Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) ilkin olaraq hərbi təhlükəsizlik məqsədləri ilə yaradılıb. Təşkilatın əsas istiqamətləri üzv ölkələrin ərazilərində separatizm və terrorizmə qarşı mübarizə, kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq olub. Sonrakı mərhələdə ŞƏT-in fəaliyyətində iqtisadi istiqamətlər də ön plana çıxıb. Hazırda təşkilat çərçivəsində ölkələr arasında ticarətin və yükdaşımaların artırılması, nəqliyyat-logistika dəhlizlərinin inteqrasiyası və ticarətin liberallaşdırılması kimi məsələlər mühüm yer tutur. Azərbaycan 2015-ci ildə ŞƏT-də dialoq tərəfdaşı statusu əldə edib və bu status 2016-cı ildə təsdiqlənib. Türkiyə də 2012-ci ildən təşkilatda dialoq tərəfdaşı statusuna malikdir. Azərbaycan hər hansı hərbi bloka qoşulmaq niyyətində deyil. Bu baxımdan ölkənin ŞƏT ilə əməkdaşlığında əsas diqqətin iqtisadiyyat, ticarət, nəqliyyat və logistika sahələrinə yönəldilməsi Azərbaycanın maraqlarına uyğundur.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Xalid Kərimli deyib.
“ŞƏT-in hərbi blok kimi formalaşması məsələsi gündəmdə olmadığı müddətdə Azərbaycanın bu təşkilata üzv olması üçün hər hansı maneə görünmür. Lakin hazırkı mərhələdə Azərbaycan üçün iqtisadi, ticarət, nəqliyyat və logistika sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi daha vacibdir”, - deyə ekspert vurğulayıb.
X.Kərimli bildirib ki, Azərbaycanın həyata keçirdiyi nəqliyyat layihələri, o cümlədən Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizləri ŞƏT ölkələrinin iştirakı ilə daha da inkişaf etdirilə bilər. Ekspertin fikrincə, Azərbaycanın hazırkı dialoq tərəfdaşı statusundan müşahidəçi statusuna keçməsi perspektivdə real görünür.
O qeyd edib ki, Azərbaycanın ŞƏT üzvləri ilə ikitərəfli və digər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində geniş əlaqələri mövcuddur. Təşkilatın üzvləri arasında Azərbaycan üçün mühüm iqtisadi tərəfdaşlar olan Rusiya və Çin də yer alır: “Azərbaycanın ümumi ticarət dövriyyəsində Çin və Rusiya həmişə ilk üçlükdə olublar. Rusiya, həmçinin Azərbaycanın qeyri-neft ixracında mühüm istiqamətlərdən biridir. ŞƏT-in Mərkəzi Asiya ölkələri ilə də Azərbaycanın müxtəlif platformalar, o cümlədən Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində əlaqələri mövcuddur”.
Ekspert vurğulayıb ki, ŞƏT üzvləri dünya əhalisinin təxminən 40 faizini və qlobal ümumi daxili məhsulun 30 faizədək hissəsini təşkil edir. Buna görə də təşkilat üzvləri, xüsusilə Çin, Rusiya və Mərkəzi Asiya ölkələri ilə iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.
X.Kərimli əlavə edib ki, ŞƏT-in gələcəkdə hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi və necə bir institusional quruma çevriləcəyi Azərbaycanın təşkilata mümkün üzvlüyü məsələsində mühüm amil olacaq. Hazırkı mərhələdə isə dialoq tərəfdaşı statusunda əməkdaşlığın davam etdirilməsi məqsədəuyğun hesab olunur.
