Azərbaycan yeni dünya nizamının fəal iştirakçısı olmağa çalışır
Hazırda dünyada olduqca çətin dövr yaşanır. Geosiyasi və geoiqtisadi böhranlar, müharibələr, münaqişələrin getdikcə dərinləşməsi qlobal idarəetmə sistemini əməllicə zəiflədib. Artıq dünyada çoxtərəfli əməkdaşlıq anlayışı öz dəyərini itirib, qeyri-müəyyənlik artıb. Beynəlxalq təşkilatlar sülh, təhlükəsizlik və rifah yaratmaq sahəsində effektiv fəaliyyət göstərə bilmirlər. Bu isə artıq sistematik problemə çevrilərək arzuolunmaz vəziyyət yaradıb. Yəni qlobal miqyasda artan gərginliklər regional problemləri daha mürəkkəb hala gətirib.
Qlobal səviyyədə həm siyasi, həm iqtisadi, həm də humanitar sahədə böhranlar baş verir. Müharibələr, iqlim dəyişikliyi, ərzaq və enerji böhranları, miqrasiya axınları, eləcə də sosial bərabərsizliklər bir çox ölkədə insanların gündəlik həyatına mənfi təsir göstərir.
Bütün bu çağırışlar arasında bəşəriyyət həm də ümidini itirmədən əməkdaşlıq və dialoq yollarını axtarır. Beynəlxalq təşkilatlar, vətəndaş cəmiyyətləri və fərdi insanlar bu gərgin dövrdə sülh, ədalət və dayanıqlı inkişaf üçün çalışırlar.
Beynəlxalq konfransların, forumların keçirildiyi, əməkdaşlıq məkanı kimi tanınan Azərbaycan məhz bu istiqamətdə də mühüm addımlar atır və təkliflərini, təşəbbüslərini irəli sürür. Elə bu il aprel ayının 4-də ADA Universitetində keçirilən "Yeni dünya nizamına doğru" mövzusunda beynəlxalq forum və iyunun 15-də Şuşa şəhərində Yeni Azərbaycan Partiyasının təşkilatçılığı ilə keçirilən "Yeni dünya nizamı: geosiyasi aspektlər və qlobal çağırışlar" mövzusunda beynəlxalq konfranslar da bu prosesin tərkib hissəsidir desək, yanılmarıq. Bu tədbirlərin beynəlxalq nüfuzunu təsəvvür etmək üçün nəzərə almalıyıq ki, sözügedən konfranslarda bir sıra ölkələrin hakim partiyalarının rəhbərləri, 44 ölkədən 80-dən çox beynəlxalq ekspert, beyin mərkəzlərinin nümayəndələri iştirak ediblər.
ADA Universitetində keçirilən "Yeni dünya nizamına doğru" mövzusunda beynəlxalq forumda Prezident İlham Əliyev region üçün və dünyada cərəyan edən siyasi proseslərin axarına dair mükəmməl fikirlər səsləndirdi. Keçirilən müzakirələrdə bütün politoloqlar, beyin mərkəzləri bildirdilər ki, dünyamızın siyasi mənzərəsi dəyişir və məhz bu dəyişikliklər fonunda iqtisadi dəhlizlərin, regional əməkdaşlıqların əhəmiyyəti artır. Prezidentin forumda toxunduğu məsələlər Azərbaycanın dünya arenasında baş verən hadisələrə strateji mövqeyini, habelə qlobal çağırışlara verdiyi cavabları nümayiş etdirməsi baxımından olduqca mühüm idi.
Şuşada keçirilən "Yeni dünya nizamı: geosiyasi aspektlər və qlobal çağırışlar" mövzusunda beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciətində də dövlət başçısı bir daha yeni reallıqları dəyərləndirdi.
Müasir dövrdə dünyada olduqca mürəkkəb geosiyasi hadisələrin baş verdiyini söyləyən İlham Əliyev bildirib ki, milli, regional və qlobal təhlükəsizliyə qarşı çoxsaylı təhdidin yaranması və ölkələrin müxtəlif siyasi, hərbi, iqtisadi, mədəni, humanitar, ekoloji çağırışlarla üzləşməsi fonunda beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni güc mərkəzlərinin meydana çıxması və yeni dünya nizamına keçid prosesi müşahidə olunmaqdadır. Belə bir şəraitdə dövlət maraqlarının, ölkələrin müstəqilliyinin və suverenliyinin qorunması, sülh, sabitlik, əməkdaşlıq və çoxtərəfli inkişaf naminə səylərin birləşdirilməsi müstəsna əhəmiyyətə malikdir. Bir daha əsl həqiqətləri dəyərləndirən İlham Əliyev vurğuladı ki, ədalətli dünya nizamının tərəfdarı olduğunu hər zaman əməli fəaliyyəti ilə nümayiş etdirən Azərbaycan nəinki yerləşdiyi Cənubi Qafqaz regionunun, həm də bütövlükdə Avrasiyanın dialoq və əməkdaşlıq məkanına çevrilməsinin tərəfdarı kimi çıxış edir. Dost və tərəfdaş ölkələrlə birlikdə həyata keçirilən layihələr regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə mühüm töhfələr verir, həm Şərq ilə Qərb, həm də Şimal ilə Cənub arasında konstruktiv və perspektivli işbirliyinə əlverişli zəmin yaradır. Dörd il ərzində Qoşulmama Hərəkatına sədrlik etmiş Azərbaycan Bandunq Prinsiplərinə daim sadiq qalaraq ədaləti, beynəlxalq hüququ və üzv ölkələrin qanuni maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edib: "Bu gün ədalətli dünya naminə yeni geosiyasi nizamın formalaşması dövlətlərin siyasi məsuliyyət prinsipinə əsaslanan ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyətindən asılıdır. Ölkələr məhz qarşılıqlı hörmət və etimada, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanan, müasir çağırışlara cavab verən səmərəli işbirliyi həyata keçirməklə bu prosesə layiqli töhfə verə bilərlər".
Prezidentin söylədiyi kimi, Azərbaycan milli maraqları rəhbər tutaraq, yeni reallıqlar şəraitində müstəqil siyasətini cəsarətlə davam etdirir, öz Konstitusiyasına, suveren hüquqlarına əsaslanaraq sülh, əməkdaşlıq və davamlı inkişaf naminə yeni dünya nizamının fəal iştirakçısı olmağa çalışır.
Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi fikirlər bir daha onu deməyə əsas verir ki, dünyada baş verən mürəkkəb proseslər dövlətlərin fəal əməkdaşlığını zəruri edir. Şuşada keçirilən beynəlxalq konfrans yeni dünya nizamına transformasiya şəraitində geosiyasi prioritetlər və qlobal çağırışlara dair ətraflı fikir mübadiləsinin aparılması üçün son dərəcə önəmli platformadır.
Yeni Azərbaycan Partiyası Sədrinin müavini - Mərkəzi Aparatın rəhbəri Tahir Budaqovun konfransda söylədiyi kimi, bu tədbirlər onu göstərir ki, Azərbaycan yeni geosiyasi nizamın tərəfdarı olaraq beynəlxalq təhlükəsizliyə ciddi təhdidlər yaradan hallara qarşı qətiyyətli mübarizə apararaq, müstəqil və konstruktiv siyasət həyata keçirməklə qlobal miqyasda dialoq və əməkdaşlığı təşviq edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən praqmatik xarici siyasət kursu təkcə Cənubi Qafqaz bölgəsində deyil, daha geniş coğrafiyada qarşılıqlı maraqlara uyğun tərəfdaşlıq əlaqələrinin inkişafına və ortaq strateji hədəflərin reallaşmasına xidmət edir. Bu da Azərbaycanın dünya ölkələri ilə ikitərəfli və çoxtərəfli formatda münasibətlərinin inkişafını təmin etməklə yanaşı, beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrin möhkəmlənməsini də şərtləndirir. Ölkəmizin Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə əldə etdiyi nailiyyətlər, BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər təsisatlarda səmərəli fəaliyyəti, 2024-cü ilin noyabr ayında COP29-a uğurla evsahibliyi etməsi və bunun nəticəsi olaraq iqlim dəyişikliyinin fəsadlarına qarşı mübarizəyə dair qlobal əhəmiyyətli qərarların qəbulu Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə ədalətli və etibarlı tərəfdaş kimi önəmini qabarıq şəkildə bir daha təsdiqləyib.
Rəşad BAXŞƏLİYEV,
"Azərbaycan"
