Prezident İlham Əliyevin 5 yanvar 2026-cı il tarixində Azərbaycan televiziya kanallarına verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi fikirləri müasir Azərbaycanın xarici və təhlükəsizlik siyasətinin strateji fəlsəfəsini, dövlət maraqlarına söykənən praqmatik yanaşmanı və ölkənin artan qlobal rolunu əhatəli şəkildə əks etdirən mühüm siyasi mətn kimi dəyərləndirmək mümkündür. Bu müsahibə sadəcə görülmüş işlərin xronoloji icmalı deyil, eyni zamanda Azərbaycanın regional və beynəlxalq sistemdə tutduğu yerin ideoloji və konseptual izahıdır.
Müsahibədə Çinlə münasibətlərin hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldilməsi xüsusi yer tutur və bu fakt Azərbaycanın qlobal güc mərkəzləri ilə qarşılıqlı hörmət və etimad əsasında əməkdaşlıq qura bildiyini nümayiş etdirir. Qısa müddət ərzində imzalanmış ardıcıl siyasi sənədlər, artan əmtəə dövriyyəsi, investisiya axını və birgə layihələr diplomatik xəttin real iqtisadi nəticələr verdiyini açıq şəkildə sübut edir və Azərbaycanın Asiya–Avropa geoiqtisadi məkanında mövqeyini möhkəmləndirir.
Eyni zamanda, Azərbaycanın D-8 təşkilatına üzv seçilməsi və Mərkəzi Asiya Məşvərət Şurasına tamhüquqlu üzv qəbul olunması ölkəmizə göstərilən yüksək siyasi etimadın bariz göstəricisi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın artıq yalnız regional deyil, daha geniş coğrafiyada qəbul edilən və etibarlı tərəfdaş kimi çıxış etdiyini təsdiqləyir. Xüsusilə Mərkəzi Asiya ölkələri ilə qurulan dərin əlaqələr Azərbaycanın coğrafi sərhədləri aşan diplomatik təsir imkanlarına malik olduğunu ortaya qoyur.
Nəqliyyat, logistika və bağlantılar mövzusu müsahibədə strateji baxımdan əsas sütunlardan biri kimi təqdim olunur, çünki mövcud geosiyasi reallıqlar fonunda Mərkəzi Asiya ilə Qərb arasında etibarlı körpü rolunu oynayan Azərbaycanın əhəmiyyəti sürətlə artır. Orta Dəhlizin inkişafı, konteyner daşımalarının rekord həddə çatması, Xəzər dənizi üzərindən enerji, fiber-optik və digər infrastruktur layihələrinin icrası ölkənin tranzit potensialını keyfiyyətcə yeni mərhələyə çıxarır və Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi təhlükəsizliyinə xidmət edir.
Bununla paralel olaraq, işğaldan azad edilmiş ərazilərin beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi məkana çevrilməsi postmünaqişə dövründə Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasətin siyasi və diplomatik ölçüsünü aydın şəkildə göstərir. Xankəndi, Şuşa, Laçın, Ağdam kimi şəhərlərdə təşkil olunan zirvə görüşləri və forumlar həm bərpa və quruculuq prosesinin real nəticələrini nümayiş etdirir, həm də Azərbaycanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün beynəlxalq müstəvidə möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Müsahibədə təhlükəsizlik və hərbi məsələlərə dair səsləndirilən fikirlər müasir beynəlxalq münasibətlər sisteminə realist yanaşmanın açıq ifadəsidir. Çünki Prezident güc amilinin həlledici rol oynadığını vurğulamaqla yanaşı, bu gücün məsuliyyətlə və hüquqi-mənəvi çərçivədə istifadə olunmasının vacibliyini önə çəkir. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində hərbi əməkdaşlıq təşəbbüsü isə aqressiv deyil, qarşılıqlı təhlükəsizlik, koordinasiya və çəkindiricilik məqsədi daşıyan ölçülü təklif kimi çıxış edir.
Eyni zamanda, Azərbaycanın müharibədən sonrakı dövrdə eskalasiyadan çəkinməsi, gücə malik olduğu halda ondan sui-istifadə etməməsi ölkənin regionda sabitlik yaradan, müdrik və məsuliyyətli aktor kimi qəbul olunmasına zəmin yaradır və bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq imicini daha da gücləndirir.
Nəticə etibarilə, bu müsahibədə səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın çoxqütblü beynəlxalq sistemdə milli maraqlara əsaslanan müstəqil siyasət yürütmək qabiliyyətini, regional və qlobal proseslərə təsir imkanlarını və yaxın perspektiv üçün formalaşdırılmış aydın geosiyasi baxışı ortaya qoyur.
Vasif QAFAROV,
Milli Məclisin deputatı
jpg_1767211798.jpg)
