14 Noyabr 2025 15:35
354
CƏMİYYƏT
A- A+
Coğrafiyaşünas-alim: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda nadir torpaq elementləri aşkar edilib  

Coğrafiyaşünas-alim: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda nadir torpaq elementləri aşkar edilib  


Müasir dövrdə qlobal miqyasda sürətlə baş verən dəyişikliklər, xüsusilə hərbi-texnogen proseslərin genişlənməsi təbii ekosistemlərə ciddi təsir göstərir və insan fəaliyyətinin təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi narahatlıq doğurur. Bu tendensiya Qarabağ və Şərqi Zəngəzur kimi uzun müddət hərbi-siyasi qarşıdurmaların təsirinə məruz qalmış regionlarda özünü daha kəskin şəkildə göstərir. Məhz buna görə Elm və Təhsil Nazirliyinin akademik Həsən Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu tərəfindən həmin ərazilərin ekosistemlərinə antropogen və hərbi-texnogen təsirlərin öyrənilməsi, onların xəritələşdirilməsi istiqamətində mühüm tədqiqatlar aparılıb. Araşdırmaların nəticələri bölgədə ekoloji vəziyyətin qiymətləndirilməsi və gələcək məskunlaşma proseslərinin elmi əsaslarla planlaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Coğrafiya İnstitutunun şöbə müdiri coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru Mirnuh İsmayılov AZƏRTAC-a müsahibəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan tədqiqatların nəticələri barədə məlumat verib: “Coğrafiya İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən Qarabağ və Şərqi Zəngəzur üçün ekosistemlərin antropogen, hərbi-texnogen transformasiyasına aid tədqiqatlar aparılıb və xəritələşmə həyata keçirilib. Elmi nəticələrə əsasən məlum olub ki, ən güclü transformasiya Cəbrayıl, Füzuli, Ağdam rayonlarının ərazilərindədir. Xüsusən vaxtilə cəbhə xətti olmuş ərazilərdə transformasiyanın yüksək səviyyədə olduğu müəyyən edilib və ərazi xəritələşdirilib”.

Alim qeyd edib ki, Şərqi Zəngəzurun eko-geokimyəvi xəritəsi işlənilib. Xəritənin təhlilindən məlum olur ki, bəzi ərazilərdə nadir torpaq elementlərinin miqdarı yer qabığında müşahidə edilən orta həddən xeyli çoxdur: “Bildiyimiz kimi, hazırda nadir torpaq elementlərinə dünyada böyük tələbat var. Bu da həmin ərazilərin gələcəkdə strateji əhəmiyyətini artırır və onların elmi əsaslarla araşdırılmasını, həmçinin səmərəli və təhlükəsiz şəkildə istifadəsini zəruri edir”.

Mirnuh İsmayılov Qarabağın landşaft ekoloji karkas şəbəkə xəritəsinin yaradıldığını da diqqətə çatdırıb: “Bu, əsasən yenidən məskunlaşdırılan ərazilər üçün çox vacib irimiqyaslı xəritədir. Xəritədə hansı dərəcədə xüsusi mühafizə olunan ərazilərin yaradılması, o cümlədən təbiət abidələrinin necə qorunmaları parametrləri və sair haqqında geniş məlumat verilir. Xəritədə dörd yeni xüsusi mühafizə olunan dövlət qoruğu və ya milli park statusunda ərazinin yaradılması təklif edilib. Aidiyyəti dövlət qurumları bundan istifadə edə bilərlər”.

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv dövlətlərin hökumət başçılarının görüşünün iştirakçılarını qəbul edib YENİLƏNƏCƏK  

11:18
02 Aprel

BMT: 200 mindən çox insan Livandan Suriyaya qaçıb

09:40
02 Aprel

ABŞ yenidən Aya yollanır

09:35
02 Aprel

Autizm xəstəlik deyil, fərqlilikdir

09:30
02 Aprel

Miniatür sənətimizin yorulmaz tədqiqatçısı

09:25
02 Aprel

Hələ sağlığında məktəb idi

09:20
02 Aprel

Həyatlarına cəllad qılıncı ilə son qoyulurdu

09:15
02 Aprel

Sınmayan ömrün acı hekayəsi

09:10
02 Aprel

Qusarda Bənövşə gölü su anbarı bərpa olunur

09:05
02 Aprel

Yaz yağışları taxıl əkinlərinin muradını verdi

09:00
02 Aprel

Qədimliklə müasirliyin qol-boyun olduğu Gəncə

08:55
02 Aprel

Ağdamda və Mingəçevirdə Soyqırımı Günü qeyd olunub

08:50
02 Aprel

Zəfərə gedən yolun başlanğıcı 

08:47
02 Aprel

Apreldən Noyabra 54 ay qalırdı

08:45
02 Aprel

Kəlbəcər bizimdir!

08:40
02 Aprel

Humanizm dəyərlərinə bağlılığın nümunəsi

08:35
02 Aprel

Müharibə və mədəniyyət: görünən və görünməyən reallıqların dialektikası

08:30
02 Aprel

Yaxın Şərq müharibəsinin uzaq bədbin proqnozları

08:25
02 Aprel

Azərbaycanın "yaşıl enerji" strategiyası - modernləşmə və davamlı inkişaf yolunda

08:20
02 Aprel

Yeni saziş Azərbaycan-Misir enerji əməkdaşlığını daha da genişləndirəcək

08:15
02 Aprel

Azərbaycan-Çin strateji tərəfdaşlığı yeni mərhələdə sürətlə inkişaf edir

08:10
02 Aprel

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!