- Kirayəçi 4 aydır mənzil haqqını ödəmir və evi boşaltmaqdan imtina edir. Bu halda ev sahibi olaraq hansı hüquqi addımları atmalıyam?
Aliyə HƏSƏNOVA,
Sumqayıt şəhəri
- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, əgər siz evinizi kirayə vermisinizsə, bu halda Vergi Məcəlləsinə əsasən, artıq vergi ödəyicisi hesab olunursunuz və müvafiq qaydada vergi orqanında qeydiyyatdan keçməli, həmçinin vergi öhdəliklərinizi yerinə yetirməlisiniz. Sualınızdan evin yazılı müqavilə ilə, yoxsa şifahi razılaşma əsasında kirayəyə verildiyi dəqiq məlum olmasa da, cavabda yazılı müqavilənin mövcudluğu ehtimalı əsas götürülür.
Mülki Məcəllənin 33-cü - "Əmlak kirayəsi" fəslinin tələblərinə əsasən, yaşayış otağının kirayəsinə dair bağlanmış müqavilələrdə kirayəyə verənin müqaviləni ləğv etmək hüququ qanunla qorunur. Yəni bu hüququ istisna edən və ya məhdudlaşdıran hər hansı bir razılaşmanın hüquqi qüvvəsi yoxdur.
Kirayə verənin müqaviləni birtərəfli qaydada ləğv etmək hüququ bəzi hallarda əsaslı sayılır. Məsələn, əgər kirayəçi öz öhdəliklərini pozarsa, ya da kirayə verənin və ya ailə üzvlərinin həmin mənzilə ehtiyacı yaranarsa. Həmçinin kirayəçi ardıcıl 2 ay kirayə haqqını və ya onun əsas hissəsini ödəmirsə, yaxud 2 aydan çox müddət üçün ümumilikdə 2 aylıq kirayə haqqına bərabər məbləğdə borcu yaranarsa, kirayə verən xəbərdarlıq müddəti gözləmədən müqaviləni ləğv edə bilər. Ümumilikdə isə tərəflərdən biri müqavilə öhdəliklərini ciddi şəkildə pozursa, qarşı tərəf dərhal müqavilənin ləğvini tələb edə bilər.
Sizin vəziyyətinizdə kirayəçi artıq 4 aydır ki, ödəniş etmir. Bu isə sizə əsas verir ki, məhkəmə yolu ilə kirayə müqaviləsinin ləğvini və həmin şəxsin mənzildən çıxarılmasını tələb edəsiniz. Bunun üçün ilk növbədə kirayəçiyə yazılı xəbərdarlıq göndərməlisiniz. Bu sənəddə ümumi borcun məbləğini, borcun nə vaxtdan yarandığını, müqavilənin hansı əsaslarla pozulduğunu və müəyyən bir müddət ərzində (məsələn, 10 gün) borc ödənilməzsə və ya mənzil boşaldılmazsa, məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə məlumat verilməlidir. Xəbərdarlığın poçt vasitəsilə, çatdırılma bildirişi ilə göndərilməsi tövsiyə olunur. Əgər bu tədbirlər nəticəsiz qalarsa, siz artıq məhkəməyə iddia ərizəsi təqdim edə bilərsiniz. İddia ərizəsinə müqavilənin surəti, borcun hesablanması (müqaviləyə əsaslanaraq), xəbərdarlıq məktubunun surəti və onun çatdırıldığına dair sübut, həmçinin mənzilə dair mülkiyyət sənədləri (çıxarış və s.) əlavə olunmalıdır. Əgər məhkəmə qərarı sizin xeyrinizə çıxarsa, bu qərara əsasən icra sənədi hazırlanacaq və aidiyyəti üzrə icra şöbəsi mənzilin boşaldılması və borcun ödənilməsi üçün tədbir görəcəkdir.
- Yaşadığım ərazidə bəzi sakinlər bloka, küçəyə zibil atırlar və bu, həm ekoloji, həm də estetik baxımdan ciddi narahatlıq yaradır. Bilmək istəyirəm, fiziki şəxslərin küçəyə zibil atması qanunvericilik baxımından necə qiymətləndirilir? Bu əmələ görə hansı hüquqi məsuliyyət nəzərdə tutulur və problemin aradan qaldırılması üçün hansı qurumlara müraciət etmək olar?
Sərvinaz HƏŞİMOVA,
Rəsulzadə qəsəbəsi
- Sualınıza cavab olaraq bildiririk ki, qaldırığınız məsələ İnzibati Xətalar Məcəlləsi, "Məişət tullantıları haqqında" və "Bələdiyyələrin statusu haqqında" qanunlarla tənzimlənir.
İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 266.3-cü maddəsinə əsasən, məişət tullantılarının tutumlardan (urnalardan) kənar yerlərə atılmasına görə fiziki şəxslər 300 manat məbləğində, vəzifəli şəxslər 1000 manat məbləğində, hüquqi şəxslər 4000 manat məbləğində cərimə edilir. Bu zaman cəriməni tətbiq etmək hüququ polis orqanı və ya Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin səlahiyyətli əməkdaşına məxsusdur.
O cümlədən, bu xətanın inzibati tənbeh almış şəxs tərəfindən inzibati tənbeh vermə haqqında qərar qüvvəyə mindiyi gündən bir il ərzində təkrar törədilməsinə görə fiziki şəxslər 1000 manat məbləğində, vəzifəli şəxslər 1500-2000 manatadək məbləğdə cərimə edilir, yaxud işin hallarına görə, xətanı törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla altmış saatdan yüz saatadək ictimai işlər tətbiq olunur, hüquqi şəxslər 5000-7000 manatadək məbləğdə cərimə edilir. Qeyd olunan əmələ görə isə inzibati tənbeh tətbiq etmək hüququ polis və ya Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin səlahiyyətli əməkdaşının tərtib etdiyi protokol əsasında məhkəmələrə aiddir.
Bundan başqa, "Məişət tullantıları haqqında" Qanunun 17-ci maddəsinə görə, tullantılarla bağlı fəaliyyətə ictimai nəzarət həm də vətəndaşlar (əhali) tərəfindən həyata keçirilməkdədir. Həmçinin "Bələdiyyələrin statusu haqqında" Qanunun 6-cı maddəsinə əsasən, bələdiyyələr məişət tullantılarının yığılması funksiyasını həyata keçirməkdədir.
Beləliklə, rastlaşdığınız problemin həlli ilə əlaqədar siz bələdiyyə, polis orqanı, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin "qaynar xətt"inə müraciət edə bilərsiniz. Həmin qurumlar öz səlahiyyətləri çərçivəsində problemin həlli istiqamətində müvafiq tədbirlər görəcəklər.
Sualları cavablandırdı:
Fərhad NƏCƏFOV,
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü
