Azərbaycan regionun strateji və geoiqtisadi mərkəzinə çevrilib

Artan geosiyasi və geoiqtisadi güc

LAÇIN: Zəfər və quruculuq meydanı

Strateji tərəfdaşlıq, müttəfiqlik və əbədi dostluq

Dövlətə və xalqa xidmət amalının təcəssümü

Müttəfiqliyin yeni zirvəsi

Əbədi dostluq, sarsılmaz qardaşlıq, çoxsahəli tərəfdaşlıq

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri ortaq tarixə və strateji tərəfdaşlığa əsaslanır

Dövlət proqramı turizmin daha sürətli inkişafına geniş imkanlar yaradacaq

13 Mart 2022 00:35

1487

Elm və texnika

A- A+

Canlanan rəsmlər - ilk cizgi filmi

Uşaqdan böyüyə hər kəsin sevimli əyləncəsinə çevrilən cizgi filmləri ovsunlayıcı quruluşu ilə heyrət yaradır. Texnologiyanın inkişafı nəticəsində tətbiq edilən effektlər istənilən xəyali obraz və ab-havanın yaradılmasına imkan verir. Lakin animasiyanın ilk yarandığı vaxtda səssiz və sadə üslubu əsasən azyaşlılarda maraq oyadırdı.

Çizgi filmlərinin əsası əllə çəkilən animasiyadan başlayır. İngilis dilində olan animasiya (animation) “canlandırmaq, həyat vermək” sözlərini ifadə edir. İlk animasiya ard-arda yığılan şəkillərin sürətli şəkildə çevrilməsi ilə meydana çıxmışdı. Bu zaman görüntülər sanki canlanaraq hərəkət edirdi. “Fenakistiskop” isə ilk animasiya alətlərindən biridir. Bu alət 1830-cu illərdə Cozef Plateu və Simon von Stamfer tərəfindən icad edilib. Yuvarlaq fırlanan karton diskdə şəkillər ardıcıl olaraq mərkəz ətrafında fırlanaraq əks olunurdu.

Kinonun icadı ilə animasiya daha fərqli müstəvidən inkişaf etməyə başladı. İlk animasiya filmi 1906-cı ildə amerikalı kinorejissor Ceyms Stüart Blektonun yaradıcılığının məhsuludur. “Humorous Phases of Funny Faces” adlı səssiz cizgi filmində qara lövhəyə təbaşirlə çəkilən animasiyalı insan obrazları sətiraltı yumoristik mənalarla zəngin idi. Rəsmlərin öz-özünə hərəkəti kimi görünən səhnələr təqdim edilir, bir səhnədən digərinə keçilən zaman isə lövhədəki təsvirlər silinirdi.

Film cəmiyyətdə böyük təəccübə və təsirə səbəb olduğundan digər rejissorlarda da bu sahəyə maraq oyatmışdı. Ardınca 1907-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı “The Haunted Hotel” cizgi filmi Avropada böyük populyarlıq qazandı. Bununla da Blektonun yaradıcılığının sirri olan animasiya sənəti öyrənilməyə başlandı. Animasiya sahəsində digər önəmli şəxslərdən biri də Vinsor Mekkeydir. O, 1914-cü ildə “Gertie the Dinosaur” adlı filmində ilk dəfə yeni üsuldan istifadə etdi. Təsvirlər kağız üzərinə çəkildi. Bununla da müasir animasiyanın əsası qoyuldu.

1928-1938-ci illər ərzində animasiyalar cizgi filmlərinə çevrilməyə başlayaraq böyük irəliləyişlər əldə etdi. Həmin vaxtda əlavə edilən səs və təkmilləşmiş görüntülərin vəhdəti bu sahənin inqilabı idi. “Walt Disney” şirkəti ilə xəyali ideyaların ekranlaşdırılmasına keçid edildi. Yeni cizgi filmi qəhrəmanlarına sahib olan şirkət “Mickey Mouse”, “Donald Duck” kimi dillər əzbərinə çevrilən obrazları yaratdı. “Walt Disney”in ilk səsli cizgi filmi “Steamboat Willie”, ilk rəngli filmi isə “Flowers and Tress” oldu.

Sonrakı vaxtlarda texnoloji yeniliklər cizgi filmlərində 3D modelli personajların yaradılmasına və xüsusi effektlər vasitəsilə daha heyrətamiz dünyaların canlandırılmasına imkan verdi.

Aydan XƏLİLOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

28 Avqust 2026 Kvant informatikası ilə bağlı tədqiqatlar İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun diqqət mərkəzindədir

28 Avqust 2026 Bakıda Aurigid meteor yağışı müşahidə olunacaq

28 Avqust 2026 Yarımkölgəli Ay tutulması başa çatıb YENİLƏNİB

28 Avqust 2026 Bu ilin ikinci Ay tutulması başlayıb

27 Avqust 2026 Tanınmış tatar alimi Albert Burhanov Bakıda mükafatlandırılıb

26 Avqust 2026 Azərbaycan və Özbəkistan alimləri vanadiumun alınması üçün yeni texnologiya hazırlayır

26 Avqust 2026 Azərbaycan və Özbəkistan alimlərinin birgə layihəsi: mis filizlərinin emalı üçün yeni texnologiya hazırlanacaq

26 Avqust 2026 İsti havaya qarşı parça hazırlanıb

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Kəlbəcər və Laçın sakinlərinin müraciətləri dinlənilib

15:45
28 Avqust

Qanunsuz onlayn kazino əməliyyatları çərçivəsində daha 3 nəfər saxlanılıb

15:36
28 Avqust

Mütəxəssis: Azərbaycan startaplarının Özbəkistan bazarına çıxması üçün geniş imkanlar var

15:34
28 Avqust

ADAU rektoru tələbə adını qazanan şəhid anası ilə görüşüb

15:26
28 Avqust

Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi “Zimbra” istifadəçilərinə xəbərdarlıq edib

15:24
28 Avqust

Şükürbəylidə həsrət bitdi: 86 nəfər doğma yurda qovuşdu

14:52
28 Avqust

Böyük Britaniyada yeniyetməyə orqanizmdə tədricən həll olan ürək implantı yerləşdirilib

14:23
28 Avqust

Baş Prokurorluq: Tərcüməçi Ziya Muradovun ölümü ilə bağlı araşdırma aparılır

14:20
28 Avqust

Azərbaycan idmançıları Avropa çempionatında mübarizə aparacaqlar

14:18
28 Avqust

Gömrük nəzarətindən gizlədilən dərman vasitələri aşkarlanıb

14:15
28 Avqust

Alimlər autizmin müalicəsində yeniliyə imza atıblar

14:14
28 Avqust

AQTA-nın və DMA-nın nümayəndələri peşə hazırlığı layihəsini nəzərdən keçiriblər

14:13
28 Avqust

CENTCOM: ABŞ Hörmüz boğazını minalardan təmizləyib

14:01
28 Avqust

Kvant informatikası ilə bağlı tədqiqatlar İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun diqqət mərkəzindədir

14:00
28 Avqust

Qlobal şirkətlərdən kibertəhdidlərə qarşı “ortaq müdafiə” çağırışı

13:50
28 Avqust

Torpağın altındakı sərvətlər hərəkətə gəlir

13:25
28 Avqust

“AzerGold”un ixrac gəlirləri 25 faiz artıb

13:20
28 Avqust

SOCAR-ın idarəsi 175 milyon dollarlıq qeyri-neft məhsulu ixrac edib

13:16
28 Avqust

Sabah Bakıda hava dəyişkən buludlu olacaq, bəzi rayonlarda yağış yağacaq

13:15
28 Avqust

“SOCAR Polymer”in ixrac gəlirləri açıqlanıb

13:15
28 Avqust

“Yüksəliş”in qalibi ilə effektiv qərarvermə qabiliyyətlərinin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb

13:10
28 Avqust

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Xalqın Lideri, uşaqların böyük dostu21 Avqust 2026

Sənaye zonaları qeyri-neft sektorunun inkişafında irəli çıxır20 Avqust 2026

Yüksək etimad göstərilən lider19 Avqust 2026

NİDADAN SONRA VERGÜL QOYULMUR18 Avqust 2026

Cənubi Qafqazda davamlı sülh15 Avqust 2026

Hərbi zəfərdən geoiqtisadi üstünlüyə13 Avqust 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

Göz önündə təhlükə saçan ağac23 İyun 2026

"Yaşıl dərə"də bələdiyyə parkı salınıb23 İyun 2026

"Ləzginka"nın ritmi məğrurluğa çağırışdır23 İyun 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!