Azərbaycan daxili dəmir yollarını modernləşdirməklə yanaşı, qonşu Gürcüstanda da bu istiqamətdə işlər görür. Paralel olaraq Zəngəzur dəhlizinin (TRIPP) fəaliyyətə başlaması, beynəlxalq və regional təşkilatlarla əməkdaşlıq məsələləri də davam etdirilir. Məqsəd ölkəmizin qlobal səviyyədə tranzit imkanlarını artırmaqdır.
Qarşıya qoyduğu hədəfə nail olmaq üçün "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-nin (ADY) və "Marabda-Kartsaxi Dəmir Yolu" MMC-nin törəmə şirkətlərinin birgə müəssisəsi olan "BTKI Railways" MMC ilə "Gürcüstan Dəmir Yolları" SC arasında Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmir yolu xətti üzrə birgə müəssisənin tam fəaliyyətə başlamasını təmin etmək üçün müqavilələr imzalanıb.
Müqavilələrdən biri Marabda-Axalkalaki dəmir yolu infrastrukturundan istifadəni, digəri Axalkalaki stansiyasında terminal xidmətlərinin göstərilməsini nəzərdə tutur. Tərəflər arasında imzalanan yeni razılaşmalar Orta dəhlizin mühüm seqmenti olan BTQ üzrə əməliyyatların daha səmərəli təşkilinə və yükdaşıma həcmlərinin artırılmasına imkan verəcək.
Qeyd edək ki, ADY BTQ xəttinin Gürcüstandan keçən və mürəkkəb coğrafi relyefə malik 184 kilometrlik hissəsində təmir-bərpa və modernləşdirmə işlərini yekunlaşdırıb, nəticədə xəttin illik yükötürmə qabiliyyəti 1 milyon tondan 5 milyon tona çatdırılıb. Bu dəmir yolu xəttinin modernləşdirilməsinin əsas məqsədi Orta dəhlizin rəqabət qabiliyyətini artırmaq və BTQ-ni dəhlizin əsas yükdaşıma arteriyalarından birinə çevirməkdir.
Birgə müəssisənin fəaliyyəti BTQ üzrə əməliyyatların səmərəli idarə olunması və yeni yüklərin cəlbi, regionda strateji nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi və Orta dəhlizin potensialının artırılması kimi istiqamətləri əhatə edir.
Rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat naziri Rəşad Nəbiyev Azərbaycanla Avropa İttifaqı (Aİ) arasında Zəngəzur dəhlizinin Trans-Avropa nəqliyyat şəbəkələrinə (TENT) əlavə olunması ətrafında fikir mübadiləsi aparmaq üçün "Avropa Komissiyasının Qonşuluq və Genişlənmə danışıqları üzrə baş direktoru Gert Can Kupman ilə görüşüb. Görüşdə Naxçıvanın nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı və bu istiqamətdə texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlanmasına başlanılması ilə bağlı məsələləri müzakirə olunub, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində kadr potensialının gücləndirilməsi, Aİ şirkətlərinin Azərbaycanda fəaliyyəti barədə danışılıb, Azərbaycanın Aİ-nin "Horizon Europe" proqramı çərçivəsində layihələrdə iştirakı imkanları nəzərdən keçirilib. Tərəflərin həmçinin Orta dəhlizin potensialının artırılması və rəqəmsallaşdırılması, eləcə də aviasiya, dəniz nəqliyyatı, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahələrində Aİ ilə əməkdaşlıq imkanları barədə də geniş fikir mübadiləsi aparıb.
Xatırladaq ki, Avropa İttifaqı və Azərbaycan Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı ilə birlikdə Naxçıvan dəmir yolu layihəsinin hazırlanması üçün texniki-iqtisadi əsaslandırma işləri görəcək. Bu dəmir yolu 15 günlük planlaşdırılmış tranzit daşınma müddətində Avropa ilə Mərkəzi Asiyanı birləşdirməyi hədəfə alan daha geniş Trans-Xəzər Nəqliyyat Dəhlizinin bir hissəsini təşkil edəcək.
Avropa və Asiya arasında marşrutların şaxələndirilmiş, etibarlı və sabit olması ortaq strateji maraqlara xidmət edir. Belə ikitərəfli və regional dəstək proqramları ilə yanaşı, innovativ maliyyə alətləri vasitəsilə gələcək prioritet layihələr Aİ və Azərbaycan arasında iqtisadi əlaqələri gücləndirəcək. Eyni zamanda Azərbaycana iqtisadiyyatını şaxələndirmək, regional bağlantıları gücləndirmək istiqamətində əlavə imkanlar yaradacaq.
Rüstəm KAMAL,
"Azərbaycan"
