Prezident İlham ƏLİYEV: "...Asiya ilə Avropanın kəsişməsində yerləşən Azərbaycan Avrasiya məkanında birləşdirici mərkəz kimi getdikcə daha böyük rol oynayır"
Asiyada təhlükəsizlik, sabitlik və dövlətlər arasında etimadın möhkəmləndirilməsi regional əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindəndir. Məhz bu məqsədlə yaradılmış Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə (AQEM) Asiya ölkələri arasında dialoqun və çoxtərəfli əməkdaşlığın inkişafı üçün önəmli platformadır.
Asiyanın beynəlxalq iqtisadi sistemdə rolunun artdığı və nəqliyyat-logistika marşrutlarının strateji əhəmiyyət qazandığı bir şəraitdə regional əməkdaşlıq platformaları xüsusi önəm kəsb edir. Rəqəmsallaşmanın iqtisadiyyatda rolunun artdığı bir dövrdə AQEM-in Bakıda keçirilən VII Zirvə Toplantısı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Toplantı Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin gücləndirilməsi, Asiyada iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və regional bağlantıların inkişafı üçün yeni imkanlar yaradır.
Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyi Asiya məkanında yeni əməkdaşlıq körpülərinin qurulması, mövcud əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və siyasi dialoqun real nəticələrlə zənginləşdirilməsindən dolayı əlamətdar mərhələdir. Ölkəmiz 17 dekabr 2024-cü ildə başladığı və 2024-2026-cı illəri əhatə edən sədrliyini "Daha güclü AQEM: Asiyada bağlantılar, rəqəmsallaşma və dayanıqlı artım" prioriteti üzərində qurub. Bunun mahiyyəti dövlətləri eyni masa ətrafında toplamaqdan çox onları ortaq məqsədlər, konkret təşəbbüslər və qarşılıqlı fayda əsasında bir araya gətirməkdir. Çünki diplomatiyanın həqiqi gücü yalnız dialoqun qurulmasında deyil, həmin dialoqun insanların həyatına, iqtisadi münasibətlərə və regional inkişafa verdiyi töhfədə üzə çıxır.
Azərbaycanın sədrliyi AQEM-in fəaliyyət dairəsinin genişləndirilməsi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin formalaşdırılması ilə də diqqət çəkir. 2025-ci ildə Qadınlar Şurasının və Maliyyə Sammiti mexanizminin yaradılması ilə bağlı qərarların qəbul edilməsi, aparıcı universitetlər arasında tərəfdaşlıq əlaqələrinin təşviqi təşkilatın əməkdaşlıq gündəliyinə yeni məzmun qazandırıb. Bu təşəbbüslər göstərir ki, onun dayanıqlı olması üçün bilik mübadiləsi, maliyyə imkanları, insan kapitalı və müxtəlif sosial qrupların iştirakı da vacibdir.
İqtisadi əməkdaşlığın praktik müstəviyə daşınmasında biznes-forumlar və nəqliyyat-logistika sahəsində keçirilən tədbirlər xüsusi yer tutur. Bir tərəfdə istehsalçını yeni bazarlarla, digər tərəfdə investoru perspektivli layihələrlə birləşdirən bu platformalar Asiyanın iqtisadi xəritəsində yeni imkanların üzə çıxmasına şərait yaradır. Nəqliyyat dəhlizləri isə bu mənzərənin sadəcə coğrafi xətləri deyil, ölkələri, bazarları və iqtisadi maraqları bir-birinə bağlayan strateji arteriyalardır. Bu bağlantıların gücləndirilməsi ticarətin genişlənməsinə, logistika imkanlarının artmasına və regionun iqtisadi potensialının daha səmərəli reallaşdırılmasına xidmət edir.
Beləliklə, Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyinin əsas xətti siyasi dialoqu real əməkdaşlığa, əməkdaşlığı isə davamlı nəticələrə çevirməkdir. Müxtəlif iqtisadi imkanlara və fərqli inkişaf prioritetlərinə malik ölkələri bir araya gətirən bu platformada yaradılan ortaq məxrəci gələcək üçün işlək mexanizmi etməkdir. Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələri də bu əməkdaşlıq üçün əhəmiyyətli baza yaradır. Ticarət dövriyyəsinin həcmi, ixrac imkanları və qeyri-neft-qaz sektorunun inkişafı ölkənin regional iqtisadi əlaqələrdə iştirakının miqyasını göstərən əsas göstəricilər sırasındadır.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2025-ci ildə Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 48,91 milyard dollara çatıb. Bunun 24,53 milyard dolları ixracın, 24,38 milyard dolları isə idxalın payına düşüb. Xarici ticarət dövriyyəsinin əvvəlki illə müqayisədə 3,2 faiz artması ölkənin beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişləndiyini göstərir. Diqqətçəkən məqamlardan biri də qeyri-neft-qaz məhsullarının ixracındakı artımdır. Bu məhsulların ixracı 3,63 milyard dollar təşkil edərək 8,1 faiz yüksəlib. Bu rəqəmlərin arxasında daha geniş iqtisadi mənzərə dayanır. Bu, ixracın şaxələndirilməsi, yeni bazarlara çıxış və yerli istehsalın beynəlxalq ticarət zəncirlərinə inteqrasiyasıdır. Məhz bu istiqamətlər Azərbaycanın AQEM çərçivəsində əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirə biləcək sahələrdəndir. Asiya bazarlarına çıxışın asanlaşdırılması, ticarət prosedurlarının sadələşdirilməsi və logistika xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi yerli istehsalçılar üçün yeni qapılar aça bilər.
AQEM-in VII Zirvə Toplantısı Azərbaycanın sədrliyi dövründə görülən işləri dəyərləndirmək və gələcək əməkdaşlığın istiqamətlərini müəyyənləşdirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Növbəti mərhələdə əsas hədəf siyasi razılaşmaları konkret iqtisadi nəticələrə çevirmək, ticarət və investisiya əlaqələrini genişləndirmək, nəqliyyat və rəqəmsal bağlantıları gücləndirmək olmalıdır.
Azərbaycan üçün AQEM çərçivəsində əməkdaşlıq tranzit imkanlarının artırılması və neftdənkənar ixracın genişləndirilməsi baxımından yeni perspektivlər açır. Əsas məsələ bu potensialı real iqtisadi faydaya çevirməkdir. Çünki etimad dialoqla formalaşır, əməkdaşlıqla möhkəmlənir, davamlı inkişafla isə konkret nəticələr qazanır.
Züleyxa ƏLİYEVA,
"Azərbaycan"
