Şəxsi dronumu həyətimdə və ya şəhər daxilində heç bir rəsmi icazə almadan uçursam, bu, qanun pozuntusu sayılırmı? Əgər sayılırsa, hansı hallarda məsuliyyət yaranır və məni hansı məbləğdə cərimə və ya digər hüquqi sanksiyalar gözləyə bilər?
Məhəmməd ƏLİZADƏ,
Sumqayıt şəhəri
- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) istifadəsini dispozitiv (sərbəst) deyil, imperativ (məcburi) normalarla tənzimləyir. Nəzərə almalısınız ki, sizin mülkiyyət hüququnuzun olması (həyətyanı sahəyə sahiblik) həmin sahə üzərindəki hava məkanından sərbəst istifadə hüququ vermir.
"Mülki dövriyyənin müəyyən iştirakçılarına mənsub ola bilən və dövriyyədə olmasına xüsusi icazə əsasında yol verilən (mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış) əşyaların siyahısı haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun 18-ci bəndinə əsasən, mülki pilotsuz uçuş aparatları (uşaqların istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş oyuncaq pilotsuz uçuş aparatları istisna olmaqla) Mülki Məcəlləyə uyğun olaraq, mülki dövriyyənin müəyyən iştirakçılarına mənsub ola bilən və dövriyyədə olmasına xüsusi icazə əsasında yol verilən (mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış) əşyalar siyahısına daxildir və xüsusi icazə əsasında dövriyyədə ola bilər.
Xüsusi icazə Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi qismində Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi tərəfindən aidiyyəti dövlət orqanlarının (Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi, Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi, Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti, Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidməti, Azərbaycan Respublikası Dövlət Mühafizə Xidməti və Azərbaycan Respublikası Strateji Obyektlərin Mühafizəsi Dövlət Agentliyi) rəyləri nəzərə alınmaqla verilir.
Qeyd edək ki, qanunvericilikdə mülki PUA sistemlərinin icazəsiz istismarı, əldə edilməsi və satılması inzibati məsuliyyət yaradır. Belə ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 294-3.1-ci maddəsi ilə müvafiq icazə alınmadan model pilotsuz uçuş aparatı klubu və ya assosiasiyasının fəaliyyət göstərməsinə görə -fiziki şəxslər üç min manat məbləğində, vəzifəli şəxslər beş min manat məbləğində, hüquqi şəxslər səkkiz min manat məbləğində; 294-3.2-ci maddəsinə görə, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) yaratdığı mərkəzin icazəsi olmadan nəzarət olunan hava məkanında və aerodromyanı ərazidə mülki pilotsuz uçuş aparatı sistemləri əməliyyatlarının həyata keçirilməsinə görə -fiziki şəxslər üç min manat məbləğində, vəzifəli şəxslər yeddi min manat məbləğində, hüquqi şəxslər on beş min manat məbləğində və 294-3.3-cü maddəsinə görə, məsafədən idarə edən pilotun (operatorun) əməliyyatın dayandırılması və ya dəyişdirilməsi ilə əlaqədar müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) yaratdığı mərkəzin verdiyi göstərişi dərhal yerinə yetirməməsinə görə -fiziki şəxslər dörd min manat məbləğində, vəzifəli şəxslər yeddi min manat məbləğində, hüquqi şəxslər on yeddi min manat məbləğində cərimə edilirlər.
Həmçinin İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 592-1-ci maddəsinə əsasən, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının xüsusi icazəsi olmadan mülki pilotsuz uçuş aparatlarının (uşaqların istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş oyuncaq pilotsuz uçuş aparatları istisna olmaqla) əldə edilməsi və ya satılmasına görə -mülki pilotsuz uçuş aparatları müsadirə edilməklə yüz əlli manatdan üç yüz manatadək məbləğdə cərimə edilir.
Bununla yanaşı nəzərə almalısınız ki, əgər şəhər daxilində uçuş həyata keçirirsinizsə, bu, təkcə inzibati xəta kimi deyil, həm də şəxsi və ictimai təhlükəsizliyə müdaxilə kimi də qiymətləndirilə bilər.
Sualları cavablandırdı:
Paşa SƏFƏROV,
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü
