Bilmək istəyirəm

- Qonşumla iki ildir torpaq üstündə mübahisə yaşayıram. Bununla bağlı məhkəməyə müraciət etməyimi məsləhət gördülər. Lakin təcrübəm olmadığı üçün hansı sənədləri hazırlayacağımı və məhkəməyə necə ərizə yazacağımı bilmirəm. Vəkilə isə ödəmək üçün yetəri qədər vəsaitim yoxdur, çünki işsizəm. Bu halda nə edə bilərəm?

Əli MƏMMƏDOV,

Dübəndi qəsəbəsi

Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, qarşılaşdığınız mübahisə, yəni torpaq mübahisələri həm mülkiyyət hüququ, həm də texniki sərhəd müəyyənləşdirilməsi baxımından mürəkkəb kateqoriyalı mülki işlər sırasına daxildir.

Sizin vəkilin hüquqi yardım xidmətindən istifadə üçün maddi imkanınızın olmaması hüquqlarınızı müdafiə etməyə mane olmamalıdır. Çünki qüvvədə olan qanunvericilik bu cür hallar üçün pulsuz hüquqi yardım mexanizmləri nəzərdə tutur. Belə ki, "Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 16-cı maddəsinin I hissəsinə əsasən, Vəkillər Kollegiyasına üzv olduğu dövrdə vəkil normativ hüquqi aktlarla müəyyən olunmuş qaydada və hallarda hüquqi yardım haqqını ödəmək üçün kifayət qədər vəsaiti olmayan şəxslərə dövlət hesabına hüquqi yardım göstərməlidir.

Normativ hüquqi aktlara gəlincə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 67-1.2-ci maddəsinə əsasən, birinci və apellyasiya instansiya məhkəmələrində mülki işlər üzrə məhkəmə icraatında maraqlarının təmsil olunması və prosessual hüquqlarının həyata keçirilməsi məqsədilə peşəkar hüquqi yardıma ehtiyacı olan, lakin kifayət qədər vəsaiti olmayan şəxsin dövlət hesabına vəkil ilə təmin olunması məsələsini məhkəmə həll edir. Bu işlərə, məhkəməyə müraciət etmək üçün hüquqi yardıma ehtiyacı olan, lakin kifayət qədər vəsaiti olmayan şəxsin müraciətinə əsasən vəkil qurumunun ərizəsi əsasında həmin qurumun yerləşdiyi yer üzrə rayon (şəhər) məhkəməsi, məhkəmə icraatı zamanı isə işdə iştirak edən şəxsin yazılı müraciəti əsasında işə baxan məhkəmə tərəfindən baxılır.

Göründüyü kimi, sizin qarşılaşdığınız çətinliklə bağlı peşəkar hüquqi yardıma ehtiyacınız var, lakin bunun üçün kifayət qədər vəsaitiniz yoxdur, o zaman dövlət hesabına vəkil ilə təmin olunma ilə bağlı vəkil qurumuna müvafiq ərizə ilə müraciət etməlisiniz. Ərizənizə qarşılaşdığınız çətinliklə bağlı müvafiq sənədləri, xüsusilə vəkil tərəfindən göstərilən hüquqi yardım haqqını ödəməkdən azad edilmə ilə bağlı müvafiq sənədi əlavə etməyiniz zəruridir.

Nəzərə alın ki, müraciət etdiyiniz vəkil qurumu bununla bağlı müvafiq rayon (şəhər) məhkəməsinə müraciət edir. Məhkəmə bu ərizəyə daxil olduğu vaxtdan 15 gün müddətində baxmalıdır. Əgər müraciət müvəqqəti təminat tədbirlərinin tətbiqi ilə bağlıdırsa, işə təxirə salınmadan, lakin növbəti iş günündən gec olmayaraq baxılır.

Məhkəmə Mülki Prosessual Məcəllənin 67-1.4-cü maddəsində göstərilən şəxslərin, habelə vəkilin xidmətlərini ödəmək üçün kifayət qədər vəsaiti olmayan digər iş baislərinin hüquqi yardım haqqını ödəməkdən azad edilməsi və bu ödənişin dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına həyata keçirilməsi (yaxud bundan imtina edilməsi) barədə əsaslandırılmış qərardad qəbul edir.

Mülki Prosessual Məcəllənin 67-1.4-cü maddəsində göstərilən şəxslərin dairəsinə isə aşağıdakılar daxildir:

1. Orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş və işləməyən şəxslər, eləcə də əlilliyi olan uşaqlar;

2. İnsan alverinin qurbanları, məişət zorakılığından zərər çəkmiş şəxslər;

3. Valideyn himayəsindən məhrum olunmuş uşaqlar; 

4. Ünvanlı dövlət sosial yardımı alan ailələrin üzvləri;

5. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanında işsiz kimi qeydiyyatda olan şəxslər;

6. Maddi vəziyyəti və orta aylıq gəlirinin cari il üçün yaşayış minimumundan əhəmiyyətli dərəcədə aşağı olması məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilən digər şəxslər.

Məhkəmənin dövlət hesabına vəkillə təmin olunma barədə qərardadı icra edilməsi üçün Vəkillər Kollegiyasına daxil olur və müvafiq qaydaya uyğun olaraq sizə peşəkar hüquqi yardım göstərmək məqsədilə vəkil təyin edilir.

Məhkəməyə təqdim edilməsi üçün iddia ərizəsinin yazılması, eləcə də iddia ərizəsinə əlavə edilən sənədlərin dairəsinə gəlincə, təyin olunmuş vəkil bu istiqamətdə sizə zəruri hüquqi yardım göstərməlidir.

Sualı cavablandırdı:

Paşa SƏFƏROV,

Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü