Müttəfiqliyin Şuşa Zirvəsi

Müasir tariximizin qürur səhifəsi

Milli qurtuluşdan güclü və qalib Azərbaycana

Avrasiyanı birləşdirən unikal bağlantı modeli

Qarabağda bərqərar olan ədalət

Rəqəmsal Azərbaycan - yeni dövrün idarəçilik modeli

Cənubi Qafqazda yeni dövr

Azərbaycan iqtisadiyyatının gücünü beynəlxalq maliyyə qurumları da etiraf edirlər

Müasir dünya nizamında Azərbaycan reallığı

02 İyun 2026 17:49

406

DÜNYA

A- A+

Süni intellekt sayəsində 80 illik tapmaca həll olundu

Süni intellekt (Sİ) riyaziyyat elmində seysmik dəyişikliyə səbəb olub: “OpenAI”ın hazırladığı model təxminən 80 ildir həllini gözləyən tarixi problemi heç bir insan müdaxiləsi olmadan, müstəqil şəkildə həll edib. Söhbət riyaziyyatın ən məşhur tapmacalarından biri olan “Vahid məsafə problemi”dən (“Unit Distance Problem”) gedir. “OpenAI”ın daxili Sİ modeli verilən tapşırıqdan sonra akademik səviyyədə sübut hazırlayaraq elmi ictimaiyyətdə böyük ajiotaj yaradıb. "Wall Street Journal"ın məlumatına görə, “OpenAI” bu tapıntıları mütəxəssis olmayan oxucular üçün 19 səhifəlik icmal hesabatı ilə birlikdə dərc edib. Hesabat nüfuzlu riyaziyyatçılar tərəfindən hazırlanıb.

Adətən sənaye populyarlığından uzaq duran və akademik ciddiliyi qoruyan tanınmış alimlər bu uğuru yüksək qiymətləndiriblər. “Fields” mükafatı laureatı, professor Timoti Qouers bildirib: “Süni intellekt çoxsaylı təcrübəli tədqiqatçıların onilliklər ərzində uğursuzluğa düçar olduğu nəticəni əldə edib. Bu, sadəcə gələcəyin proqnozu deyil, süni intellektin müstəqil şəkildə yaratdığı ilk real elmi kəşfdir”. Qouers əlavə edib ki, əgər bu məqaləni bir insan yazıb “Annals of Mathematics” jurnalına təqdim etsəydi, o, heç bir tərəddüd etmədən işin qəbulunu tövsiyə edərdi. Onun fikrincə, bəşəriyyət yeni bir dövrə qədəm qoyur və gələcəkdə insanların riyazi problemlərin həllində Sİ ilə rəqabət aparması getdikcə çətinləşəcək.

Bu tarixi problem ilk dəfə 1946-cı ildə XX əsrin ən məhsuldar riyaziyyatçısı sayılan Paul Erdos tərəfindən irəli sürülüb. Erdos çətinlik dərəcəsinə görə problemlərə pul mükafatları təyin edirdi. “Vahid məsafə problemi” onun ən çox əhəmiyyət verdiyi məsələlərdən idi və buna görə vəd etdiyi mükafatı sonradan 500 dollara qədər artırmışdı.Erdos tapmacaları iki kateqoriyaya bölürdü: tez həll olunan “zefir” tapmacaları və dərindən araşdırma tələb edən, yeni elmi budaqların yaranmasına səbəb olan “palıd qozası” tapmacaları. Alimlər yekdilliklə qəbul edirlər ki, bu problem məhz nəhəng bir “palıd qozası” idi.

Erdos 1946-cı ildə müəyyən nöqtələrin şəbəkə üzərində düzülüşünün konkret limit yaratdığını nümayiş etdirmiş və heç bir həndəsi düzülüşün bu səmərəliliyi keçə bilməyəcəyini iddia etmişdi (Erdos fərziyyəsi). Lakin “OpenAI”ın modeli bu nəzəri limitdən daha çox vahid məsafə cütü yaradan alternativ bir həndəsi düzülüş kəşf edib. Başqa sözlə, süni intellekt tarixi fərziyyəni təkzib edərək (counter-example) yeni bir həll təqdim edib. Ən heyrətamiz məqam isə budur: “OpenAI” bu problemi cəmi 32 saat ərzində və təxminən 1000 dollar xərcləyərək həll edib.

Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

16 İyun 2026 Tramp və Zelenski Parisdə görüşüblər

16 İyun 2026 Serbiya Gürcüstanda səfirlik açacaq

16 İyun 2026 Qazaxıstan-Rusiya sərhədində 600-dən çox yük maşını tıxacda qalıb

16 İyun 2026 İsrail İrana qarşı planlaşdırılan genişmiqyaslı hücumun son anda dayandırıldığını açıqlayıb

16 İyun 2026 Putin RF Dövlət Dumasına seçkilərin vaxtını təyin edib

16 İyun 2026 Moskva ilin əvvəlindən bəri ən kütləvi dron hücumuna məruz qalıb

16 İyun 2026 Özbəkistan 28 növ nadir mineralın sənaye istehsalını təşkil edəcək

16 İyun 2026 Media: Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası bir ay çəkə bilər

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Tramp və Zelenski Parisdə görüşüblər

15:18
16 İyun

Dünya Gənclər İnkişaf Forumunda Azərbaycandakı gənclər siyasətindən danışılıb

15:17
16 İyun

Mikayıl Cabbarov: Bərpaolunan enerji gələcək investisiyalar üçün ən mühüm istiqamətlərdən birinə çevrilib

15:09
16 İyun

Nazir: Azərbaycan Orta Dəhliz boyunca Şərq-Qərb əlaqələrinin gücləndirilməsində rolunu daha da möhkəmləndirib

15:01
16 İyun

Sabah Abşeron çimərliklərində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

14:56
16 İyun

Tunisin baş məşqçisi işdən çıxarıldı

14:43
16 İyun

Azərbaycan və Monqolustan arasında beynəlxalq yük daşımaları üzrə əməkdaşlıq genişlənir

14:42
16 İyun

Orxan Məmmədov: “Azərbaycan halal iqtisadiyyat üçün əlverişli şərait yaradır”

14:38
16 İyun

Qubada aqrar sahə ilə bağlı yeni Dövlət Proqramının müzakirəsinə həsr olunan regional müşavirə keçirilib YENİLƏNİB

14:36
16 İyun

Gələn il Ağcabədi rayonunda 5 min hektar sahədə yeni müasir suvarma sistemləri quraşdırılacaq

14:35
16 İyun

Hüseyn Hüseynov: Dayanıqlı inkişafın maliyyələşdirilməsi üçün innovativ alətlərə ehtiyac artır

14:34
16 İyun

Baş nazir Əli Əsədov Özbəkistanda işgüzar səfərdədir

14:34
16 İyun

Serbiya Gürcüstanda səfirlik açacaq

14:28
16 İyun

ADSEA: İçməli və suvarma suyuna artan tələbatın ödənilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindəndir

14:26
16 İyun

Leyla Əliyeva Bonnda BMT-nin Baş katibinin müavini ilə görüşüb

14:17
16 İyun

Magistraturaya qəbul imtahanının yekun nəticələri elan olunub

14:15
16 İyun

Ağcabədidə aqrar sahənin 2026–2030-cu illər üzrə inkişaf prioritetləri müzakirə olunub YENİLƏNİB

14:13
16 İyun

Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Bonnda Xəzərin səviyyəsinin azalmasının ekoloji təsirləri müzakirə olunub

14:09
16 İyun

“Saxta məlumatlara qarşı rəqəmsal bacarıqların inkişafı” layihəsinə start verilir

14:01
16 İyun

Leyla Əliyeva BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının icraçı katibi ilə görüşüb

13:58
16 İyun

Təklif olunan dəyişikliklər şagirdlər və pedaqoji heyət üçün vahid yanaşmanın formalaşdırılmasına xidmət edir

13:49
16 İyun

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

İRADƏ MÖHKƏM OLANDA09 İyun 2026

Azərbaycanın enerji və inkişaf modeli06 İyun 2026

Nümunəyə çevrilən inkişaf05 İyun 2026

AZƏRBAYCAN-ABŞ: enerji sektorundan süni intellektəcən inkişaf edən tərəfdaşlıq04 İyun 2026

Bizi hədələyən özlərindən xəbərsizlər03 İyun 2026

Azərbaycan bu gün qlobal proseslərdə söz sahibi kimi qəbul olunur02 İyun 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Dostluq rəmzi sayılan parka münasibət belə olmamalıdır07 May 2026

Nurayın musiqi dünyası07 May 2026

Şəhərimizdə istirahət məkanları artır07 May 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!