“Bakı şəhərində və ətraf ərazilərdə nəqliyyat infrastrukturunun təkmilləşdirilməsinə dair 2025–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” paytaxt və Abşeron regionunda nəqliyyat sisteminin müasir çağırışlara uyğunlaşdırılması, şəhər mobilliyinin təmin edilməsi və dayanıqlı inkişafın sürətləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, proqram Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə təsdiq olunaraq, Bakı şəhərinin 2040-cı ilədək Baş planının icra mexanizmlərindən biri kimi müəyyənləşdirilib. Sənəd paytaxtın uzunmüddətli sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasına uyğun olaraq nəqliyyat infrastrukturunun sistemli şəkildə yenilənməsini, şəhərsalma ilə nəqliyyat planlaşdırılması arasında funksional əlaqələrin gücləndirilməsini nəzərdə tutur.
Qeyd edək ki, müasir nəqliyyat infrastrukturu iqtisadi inkişafın, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılmasının, şəhərsalmanın və vətəndaşların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinin əsas şərtlərindən biridir. Bakı şəhərində və ətraf ərazilərdə həyata keçirilən kompleks nəqliyyat layihələri paytaxtın regional və beynəlxalq nəqliyyat-logistika mərkəzi kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Yol infrastrukturu: hərəkətlilik və təhlükəsizlik prioritetdir
Dövlət Proqramında avtomobil yollarının genişləndirilməsi, yeni magistralların, çoxsəviyyəli yol qovşaqlarının, tunel və estakadaların inşası xüsusi yer tutur. Bu layihələr Bakı şəhərinin əsas giriş-çıxış nöqtələrində yaranan nəqliyyat sıxlığının azaldılmasına, eləcə də Bakı–Xırdalan–Sumqayıt və Bakı–Masazır–Abşeron istiqamətlərində hərəkətin optimallaşdırılmasına yönəlib.
Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyinin (AYNA) açıqlamasında qeyd olunur ki, proqram çərçivəsində icra edilən yol infrastrukturu layihələri ictimai nəqliyyat üçün xüsusi hərəkət zolaqlarının yaradılmasını, yol təhlükəsizliyinin artırılmasını və rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin tətbiqini də əhatə edir. Bu yanaşma nəqliyyat axınlarının səmərəli idarə olunmasına və sərnişinlərin vaxt itkisinin minimuma endirilməsinə imkan yaradacaq.
Mütəxəssislərin fikrincə, yeni yol bağlantıları və alternativ marşrutlar şəhərdaxili nəqliyyat yükünün balanslaşdırılmasına, tranzit hərəkətin şəhər mərkəzindən kənarlaşdırılmasına və yol-nəqliyyat hadisələrinin sayının azalmasına şərait yaradacaq.
Dəmir yolu nəqliyyatı və Abşeron dairəvi sistemi
Dövlət Proqramında dəmir yolu nəqliyyatının inkişafı şəhərətrafı yaşayış massivlərinin paytaxtla daha sıx inteqrasiyasını təmin edən əsas istiqamətlərdən biri kimi müəyyən edilib. Abşeron dairəvi dəmir yolu xəttinin mərhələli şəkildə təkmilləşdirilməsi Bakı–Sumqayıt, Bakı–Pirşağı və Bakı–Biləcəri istiqamətlərində sərnişin daşımalarının həcminin əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasına imkan verəcək.
Yeni stansiyaların inşası, mövcud stansiyaların yenidən qurulması və müasir qatarların istismara verilməsi şəhərətrafı ərazilərdə yaşayan əhalinin gündəlik hərəkətliliyini daha rahat, təhlükəsiz və əlçatan edəcək. Bu addımlar fərdi avtomobillərdən istifadənin azalmasına, yol sıxlığının yüngülləşdirilməsinə və atmosferə atılan zərərli tullantıların həcminin azaldılmasına töhfə verəcək.
Bakı Metropoliteni: şəhər nəqliyyatının onurğa xətti
Dövlət Proqramında Bakı Metropoliteninin genişləndirilməsi və modernləşdirilməsi paytaxtın nəqliyyat sisteminin dayanıqlı inkişafında əsas sütunlardan biri kimi qiymətləndirilir. Yeni stansiyaların layihələndirilməsi, mövcud xətlərin uzadılması və texniki bazanın yenilənməsi şəhərin sürətlə böyüyən yaşayış və biznes zonalarının ictimai nəqliyyatla əhatə olunmasını təmin edəcək.
Qeyd edək ki, müasir idarəetmə sistemlərinin tətbiqi, qatar parkının yenilənməsi və enerji səmərəliliyinin artırılması sərnişindaşıma imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, qatarlararası intervalların azaldılmasına şərait yaradacaq. Bu isə metropolitenin paytaxtın nəqliyyat sistemində aparıcı rolunu daha da möhkəmləndirəcək.
Tramvay, piyada və mikromobillik: yeni şəhər mədəniyyəti
Proqramda tramvay nəqliyyatının bərpası, velosiped infrastrukturu və mikromobillik həllərinin tətbiqi şəhər nəqliyyatında alternativlərin genişləndirilməsinə yönəlib. Elektriklə işləyən tramvay xətləri, təhlükəsiz piyada zonaları və velosiped zolaqları ekoloji cəhətdən təmiz, insan mərkəzli şəhər mühitinin formalaşmasına xidmət edəcək.
Eyni zamanda, piyada və mikromobillik infrastrukturunun inkişafı Bakı şəhərinin Avropa şəhərsalma standartlarına uyğunlaşmasında, sağlam həyat tərzinin təşviqində və şəhər məkanlarının sosial aktivliyinin artırılmasında mühüm rol oynayacaq.
Beləliklə, 2025–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı Bakı və ətraf ərazilərdə nəqliyyat sisteminin kompleks və mərhələli şəkildə yenilənməsini təmin edən strateji yol xəritəsidir. Yol, dəmir yolu, metro, tramvay və alternativ nəqliyyat növlərini əhatə edən bu proqram paytaxtın nəqliyyat təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə, ekoloji dayanıqlığın təmin olunmasına və vətəndaşların gündəlik həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəlib.
Gözlənilir ki, proqramın icrası nəticəsində Bakı regionun ən müasir, ağıllı və əlçatan nəqliyyat sisteminə malik şəhərlərindən birinə çevriləcək, paytaxtın beynəlxalq şəhərlər şəbəkəsində rəqabətqabiliyyətli mövqeyi daha da möhkəmlənəcək.
