İnsan qəlbi görünməyən bir aləmdir. Onun dərinliklərində heç kəsə açılmayan xatirələr, dilə gəlməyən etiraflar, zamanın susdura bilmədiyi duyğular yaşayır. Poeziya həmin aləmin qapısını açan sehrli açardır. Söz bu qapıdan keçərək hissə çevrilir, misra yaddaşa, şeir isə insan ruhunun aynasına dönür.
Arzu Əyyarqızının poetik dünyası da insan ruhunun bu incə qatlarına yönələn, yaşantıların duyğuya, duyğuların sözə çevrildiyi bir aləmdir. Cəlilabadın Şatırlı kəndində dünyaya göz açan Arzu Əyyarqızının həyat yolu ilk baxışdan adi bir insan ömrünün mənzərəsini xatırladır. Orta məktəb, tibb təhsili, əmək fəaliyyəti, ailə qayğıları... Bu zahiri mənzərənin arxasında heç vaxt susmayan, daim özünü ifadə etməyə çalışan başqa bir aləm - poeziya dünyası yaşayır. Arzunun sözlə ilk tanışlığı hələ uşaqlıq illərinə təsadüf edir. İlk şeirini 9 yaşında yazan balaca qızın qəlbində o vaxtdan bir söz çırağı yanmağa başlayır. İllər keçir, uşaqlıq duyğuları böyüyür, həyat ona müxtəlif sınaqlar təqdim etsə də, həmin çıraq sönmür, əksinə, yaşantılar, sevinc və kədərlər, itkilər və ümidlər onun poeziyasının yeni rənglərini yaradır.
Arzunun həyatında diqqətçəkən məqamlardan biri də tibb sahəsində çalışmasıdır. Onun həyatında iki fərqli xidmət sahəsi birləşir - birində insanın fiziki ağrılarına məlhəm olmağa çalışır, digərində isə mənəvi duyğularını sözün dili ilə ifadə edir. Bəlkə də buna görə onun yaradıcılığında insan taleyi, mərhəmət, sevgi və həssas duyğular xüsusi yer tutur.
Şairin yaradıcılığının diqqətçəkən cəhətlərindən biri mövzu rəngarəngliyidir. Vətən, insan, ailə, ata, ana, sevgi, təbiət və milli-mənəvi dəyərlər Arzunun poetik dünyasında özünəməxsus yer tutur. Bu mövzuların hamısını birləşdirən əsas xətt insanın mənəvi aləminə diqqət, duyğuların səmimi ifadəsi və qəlbin özünü anlamaq istəyidir. Arzunun "Bir şeir ağlayım" şeirindən verilən misralar onun poetik dünyasının başqa bir çalarını üzə çıxarır:
Bir şeir ağlayım bir payız günü,
Xəzəl göz yaşlarım tökülsün bir-bir.
Bir şeir ağlayım ömür adında,
Tökülsün ruhumdan sətirbəsətir.
Arzunun poetik düşüncəsində özünü axtarmaq mövzusu mühüm yer tutur. "Axtarın məndə məni, özümü itirmişəm" misrası insanın daxili ziddiyyətlərini, özünə yadlaşmasını və mənəvi axtarışlarını ifadə edən bir çağırış təsiri bağışlayır. Bu, təkcə şairin şəxsi duyğusu deyil, həyatın qayğıları, məsuliyyəti və yaşantıları içərisində özünü axtaran hər kəsin tanıya biləcəyi bir hissdir. İnsan başqalarının arasında yaşasa da, özünə qayıtmaq üçün uzun bir yol keçməli olur.
Sevgi mövzusu isə Arzunun yaradıcılığında yalnız hisslərin təsviri ilə məhdudlaşmır. O, sevgiyə münasibətini bəzən gözlənilməz, hətta riyazi bir obrazla ifadə edir. "Sevgi düsturu" şeirindəki:
Sevginin riyazi düsturu oldu,
Sən üstə Mən gəldi, cəm Biz alındı.
misraları bu baxımdan maraqlıdır. Burada iki ayrı insanın birliyindən yaranan "biz" anlayışı sadə riyazi əməl vasitəsilə poetik məna qazanır. Şair sevginin mahiyyətini birləşməkdə, iki fərqli dünyadan vahid mənəvi bütövlük yaratmaqda görür. Bu yığcam ifadənin yadda qalmasının səbəbi də fikrin sadə, obrazlı və aydın şəkildə təqdim edilməsidir.
Şairin "Bilmirsən" şeirində isə sevginin daha geniş və çoxqatlı mənzərəsi yaradılır. Şair sevdiyi insanı ana qucağına, qorunub saxlanılan oyuncağa, ata ocağına, nəvazişə ehtiyacı olan körpəyə bənzədir. Bu bənzətmələr sevginin yalnız romantik duyğu olmadığını, onun içində qayğı, güvən, doğmalıq, qorumaq və qorunmaq ehtiyacının da yaşadığını göstərir.
Arzunun yaradıcılığında milli-mənəvi dəyərlərə münasibət də xüsusi yer tutur. "Ən müqəddəs pay kəlağayı" kitabının adı təsadüfi seçilməyib. Kəlağayı Azərbaycan qadınının zərifliyini, tarixini, ailə yaddaşını və milli kimliyini özündə yaşadan mənəvi rəmzlərdəndir. Bu mövzuya müraciət etməklə şair yalnız milli geyim nümunəsini deyil, nəsillərdən-nəsillərə ötürülən mədəni irsi poetik düşüncəyə gətirir.
"Qəlbimin səsi", "Sözün işığı", "Açılsa dünyanın bəsirət gözü" və "Ən müqəddəs pay kəlağayı" kitabları Arzunun yaradıcılıq yolunun müxtəlif mərhələlərini əks etdirir. Şeirlərinin "Azərbaycan", "Ədəbiyyat", "Ədalət" qəzetlərində, müxtəlif ədəbi jurnallarda, antologiya və almanaxlarda dərc olunması, Türkiyədə, Təbrizdə və Tehranda yayımlanması onun sözünün daha geniş oxucu auditoriyasına çatmasına imkan yaradıb.
Filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusiflinin və ədəbiyyatşünas Vaqif Osmanlının Arzunun yaradıcılığına həsr etdikləri təhlillər də bu poetik yolun ədəbi mühitdə diqqət çəkdiyini göstərir. Onların yazılarında şairin obrazlı təfəkkürü, səmimi duyğuları, milli dəyərlərə bağlılığı və inkişaf imkanları müxtəlif istiqamətlərdən dəyərləndirilir.
Arzunun fəaliyyəti yalnız şeir yazmaqla bitmir. O, yaşadığı bölgənin ədəbi həyatında iştirak edir, ədəbi poeziya məclislərinin təşkili və qələm sahiblərinin bir araya gəlməsi istiqamətində təşəbbüslər göstərir. "Mizan" və "Həməşəra" poeziya məclisləri ilə bağlı fəaliyyəti onun ədəbiyyatı təkcə fərdi yaradıcılıq deyil, həm də ünsiyyət və mənəvi paylaşım məkanı kimi qəbul etdiyini göstərir. Ədəbiyyat yeni səslərə meydan açdıqca, fikir mübadiləsi və ədəbi müzakirələr genişləndikcə daha canlı və məhsuldar olur. Əlbəttə, gənc şairin qarşısında hələ uzun yaradıcılıq yolu var. Hər yeni kitab əvvəlkindən daha dolğun, hər yeni şeir daha mükəmməl olmalıdır.
Arzu Əyyarqızının həyatına və yaradıcılığına nəzər salanda bir həqiqət aydın görünür - insanın yaşadığı yer onun düşüncələrinin sərhədi deyil. Cəlilabadın kəndində doğulan, burada çalışan və yazıb-yaradan bir qələm sahibinin misraları müxtəlif şəhərlərdə oxucuya çatırsa, deməli, söz özünə mənəvi yol açmağı bacarıb.
Elşən QƏNİYEV,
"Azərbaycan"
314444444 - Copyjpg_1793831795.jpg)
