19 Noyabr 2026 18:47
74
Səhiyyə
A- A+
Gülüş terapiyası ağciyər xəstəliklərinin müalicəsində təsirli ola bilər  

Gülüş terapiyası ağciyər xəstəliklərinin müalicəsində təsirli ola bilər  


Onilliklər ərzində aparılan tədqiqatlar sübut edib ki, gülüş terapiyası əhəmiyyətli psixoloji faydalar verə bilər. İndiyə qədər tədqiqatların əksəriyyəti əhval-ruhiyyənin yaxşılaşdırılmasına və psixi sağlamlıq göstəricilərinə yönəlib. Lakin son vaxtlar alimlər bu təcrübənin bəzi xroniki ağciyər xəstəliklərinin müalicəsindəki təsirlərini də araşdırmağa başlayıblar.

“Hər şey tənəffüs yollarının təmizlənməsinə, yəni ağciyərlərimizin, nəfəs aldığımız və orada olmamalı olan maddələrdən xilas olma prosesinə olan maraqla başladı”, – deyə London Kral Kollecinin tənəffüs fizioterapiyası üzrə baş müəllimi və universitetin “Gülüş Laboratoriyası”nın (Laughter Lab) yaradıcısı Arietta Spinou bildirir: “Müşahidə etdim ki, insanlar çox güləndə, hətta sağlam fərdlər belə, bundan sonra boğazlarını təmizləyə və ya öskürə bilirlər”.

Bu əlaqəni daha dərindən araşdırmaq istəyən Spinou xəstələri güldürməyin uzunmüddətli ağciyər xəstəlikləri üçün effektiv bir müalicə üsuluna çevrilib-çevrilə bilməyəcəyini öyrənmək məqsədilə tədqiqatlara başlayıb. Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi ən çox yayılmışları amfizem və bronxit olan tənəffüs yollarının iltihabı ilə xarakterizə olunan bir sıra mütərəqqi xəstəliklər üçün ümumi bir termindir. Simptomlara nəfəs darlığı, artıq selik ifraz edən kəskin öskürək və tez-tez sinə infeksiyaları daxildir. Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi müalicəsi yoxdur, lakin dərman və fizioterapiyanın kombinasiyası xəstələrə simptomlarını idarə etməyə kömək edə bilər.

"İnhalyatorlar dərman baxımından təməl daşıdır", Florida ştatının Deyvi şəhərindəki Nova Cənub-Şərq Universitetinin pulmonoloqu və klinik tibb professoru Qustavo Ferrer deyir. Diafraqmatik və qabırğaarası əzələləri gücləndirməyə kömək edən aerobik məşq və nəfəs alma texnikaları çox vacibdir, çünki məşqi dayandırmaq ağciyər əzələlərinin zəifləməsinə və ağır hallarda oksigen asılılığına səbəb olur. Lakin bəzi xəstələr nəfəs darlığı yaşadıqları üçün məşq etməkdən çəkinirlər. Tədqiqatlar göstərir ki, dərmanlara riayət etmə nisbətləri də aşağıdır, təxminən 10-40 faiz arasındadır.


Potensial olaraq daha xoş bir müalicə forması təmin edən tədqiqatçılar gülüş terapiyasının ağciyərlərin dərinliyindəki seliyi boşaltmaq və daha böyük bronxlardan ayrılan yüzlərlə kiçik boru olan bronxiolları açmaq üçün nəfəs məşqləri ilə birlikdə istifadə edilə biləcəyini irəli sürürlər. Spinou izah edir: "Əgər bu kiçik borularda ifrazat varsa, onları öskürək reseptorlarınız olmadığı üçün öskürə bilməzsiniz. Fərziyyə budur ki, gülüş sinəmizdə titrəmələr yaradır ki, bu da ifrazatları səfərbər edə və onları daha böyük hava yollarına çatdıra bilər və orada öskürək refleksini oyandırır və ya boğazınızı təmizləyə bilirsiniz, bu da öz növbəsində nəfəs almağınızı yaxşılaşdırır”.

Spinou və onun komandası tərəfindən 2025-ci ildə dərc edilmiş ilk məqalə gülüş terapiyasının xroniki tənəffüs xəstəlikləri olan yetkinlərə fizioloji və psixoloji təsirləri ilə bağlı məhdud mövcud tədqiqatlara baxan ədəbiyyat icmalı idi. Beş tədqiqatdan hamısı xəstələrdə əhval-ruhiyyədə və ya həyat keyfiyyətində bəzi irəliləyişlər göstərdi, lakin ağciyər funksiyası üzrə fizioloji ölçmələr ziddiyyətli nəticələr verdi və müəlliflər daha çox tədqiqata ehtiyac olduğu qənaətinə gəldilər.

Spinounun laboratoriyasında aparılan ikinci bir tədqiqat hazırda gülüşün sağlam yetkinlər üzərindəki fizioloji təsirlərini araşdırır. Eksperimentdə burun və ağız boşluğundakı hava axını və həcmini, eləcə də diafraqma təzyiqini ölçmək üçün xüsusi avadanlıqlardan istifadə olunur. Tədqiqat iki növ gülüşü əhatə edir: iştirakçılardan qəsdən “ha ha ha” səsləri çıxarmalarının istəndiyi “simulyasiya edilmiş” (süni) gülüş və iştirakçıların stend-ap komediya videosuna baxarkən göstərdikləri “spontan” (təbii) gülüş.

Spinou deyir ki, insan qəsdən gülməyə çalışdıqda, bu, daha ritmik olur və sanki tez-tez, kəskin nəfəs alıb-verməyə bənzəyir. Lakin spontan gülüş daha dəyişkən və gözlənilməz xarakter daşıyır. O ümid edir ki, hazırda həmyaşıdlarının nəzərdən keçirməsindən keçən bu nəticələri gülüş yoqası məlumatları ilə birləşdirmək onlara səhiyyə müəssisələri üçün daha konkret tövsiyələr verməyə imkan verəcək.

Gülüş yoqası ilə ağciyər reabilitasiyasında istifadə olunan nəfəs məşqləri arasındakı oxşarlığı nəzərə alsaq, ağciyər sağlamlığı mütəxəssislərinin gülüş terapiyasının potensialına həvəsli olması təəccüblü deyil və başqa yerlərdə yeni ilkin tədqiqatlar ortaya çıxır. Türkiyədə Xroniki obstruktiv ağciyər xəstəsi olan 63 pasiyent üzərində aparılan ayrıca bir klinik sınaq həftədə üç dəfə tətbiq edilən gülüş məşqlərinin nəfəs çətinliklərini aradan qaldırmaq üçün mövcud nəfəs alma texnikaları qədər təsirli olduğunu aşkar edib.

Spinou hesab edir ki, gülüş terapiyası üçün klinik mühitdən daha çox, icma əsaslı mühitlər daha uyğundur. Onun fikrincə, müalicə yükü altında olan xəstələr üçün bu, fiziki məşqlərdən daha xoşdur və tətbiqi nisbətən ucuz başa gəlir. O qeyd edir: “Bu, aşağı gəlirli ölkələr və ya müxtəlif növ idman məşğələləri təşkil etmək imkanı olmayan yerlər üçün bir həll yolu ola bilər”. Lakin məqsəd mövcud müalicə protokollarını əvəz etmək deyil.

Hələlik gülüşün ən yaxşı dərman olacağı görünmür, lakin ağciyər xəstəliklərinin müalicəsində o, səmərəli bir seçimə çevrilə bilər.


 Əsmər QARDAŞXANOVA,

“Azərbaycan”

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

İspaniyada 2 min il yaşı olan qablarda süd və şərab izləri aşkarlanıb  

18:58
19 Noyabr

Dövlət satınalmalarında rəqabət güclənir

18:50
19 Noyabr

YAP Mərkəzi Aparatında görüş keçirilib  

18:49
19 Noyabr

Gülüş terapiyası ağciyər xəstəliklərinin müalicəsində təsirli ola bilər  

18:47
19 Noyabr

NATO yeni nəsil hərbi rabitə strategiyasını açıqlayıb  

18:46
19 Noyabr

Türkmənistanda Azərbaycan-Rusiya parlamentlərarası əlaqələrinin inkişaf perspektivləri müzakirə edilib  

18:45
19 Noyabr

BMT-nin Azərbaycandakı yeni rezident-əlaqələndiricisinə Vəkillər Kollegiyasının fəaliyyəti barədə məlumat verilib  

18:36
19 Noyabr

Azərbaycanda ilk dəfə Dövlət-Biznes Əməkdaşlığı Forumu keçirilib YENİLƏNİB 

18:18
19 Noyabr

Azərbaycanla ABŞ arasında aqrar investisiya və texnologiya sahələrində əməkdaşlıq müzakirə olunub  

18:14
19 Noyabr

Böyük futbol yenidən Xankəndiyə qayıtdı

18:06
19 Noyabr

Dövlət Komissiyası: Cari ilin 10 ayında müsadirə edilən narkotiklərin həcmi 1,7 tondan çox artıb  

18:01
19 Noyabr

Nazir: Milli komandamız da ev oyunlarını Xankəndi şəhər stadionunda keçirə bilər  

17:47
19 Noyabr

Çinin hərbi təhsil üzrə nümayəndə heyəti Milli Müdafiə Universitetini ziyarət edib  

17:39
19 Noyabr

Rusiya Ukraynadakı vəziyyəti müzakirə etmək üçün Avropa İttifaqı nümayəndələrini Moskvaya dəvət edib  

17:30
19 Noyabr

Rusiya Prezidenti Krım körpüsünə hücumlardan sonra qismən atəşkəs ideyasından imtina edib  

17:19
19 Noyabr

Prezident İlham Əliyev Vyetnama rəsmi səfərə gəlib

17:16
19 Noyabr

Azərbaycanın turizm potensialı Ankarada beynəlxalq sərgidə tanıdılır  

17:12
19 Noyabr

Taxıl ehtiyatları artır, ərzaq bazarında balans dəyişir

17:10
19 Noyabr

Azərbaycanda “Eternity-2026” təlimi uğurla davam edir  

17:02
19 Noyabr

Putin: Rusiya ABŞ-nin Ankoricdə Ukrayna ilə bağlı təkliflərini qəbul edib  

16:56
19 Noyabr

Azərbaycanda 10 ayda 9 tondan çox narkotik vasitə və psixotrop maddə müsadirə olunub  

16:49
19 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!