəyin proqnozu deyil, süni intellektin müstəqil şəkildə yaratdığı ilk real elmi kəşfdir”. Qouers əlavə edib ki, əgər bu məqaləni bir insan yazıb “Annals of Mathematics” jurnalına təqdim etsəydi, o, heç bir tərəddüd etmədən işin qəbulunu tövsiyə edərdi. Onun fikrincə, bəşəriyyət yeni bir dövrə qədəm qoyur və gələcəkdə insanların riyazi problemlərin həllində Sİ ilə rəqabət aparması getdikcə çətinləşəcək.

Bu tarixi problem ilk dəfə 1946-cı ildə XX əsrin ən məhsuldar riyaziyyatçısı sayılan Paul Erdos tərəfindən irəli sürülüb. Erdos çətinlik dərəcəsinə görə problemlərə pul mükafatları təyin edirdi. “Vahid məsafə problemi” onun ən çox əhəmiyyət verdiyi məsələlərdən idi və buna görə vəd etdiyi mükafatı sonradan 500 dollara qədər artırmışdı.Erdos tapmacaları iki kateqoriyaya bölürdü: tez həll olunan “zefir” tapmacaları və dərindən araşdırma tələb edən, yeni elmi budaqların yaranmasına səbəb olan “palıd qozası” tapmacaları. Alimlər yekdilliklə qəbul edirlər ki, bu problem məhz nəhəng bir “palıd qozası” idi.

Erdos 1946-cı ildə müəyyən nöqtələrin şəbəkə üzərində düzülüşünün konkret limit yaratdığını nümayiş etdirmiş və heç bir həndəsi düzülüşün bu səmərəliliyi keçə bilməyəcəyini iddia etmişdi (Erdos fərziyyəsi). Lakin “OpenAI”ın modeli bu nəzəri limitdən daha çox vahid məsafə cütü yaradan alternativ bir həndəsi düzülüş kəşf edib. Başqa sözlə, süni intellekt tarixi fərziyyəni təkzib edərək (counter-example) yeni bir həll təqdim edib. Ən heyrətamiz məqam isə budur: “OpenAI” bu problemi cəmi 32 saat ərzində və təxminən 1000 dollar xərcləyərək həll edib.

Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

26 İyun 2026 Venesuelada zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 235 nəfərə çatıb YENİLƏNİB

26 İyun 2026 Tramp: İran ABŞ-nin kənd təsərrüfatı məhsulları üçün yeni bazara çevriləcək

25 İyun 2026 Çindən Avropaya quru yolu ilə daşınan yüklərin 85 faizi Qazaxıstandan keçir

25 İyun 2026 Türkiyədə “Anadolu Kartalı-2026” təlim proqramına yenidən baxıldığı bildirilib

25 İyun 2026 Dünya Kubokunda avtomobil meksikalı azarkeşlərin izdihamına çırpılıb

25 İyun 2026 Bəşəriyyətin ən qədim kabusu

25 İyun 2026 Aİ vergi sistemini sadələşdirir

25 İyun 2026 ÜST anomal istilərlə bağlı xəbərdarlıq edib

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Azərbaycan Ordusu xalqımızın qüruru, dövlətimizin gücünün və müstəqilliyimizin etibarlı təminatçısıdır

15:48
26 İyun

Xankəndi şəhərindəki Zəfər Parkında Zəfər marşı səsləndirilib

12:58
26 İyun

Nazir müavini: AQEM Gənclər Şurasının 9-cu iclasında 17 ölkənin nümayəndə heyəti iştirak edir

12:45
26 İyun

Silahlı Qüvvələr Günü Laçında hərbçilər yürüş ediblər

12:43
26 İyun

ADA Universitetində Məzun Günü

10:55
26 İyun

Paytaxtda hərbi orkestrlərin müşayiəti ilə yürüşlər başlayıb

10:23
26 İyun

Bilmək istəyirəm

09:05
26 İyun

"AzerGold" QSC və onun törəmə şirkətlərinin 2025-ci ilin yekunlarına dair maliyyə nəticələri açıqlanıb

09:00
26 İyun

Müzəffər Azərbaycan Ordusu bizim qürur mənbəyimizdir

08:55
26 İyun

Ümid yolu

08:55
26 İyun

Ekranlardan düşməyən "Babək"

08:50
26 İyun

Gələcəyi təhdid edən bəla

08:45
26 İyun

İslam həmrəyliyindən qlobal əməkdaşlığa

08:43
26 İyun

AŞPA qərəzindən əl çəkmir

08:40
26 İyun

"Azərbaycanın İƏT-ə sədrliyi islam dünyasında həmrəyliyi daha da gücləndirəcək"

08:35
26 İyun

Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Səhiyyə Nazirliyi "Sağlam gələcək" layihəsinə başlayıb

08:30
26 İyun

Venesuelada zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 235 nəfərə çatıb YENİLƏNİB

08:25
26 İyun

Torpaqlarımız bərəkətli, insanlarımız çalışqandır

08:25
26 İyun

Dünya çempionatı: Paraqvay-Avstraliya oyununda qalib müəyyənləşməyib

08:24
26 İyun

Tramp: İran ABŞ-nin kənd təsərrüfatı məhsulları üçün yeni bazara çevriləcək

08:23
26 İyun

Dünya çempionatı: Niderland Tunis millisini məğlub edib

08:21
26 İyun

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Azərbaycanın dünyaya təqdim olunan inkişaf modeli20 İyun 2026

İkinci dəfə Bakıda19 İyun 2026

Bakıdan dünyaya ünvanlanan çağırışlar: əməkdaşlıq, həmrəylik və inkişaf18 İyun 2026

Azərbaycanın inkişafını hədəfləyən siyasət - Prezident İlham Əliyevin yüksəliş modeli17 İyun 2026

Müttəfiqliyin Şuşa Zirvəsi13 İyun 2026

Milli Qurtuluş müstəqillik və dövlətçilik ideyalarının təntənəsidir13 İyun 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Göz önündə təhlükə saçan ağac23 İyun 2026

"Yaşıl dərə"də bələdiyyə parkı salınıb23 İyun 2026

"Ləzginka"nın ritmi məğrurluğa çağırışdır23 İyun 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!