Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasına
dövlət səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin tarixində keyfiyyətcə yeni mərhələnin
başlanğıcıdır.
Səfər çərçivəsində imzalanan “Azərbaycan
Respublikası ilə Qırğız Respublikası arasında Müttəfiqlik münasibətləri
haqqında Müqavilə” Bakı ilə Bişkek arasında əməkdaşlığı strateji tərəfdaşlıq səviyyəsindən
müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltdi. Bu, həm ikitərəfli münasibətlər, həm də Türk
dünyasının inteqrasiyası, Cənubi Qafqaz–Mərkəzi Asiya əməkdaşlığı və Avrasiya
geosiyasəti baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Hazırki geosiyasi şəraitdə Azərbaycanla Mərkəzi
Asiya ölkələri arasında əlaqələrin sürətlə inkişafı zərurətə çevrilib. Xəzər dənizi
Şərqlə Qərbi birləşdirən strateji körpü rolunu oynayır. Bu baxımdan Prezident
İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri regional əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini
müəyyənləşdirdi.
Dövlətlərarası münasibətlər ən yüksək səviyyəyə qaldırıldı.
Azərbaycan və Qırğızıstan artıq münasibətlərini
dostluq və strateji tərəfdaşlıq çərçivəsində, həmçinin qarşılıqlı öhdəliklərə əsaslanan
müttəfiqlik formatında inkişaf etdirəcəklər. Bakı və Bişkek beynəlxalq təşkilatlarda,
təhlükəsizlik məsələlərində, iqtisadi əməkdaşlıqda və regional təşəbbüslərdə
bir-birinə daha güclü siyasi dəstəyi davam etdirəcək.
Bişkek də Azərbaycanla münasibətləri uzunmüddətli
strateji perspektivdə inkişaf etdirmək niyyətindədir. İki ölkə arasında siyasi
dialoq artıq ən yüksək səviyyəyə çatıb və qarşılıqlı etimad möhkəm təməl
yaradıb.
Səfər zamanı
dövlət başçıları Azərbaycan–Qırğızıstan İnvestisiya Fondunun kapitalının
100 milyon dollardan 200 milyon dollara çatdırılması barədə qərar qəbul etdilər.
Bu qərar sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika,
emal sənayesi və turizm kimi sahələrdə birgə layihələrin maliyyələşdirilməsi
üçün yeni imkanlar yaradır.
Səfər zamanı İssık-Kul gölünün sahilində Azərbaycanın
maliyyə dəstəyi ilə inşa olunan beşulduzlu “Bakı” hotelinin açılışı da rəmzi məna
daşıyır. Prezident İlham Əliyev bu layihəni Azərbaycan investisiyalarının dost
ölkələrin inkişafına töhfəsi kimi qiymətləndirib. Sadır Japarov isə bu layihənin
“xalqlarımız arasında möhkəm dostluğun daha bir rəmzi” olduğunu vurğuladı.
Geosiyasi baxımdan səfərin ən mühüm istiqamətlərindən
biri Cənubi Qafqaz ilə Mərkəzi Asiya arasında yeni əməkdaşlıq platformasının
formalaşmasıdır. Cənab Prezidentin açıqladığı statistik rəqəmlər də diplomatik
fəallığın miqyasını nümayiş etdirir. Belə ki, 2023-cü ilin əvvəlindən Mərkəzi
Asiya ölkələrinə 16 səfər, həmin ölkələrin liderlərinin isə Azərbaycana 26 səfəri
həyata keçirilib.
Bu gün Orta Dəhliz Avrasiyanın yeni iqtisadi və
geosiyasi arxitekturasının əsas elementlərindən biridir. Xəzər dənizi üzərindən
keçən marşrutların əhəmiyyətinin artması Azərbaycanı Mərkəzi Asiya dövlətləri
üçün əsas tranzit və logistika tərəfdaşına çevirir. Bu kontekstdə Prezident
İlham Əliyevin Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Görüşündə ilk dəfə
tamhüquqlu üzv kimi iştirakı da xüsusi siyasi əhəmiyyət daşıyır.
Bu gün Azərbaycanla Mərkəzi Asiya münasibətləri institusional xarakter
almaqdadır və regional əməkdaşlıq mexanizmlərində ölkəmizin rolu daha da artır.
Cənab Prezidentin Qırğızıstan səfəri humanitar
əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi baxımından da əlamətdar oldu. Qarabağın bərpasında
Qırğızıstanın dəstəyi, Ağdamda məktəb inşası, həmçinin Çingiz Aytmatovun
irsinin birgə təbliği, qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin keçirilməsi və dostluq
parklarının salınması ortaq türk kimliyinin və mədəni bağların daha da möhkəmləndiyini
göstərir.
Könül NURULLAYEVA,
Milli Məclisin deputatı