Azərbaycan ilə Almaniya arasında iqtisadi əməkdaşlığın inkişafında aparıcı rol oynayan qurumlardan biri də Almaniya İqtisadiyyatının Şərq Komitəsidir. Bu qurum iki ölkənin biznes dairələri arasında əlaqələrin genişlənməsinə mühüm töhfə verir. Komitənin sədri Mixael Harms AZƏRTAC-a müsahibəsində Prezident İlham Əliyevin Berlinə səfərinin Azərbaycan-Almaniya iqtisadi tərəfdaşlığının inkişafına töhfələri, alman şirkətləri üçün yaranan imkanlar, enerji təhlükəsizliyi və Orta dəhlizin strateji əhəmiyyətindən danışıb. Müsahibəni təqdim edirik.
- Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya səfəri çərçivəsində Almaniya-Azərbaycan Biznes Şurasının yaradılması barədə razılıq əldə olundu. Sizin fikrinizcə, bu yeni platforma iki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlığı praktik baxımdan necə dəyişəcək? Bu, alman şirkətləri üçün hansı yeni imkanlar yaradacaq?
- Almaniya-Azərbaycan Biznes Şurasının yaradılması iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin daha yeni, strateji səviyyəyə yüksəldilməsi istiqamətində mühüm addımdır. Xüsusilə əhəmiyyətli məqam ondan ibarətdir ki, artıq şirkətlər, assosiasiyalar və siyasi nümayəndələr arasında ikitərəfli görüşlər üçün daimi dialoq platforması yaradılır.
Biznes Şurası Almaniya şirkətləri üçün layihələri daha erkən mərhələdə müəyyənləşdirmək, tənzimləyici məsələləri birbaşa müzakirə etmək və yeni əməkdaşlıq sahələrini sistemli şəkildə inkişaf etdirmək imkanı yaradacaq. O, investisiyalar qarşısındakı maneələrin azaldılmasına, məlumat mübadiləsinin yaxşılaşdırılmasına və hər iki ölkənin şirkətləri arasında əlaqələrin genişləndirilməsinə töhfə verə bilər. Bu, xüsusilə enerji, infrastruktur, logistika, rəqəmsallaşma və sənaye kimi sahələrdə alman texnologiyaları və həllər təklif edən şirkətlər üçün əlavə imkanlar yaradacaq.
- Siz Prezident İlham Əliyevlə uzun illər ərzində müxtəlif platformalarda görüşmüsünüz. Sonuncu görüşdə əvvəlki illərlə müqayisədə hansı yeni məqamlar diqqətinizi çəkdi? Alman biznes dairələrinin Azərbaycana münasibətində keyfiyyətcə dəyişiklik müşahidə edirsinizmi?
- Bəli, mən Prezident İlham Əliyev ilə uzun illər ərzində müxtəlif səviyyəli formatlarda görüşlər keçirmişəm. Bakıda və Berlində keçirilən son görüşlərimizdə ənənəvi enerji sektorundan əlavə iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün yeni perspektivli sahələrin inkişafına xüsusi diqqət yetirildiyini müşahidə etdim.
Bizim üçün mühüm amillərdən biri Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə olunan sülh razılaşmasıdır. Bu razılaşma bütövlükdə regiona yeni sabitlik gətirir və sərhədlərarası ticarəti asanlaşdırır. Bu razılaşmadan sonra Almaniya şirkətlərinin Azərbaycana marağının artdığını və maraq dairəsinin genişləndiyini müşahidə edirəm. Əvvəllər əsas diqqət enerji sahəsində əməkdaşlığa yönəlirdisə, hazırda bağlantılar, nəqliyyat dəhlizləri, sənayenin inkişafı, kənd təsərrüfatı, bərpaolunan enerji, rəqəmsallaşma və regional inteqrasiya kimi məsələlər də intensiv şəkildə müzakirə olunur.
Bu baxımdan keyfiyyətcə dəyişiklikdən danışmaq mümkündür: Azərbaycan getdikcə daha çox müxtəlif inkişaf perspektivlərinə malik iqtisadi tərəfdaş kimi qəbul edilir.
- Azərbaycan son illər təkcə Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün mühüm tərəfdaşa deyil, həm də Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında Orta dəhlizin əsas mərkəzlərindən birinə çevrilir. Almaniya iqtisadiyyatı baxımından Azərbaycan artıq təkcə enerji tərəfdaşı deyil, həm də yeni Avrasiya təchizat zəncirlərinin mühüm elementi kimi qəbul olunurmu?
- Bəli, bu inkişaf bir çox Almaniya şirkətinin baxışında aydın şəkildə müşahidə olunur. Orta dəhliz son illərdə əhəmiyyət qazanıb. Bunun əsas səbəbi şirkətlərin təchizat zəncirlərini şaxələndirmək və onları böhranlara qarşı daha dayanıqlı etmək istəyidir. Azərbaycan coğrafi mövqeyinə görə bu prosesdə əsas rol oynayır. Ölkə Avropa, Mərkəzi Asiya və Çin arasında mühüm əlaqələndirici mərkəzdir. Limanlara, dəmir yolu bağlantılarına, logistika mərkəzlərinə və rəqəmsal infrastruktura yatırılan böyük investisiyalar bu mövqeyi daha da gücləndirir.
Bu səbəbdən Azərbaycan Almaniya tərəfindən getdikcə təkcə mühüm enerji tərəfdaşı deyil, həm də logistika qovşağı kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə ixracyönümlü şirkətlər üçün Avropa ilə Asiya arasında daha səmərəli nəqliyyat əlaqələrinin gələcəkdə əhəmiyyətli iqtisadi əlavə dəyər yaratmaq potensialı var.
- Strateji Gündəlikdə "yaşıl enerji", hidrogen, logistika, kənd təsərrüfatı və rəqəmsal iqtisadiyyat sahələrinə xüsusi diqqət yetirilir. Qarşıdakı illərdə Azərbaycanda Almaniya şirkətləri üçün ən böyük investisiya potensialını hansı sahələrdə görürsünüz?
- Almaniya ilə Azərbaycan arasında Strateji Gündəlik çoxsaylı gələcək istiqamətləri əhatə edir. Mən xüsusilə beş sahədə böyük potensial görürəm:
1. Enerji təchizatı və bərpaolunan enerji. Almaniya şirkətləri külək və günəş enerjisi layihələrinin inkişafı, eləcə də hidrogen iqtisadiyyatı üçün texnologiyalar sahəsində geniş təcrübəyə malikdir.
2. Logistika və nəqliyyat infrastrukturu. Orta dəhlizin daha da inkişafı müasir logistika həllərinə, nəqliyyat proseslərinin rəqəmsallaşdırılmasına və səmərəli infrastrukturun yaradılmasına ehtiyac yaradır.
3. Sənaye və istehsal. İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi məqsədi Almaniya maşınqayırma şirkətləri, sənaye avadanlığı istehsalçıları və avtomatlaşdırma texnologiyaları təklif edən şirkətlər üçün yeni imkanlar açır.
4. Kənd təsərrüfatı və qida emalı. Alman texnologiyaları bütün dəyər zənciri boyunca məhsuldarlığın, dayanıqlılığın və səmərəliliyin artırılmasına töhfə verə bilər.
5. Rəqəmsallaşma və "ağıllı infrastruktur". Elektron hökumət həllərindən "ağıllı şəhər" layihələrinə və kibertəhlükəsizliyə qədər Almaniya şirkətlərinin öz təcrübələrini tətbiq edə biləcəyi çoxlu sayda sahə mövcuddur.
Ümumilikdə, iqtisadi əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi üçün yaxşı imkanlar görürəm. Əsas məsələ mövcud siyasi razılaşmaların indi konkret layihələrə və hər iki ölkənin şirkətləri arasında uzunmüddətli tərəfdaşlıqlara çevrilməsidir.
