Hazırda Sərsəng su anbarında təxminən 320 milyon kubmetr su ehtiyatı mövcuddur və anbara suyun daxil olması davam edir. Bu barədə Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi (ADSEA) tərəfindən Xankəndi şəhəri və Ağdərə rayonuna təşkil olunan mediatur çərçivəsində jurnalistlərə açıqlamasında Regional Su Meliorasiya Xidmətinin İdarə Heyətinin sədr müavini İlham Quliyev məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, Sərsəng su anbarının bəndinin hündürlüyü 125 metr, uzunluğu 555 metr, yuxarı hissəsinin eni isə 12 metrdir. Anbarın maksimal dərinliyi 103 metr, su səviyyəsi isə Baltik hündürlük sistemi üzrə 528 metr təşkil edir.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

İyunun 3-də Konstitusiya Məhkəməsinin sədri Fərhad Abdullayev ölkəmizdə səfərdə olan Keniya Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri Marta Koomenin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.

Bu barədə AZƏRTAC-a Konstitusiya Məhkəməsindən məlumat verilib.

Bildirilib ki, qonaqları salamlayan Fərhad Abdullayev Azərbaycan və Keniya arasında əlaqələrin son illər dinamik şəkildə inkişafının məmnunluq doğurduğunu, müxtəlif səviyyələrdə qarşılıqlı səfərlərin həyata keçirilməsinin əlaqələrimizin möhkəmləndirilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib.

Sədr may ayında Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Keniya Prezidenti Uillyam Samoei Ruto ilə görüşünün ölkələrimiz arasında bir sıra sahələrdə əməkdaşlığın inkişafı və qarşılıqlı etimadın göstəricisi olduğunu xüsusilə vurğulayıb.

Daha sonra Fərhad Abdullayev Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyəti və qərar qəbuletmə proseduru, həmçinin məhkəmənin bir sıra hüquqi mövqeləri barədə ətraflı məlumat verib.

Səmimi qəbula görə minnətdarlığını bildirən Marta Koome qeyd edib ki, məhkəmə-hüquq sahəsində təcrübə mübadiləsinin aparılmasında, xüsusilə Azərbaycanın məhkəmə proseslərinin rəqəmsallaşdırılması prosesi ilə tanışlıq maraqlıdır. O, Keniya Ali Məhkəməsinin fəaliyyəti barədə məlumat verərək, iki ölkə arasında qarşılıqlı əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün birgə təşəbbüslərin əhəmiyyətini vurğulayıb. Marta Koome başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə birlikdə ölkəmizə səfəri çərçivəsində Qarabağ bölgəsində həyata keçirilən yenidənqurma və inkişaf layihələri ilə tanış olduğunu, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işlərini, bölgənin sosial-iqtisadi inkişafını və əhalinin doğma torpaqlara qayıdışı istiqamətində görülən tədbirləri yüksək qiymətləndirdiyini nəzərə çatdırıb.

Görüş zamanı tərəflər məhkəmə-hüquq sahəsində ikitərəfli əlaqələrin inkişaf perspektivlərini müzakirə edib, həmçinin maraq doğuran digər məsələlər barədə fikir mübadiləsi aparıblar.

Görüşdə ölkəmizin Keniyadakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Sultan Hacıyev də iştirak edib.

Sonda qonaqlar Konstitusiya Məhkəməsinin binası ilə tanış olublar.

Elektrik şəbəkəsi infrastrukturunun inkişafı bərpaolunan enerji mənbələrinin uğurlu inteqrasiyasında son dərəcə mühüm rol oynayır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu “Europower Enerji”nin beynəlxalq biznesin inkişafı üzrə meneceri Fuat Ege Aslan Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən “Bərpaolunan enerji mənbələrinin enerji sisteminə inteqrasiyası: çağırışlar və həllər” adlı sessiyadakı çıxışında deyib.

“Bərpaolunan enerji layihələrinin səmərəliliyi bir çox amillərdən asılıdır. Bura Günəş panellərinin səmərəliliyi, elektrik ötürücü avadanlıqların effektivliyi, ötürmə və paylayıcı xətlərin texniki vəziyyəti daxildir. Bu baxımdan, mövcud enerji şəbəkəsinin imkanları hərtərəfli qiymətləndirilməlidir. Elektrik ötürmə xətlərinin keyfiyyəti, ötürmə gücü, yarımstansiyaların texniki vəziyyəti və mövcud güc ehtiyatları əvvəlcədən təhlil edilməlidir. Əslində, bərpaolunan enerji elektrik stansiyalarının tikintisindən öncə onları qəbul edə biləcək infrastrukturun yaradılması və ya modernləşdirilməsi vacibdir. Bu proses uzunmüddətli planlaşdırma tələb edir. Çünki enerji infrastrukturunda istifadə olunan avadanlıqlar yüksək maliyyə dəstəyi , onların istehsalı və çatdırılması isə əksər hallarda uzun müddət tələb edir. Məhz buna görə də gələcək enerji tələbatı və yeni bərpaolunan enerji güclərinin inteqrasiyası nəzərə alınmaqla uzunmüddətli inkişaf proqnozları hazırlanmalıdır.

Bu sahədə hər hansı planlaşdırma və ya koordinasiya çatışmazlığı sonradan ciddi texniki və maliyyə problemlərinə səbəb ola bilər. Əgər biz şəbəkəyə qoşulan bərpaolunan enerji layihələrindən danışırıqsa, onda elektrik şəbəkəsinin inkişafı və modernləşdirilməsi həmin layihələrin uğuru üçün əsas şərtlərdən biridir”, - deyə o bildirib.

 Ölkə parlamenti “Məktəblərdə və məktəbdənkənar proqramlarda zorakılığa qarşı mübarizə haqqında” qanun layihəsini qəbul edib

Milli Assambleyanın iclasında iştirak edən 187 deputatın hamısı yeni qanun layihəsinin lehinə səs verib. Onun müddəaları Notre-Dame de Betharram katolik internat məktəbindəki qalmaqalı araşdıran parlament komissiyasının nəticələri nəzərə alınmaqla hazırlanmışdır.

Qanun layihəsini deputatlar Pol Vannier və Violette Spilbut təqdim ediblər. Violette Spilbut səsvermədən sonra X-də yazıb: “Hisslər böyükdür. İlk növbədə, bu səsvermə qurbanlara görədir”. Deputat əlləri ilə ürək yaradaraq zalda olan qurbanlara müraciət edib: “Biz sizinləyik”.

Öz növbəsində xanım parlamentarinin həmkarı social şəbəkə səhifəsində yazıb: “Bu qələbə zorakılıq haqqında danışmağa cəsarət edən, danışmaq hüququ uğrunda güclü bir hərəkata başlayan və mühüm qanunvericilik dəyişikliklərinə yol açan qurbanlara məxsusdur”. Pol Vannier hökuməti qanun layihəsinin 2026-2027-ci tədris ilinin əvvəlində qüvvəyə minməsi və "12 milyon şagirdi qoruması" üçün mətni Senatın gündəliyinə daxil etməyə çağırıb. Səsvermədən sonra deputat qeyd edib ki, uzun illərdən sonra ilk dəfə olaraq dövlətin müqavilə əsasında fəaliyyət göstərən özəl təhsil müəssisələri ilə münasibətlərini dəyişdirən sənəd qəbul etdik.

Səsvermə Notre-Dame de Betharram internat məktəbi işi ilə bağlı ilk açıqlamalardan təxminən 3 il sonra və Paris Şəhər Meriyasının məktəbdənkənar strukturlarda cinsi zorakılığa qarşı mübarizə tədbirlərini elan etməsindən 2 ay sonra baş tutub.

Sənəddə hər il noyabrın 19-da qeyd olunacaq “Qurbanların Anım Günü”nün təsis edilməsi nəzərdə tutulur. Həmçinin "yetkinlik yaşına çatmayan şəxsə qarşı törədilən müəyyən qəsdən zorakılıq hərəkətləri barədə məlumat verməmək cinayətinin müddətinin uzadılmasına" icazə verilir və "cismani cəza və alçaldıcı rəftarın qadağan edilməsi" təsbit olunur.

Qanun layihəsi hər 3 ildən bir yenilənməli olan "etibarlıq sertifikatı" mexanizmini tətbiq etməklə və davranışı təhlükəli hesab edilən şəxslərin qara siyahısını yaratmaqla profilaktikanı gücləndirməyi hədəfləyir. Məqsəd onların digər uşaq müəssisələrində yenidən işə qəbulunun qarşısını almaqdır.

İlk növbədə, sənəd hər 5 ildən bir məcburi yoxlamalar tətbiq etməklə "onunla müqavilə əsasında fəaliyyət göstərən özəl təhsil müəssisələri üzərində dövlət nəzarətinin gücləndirilməsi”ni nəzərdə tutur. Bu cür müqavilələrin ləğvi barədə qərar qəbul edə biləcək özəl təhsil üzrə Akademik Şura da yaradılacaq.

Fransa katolik kilsəsinin güclü müqavimətinə səbəb olan ən mübahisəli tədbirlərdən biri yetkinlik yaşına çatmayanların cinsi istismarı hallarında etiraf sirrinin ləğvi idi. Bu, sağçı və ifrat sağçı partiyaların parlament üzvləri tərəfindən kəskin qarşılanıb və onlar bunun kılsə qanunlarını pozduğunu iddia ediblər. Müxtəlif fraksiyalar arasında kompromis əldə edilməzdən əvvəl onların tərəfindən qanunun qəbul olunmasını əngəlləyən yüzlərlə düzəliş təqdim olunub.

Digər bir istisna müddəa özəl müəssisələr və dövlət arasında assosiasiya müqavilələrinin yenilənməsi mexanizmi idi. "Fransada pulsuz müqavilə təhsilini təşkil edən Debre Qanunu sosial müqavilənin, Təhsil İttifaqının vacib elementidir", - deyə kilsə nümayəndəsi şərh edib. Mətn həmçinin məktəblərdə və dərsdənkənar fəaliyyətlərdə uşaqlarla təmasda ola biləcək maraqlı tərəflərə nəzarətin gücləndirilməsini nəzərdə tutur.

Rizvan CƏFƏROV,

“Azərbaycan”

Rumıniyanın “Libertatea” nəşrində dərc olunan geniş müsahibədə Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) nüfuzlu analitik mərkəzlərindən biri olan “German Marshall Fund”un Cənubi və Genişlənmiş Avropa Proqramının layihə rəhbəri İrina Neaqu Cənubi Qafqazda formalaşan yeni geosiyasi reallıqları, regionun Avropa üçün artan əhəmiyyətini və Rumıniyanın bu prosesdə oynaya biləcəyi rolu təhlil edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, ekspertin fikrincə, son illərdə baş verən hadisələr Cənubi Qafqazı Avropa siyasətinin periferiyasından çıxararaq strateji maraqların kəsişdiyi əsas bölgələrdən birinə çevirib. Xüsusilə Ukraynada müharibənin başlamasından sonra Avropa İttifaqı və ABŞ regiona yalnız təhlükəsizlik deyil, enerji, logistika və geoiqtisadi baxımdan da daha böyük diqqət ayırmağa başlayıb.

İrina Neaqu qeyd edir ki, regionda baş verən dəyişikliklər fonunda Azərbaycanın rolu xüsusi olaraq ön plana çıxır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan bu gün yalnız enerji ixrac edən ölkə deyil, həm də Avropa ilə Asiya arasında formalaşan yeni nəqliyyat və logistika sisteminin əsas iştirakçılarından biridir. Son illərdə rəsmi Bakı tərəfindən həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri ölkənin geosiyasi çəkisini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.

Müsahibədə vurğulanır ki, Avropanın enerji təhlükəsizliyi məsələsində Azərbaycanın əhəmiyyəti xüsusilə yüksəlib. Rusiyadan enerji asılılığını azaltmağa çalışan Avropa İttifaqı üçün Azərbaycan etibarlı və uzunmüddətli tərəfdaş kimi çıxış edir. Cənub Qaz Dəhlizi, onun tərkib hissələri olan TANAP və TAP layihələri artıq Avropanın enerji xəritəsinin mühüm elementlərindən birinə çevrilib.

Ekspert hesab edir ki, Azərbaycanın strateji əhəmiyyəti yalnız enerji sahəsi ilə məhdudlaşmır. Orta Dəhliz layihəsinin inkişafı nəticəsində ölkə Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında əsas tranzit qovşağına çevrilməkdədir. Çindən Avropaya qədər uzanan yeni nəqliyyat marşrutlarında Azərbaycanın iştirakı regionun geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır. Bu baxımdan Bakı yalnız Cənubi Qafqazın deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanının əsas logistika mərkəzlərindən biri kimi çıxış edir.

İrina Neaqu bildirir ki, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin başa çatmasından sonra regionda yaranan yeni reallıq iqtisadi əməkdaşlıq və nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradıb. Onun fikrincə, davamlı sülhün təmin olunması Cənubi Qafqazı Avropa ilə Asiya arasında ən vacib geoiqtisadi körpülərdən birinə çevirə bilər.

Məqalədə qeyd olunur ki, Rumıniya da bu prosesdən faydalana biləcək əsas ölkələr sırasındadır. Konstansa limanı, Qara dəniz üzərindən daşımalar və Avropa nəqliyyat şəbəkələri Rumıniyanı Azərbaycan və Mərkəzi Asiyadan gələn yük axınları üçün mühüm istiqamətə çevirə bilər. Ekspert hesab edir ki, Buxarestin strateji maraqları Azərbaycan və Cənubi Qafqazla əməkdaşlığın genişləndirilməsini zəruri edir.

İrina Neaqu vurğulayır ki, Qara dəniz regionu ilə Cənubi Qafqaz artıq bir-birindən ayrılmaz geosiyasi məkan kimi nəzərdən keçirilir. Bu kontekstdə Azərbaycan həm enerji təhlükəsizliyi, həm nəqliyyat marşrutları, həm də regional sabitliyin təmin olunması baxımından Avropa üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Ekspertin sözlərinə görə, Vaşinqton və Brüsselin regiona yanaşmalarında müəyyən fərqlər olsa da, hər iki tərəf Azərbaycanın və bütövlükdə Cənubi Qafqazın strateji əhəmiyyətini qəbul edir. ABŞ daha çox təhlükəsizlik və geosiyasi sabitliyə diqqət yetirirsə, Avropa İttifaqı enerji və iqtisadi inteqrasiya layihələrinə üstünlük verir. Lakin hər iki yanaşmanın mərkəzində regionun sabitliyi və beynəlxalq nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı dayanır.

Müsahibədə xüsusi vurğulanır ki, Rumıniya Vaşinqton və Brüssel arasında seçim etmək məcburiyyətində deyil. Əksinə, Buxarest Avropa İttifaqının iqtisadi imkanları ilə ABŞ-nin təhlükəsizlik təşəbbüslərini birləşdirən körpü rolunu oynaya bilər. Bu isə Rumıniyanın Qara dəniz regionunda mövqelərini daha da gücləndirə bilər.

İrina Neaqu hesab edir ki, qarşıdakı illərdə Cənubi Qafqazın beynəlxalq siyasətdə rolu daha da artacaq. Azərbaycanın enerji resursları, nəqliyyat imkanları və müstəqil xarici siyasəti ölkəni regionun əsas strateji aktorlarından birinə çevirib. Bu səbəbdən Avropa İttifaqı və ABŞ regionla bağlı siyasətlərini formalaşdırarkən Bakının rolunu nəzərə almağa məcburdur.

Məqalədə belə bir nəticəyə gəlinir ki, yeni geosiyasi şəraitdə Azərbaycan artıq yalnız Cənubi Qafqaz ölkəsi deyil, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən strateji platformanın əsas iştirakçılarından biri kimi çıxış edir. Bu reallıq həm Rumıniyanın, həm də bütövlükdə Avropa İttifaqının regiona marağını artıran əsas amillərdən biri hesab olunur.

Fransa Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi, general Fabyən Mandon ölkənin döyüş aviasiyasının hazırkı vəziyyəti ilə bağlı narahatlığını ifadə edərək, bu sahədə uzun illər ərzində kifayət qədər iş görülmədiyini bildirib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Senatın xarici əlaqələr və müdafiə komissiyasında çıxış edən general Mandon Fransa hərbi aviasiyasının inkişaf perspektivlərinə toxunub. Komissiyada “Hərbi Proqramlaşdırma” Qanununun yenilənməsi layihəsi müzakirə olunarkən o, döyüş aviasiyasının modernləşdirilməsi istiqamətində görülən işlərdən danışıb.

“Nazirlik, nəhayət, bu məsələyə ciddi yanaşmağa başlayıb. Bu zaman nüvə çəkindirmə qabiliyyətinin vacibliyi, 2035-ci il üçün müəyyən edilmiş əsas hədəflər və xüsusi tipli raketlər üçün nəzərdə tutulan yeni döyüş təyyarəsinin hazırlanması nəzərə alınıb”, – deyə general bildirib.

Onun sözlərinə görə, əsas suallardan biri Fransanın müdafiəsinə 2031-ci və ya 2032-ci illərdə yüksək standartlara malik döyüş təyyarələrinin təqdim edilməsinin gələcəkdə texnoloji geriləmə riskini yaradıb-yaratmayacağıdır.

General Mandon “Rafale” qırıcılarının yeni nəsilləri arasındakı fərqlərə də diqqət çəkib. “F4 və F5 “Rafale” təyyarələridir. Lakin rəqəmsal məlumatların idarəolunması, əlaqələndirmə imkanları və pilotsuz uçuş aparatları ilə birgə fəaliyyət qabiliyyəti baxımından onlar bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənir”, – deyə Baş Qərargah rəisi vurğulayıb.

O diqqətə çatdırıb ki, prioritet “Rafale F5” proqramına verilib. Bu model suveren məlumat ötürmə sistemləri vasitəsilə pilotsuz aparatlarla əlaqə qura biləcək və tamamilə yeni nəsil raketlərlə təchiz olunacaq.

Bununla belə, general Mandon Fransa döyüş aviasiyasının ümumi ölçüsü və imkanları ilə bağlı problemin hələ də qalmaqda olduğunu qeyd edib. “Aviasiyamızın formatı ilə bağlı hesab edirəm ki, lazımi səviyyədə deyilik”, – deyə o bildirib.

Bu çatışmazlığın aradan qaldırılması üçün Baş Qərargah rəisi pilotsuz uçuş aparatlarının daha geniş tətbiqinin vacibliyini vurğulayıb.

General Mandonun fikrincə, Hərbi Hava və Kosmik Qüvvələr qısa müddətdə xüsusi pilotsuz aparat eskadrilyası yarada bilər. “Pilotsuz sistemlərin imkanlarına çox inanıram. Əgər 3 min kilometr uçuş məsafəsinə malik 200-400 kiloqram partlayıcı daşıya bilən dronları kütləvi şəkildə istehsal etsək, Hərbi Hava və Kosmik Qüvvələr bombardman funksiyası baxımından son dərəcə güclü imkan əldə edər. Şübhəsiz ki, çoxlu sayda aparat itiriləcək, lakin onların bir hissəsi hədəfə çatacaq. Mən məhz bunu müdafiə edirəm”, – deyə general diqqətə çatdırıb.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab İlham Əliyevə

Zati-aliləri.

Milli bayramınız münasibətilə Zati-alinizə və xalqınıza həmrəylik və firavanlıq arzularımı çatdırmaqdan məmnunam.

Uca Tanrıya dua edirəm ki, azərbaycanlıları öz cəmiyyətlərini daha da inkişaf etdirməyə ruhlandırsın. Qoy, onlar ümumi rifah uğrunda çalışaraq,

hər bir insanın ləyaqətini müdafiə edərək, ehtiyacı olanlara yardım göstərərək həmişə sülhün tərəfdarı olsunlar.

Zati-alinizə, dövlət işlərinə məsul şəxslərə və bütün həmvətənlərinizə İlahidən xeyir-dua diləyirəm.

XIV Leo

Roma Papası

İyunun 4-6-da Azərbaycanın əsasən dağlıq və dağətəyi rayonlarında hava şəraitinin arabir yağıntılı olacağı gözlənilir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin yaydığı xəbərdarlıqda bildirilib.

Qeyd olunub ki, ayrı-ayrı yerlərdə yağıntının intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var.

Yağıntılı hava şəraiti ilə əlaqədar çaylarda sululuğun artacağı, bəzi dağ çaylarından qısamüddətli daşqın və sel keçəcəyi ehtimal olunur.

Bakı Dövlət Universiteti (BDU) və Qərbi Azərbaycan İcmasının birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Qərbi Azərbaycana qayıdış: milli ideyanın yeni mərhələsi kimi” mövzusunda I beynəlxalq elmi konfrans davam edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, konfrans öz işini Milli Məclisin deputatı Rizvan Nəbiyevin moderatoru olduğu “Qayıdış beynəlxalq hüquq və yeni reallıqlar müstəvisində” mövzusunda ikinci panel iclası ilə davam etdirib.

Rizvan Nəbiyev çıxışında Qərbi Azərbaycana qayıdış məsələsinin yalnız tarixi və siyasi deyil, eyni zamanda, beynəlxalq hüquq və fundamental insan hüquqları məsələsi olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, məcburi köçkünlərin və deportasiya olunmuş şəxslərin öz doğma torpaqlarına qayıtmaq hüququ beynəlxalq hüququn əsas prinsiplərindən biridir. Moderator insan hüquqlarının bərpasının müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm yer tutduğunu bildirərək, Qərbi Azərbaycan məsələsinin də məhz bu kontekstdə qiymətləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Panelin ilk məruzəçisi ADA Universitetinin İnkişaf və Diplomatiya İnstitutunun siyasi tədqiqatlar, təhlil və nəşrlər üzrə direktoru Damjan Krnyeviç Mişkoviç beynəlxalq münasibətlər sistemində tarixi ədalət, kollektiv yaddaş və siyasi transformasiya proseslərinin əhəmiyyətindən danışıb. O bildirib ki, davamlı sülhün qurulması yalnız siyasi razılaşmalarla deyil, eyni zamanda, keçmişdə baş vermiş haqsızlıqların tanınması və hüquqi mexanizmlər vasitəsilə aradan qaldırılması ilə mümkündür. Onun sözlərinə görə, Qərbi Azərbaycan məsələsi regional sabitlik və uzunmüddətli barışığın vacib elementlərindən biri kimi qiymətləndirilməlidir.

Türkiyənin Mərmərə Qrupu Strateji və Sosial Araşdırmalar Vəqfinin sədri Akkan Suver çıxışında bildirib ki, Türkiyə ictimaiyyəti və vətəndaş cəmiyyəti institutları Qərbi azərbaycanlıların öz ata-baba torpaqlarına sülh yolu ilə qayıdış hüququnu dəstəkləyir: “Qərbi Azərbaycan həqiqətləri yalnız azərbaycanlıların deyil, bütövlükdə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqət yetirməli olduğu bir məsələdir. İnsanların milli, etnik, dini və mədəni hüquqlarının qorunması müasir dünyanın əsas prinsiplərindən biridir. Münaqişələrin əksəriyyətində üçüncü tərəflərin müdaxiləsi mühüm rol oynayıb və bu səbəbdən regionda davamlı sülhün təmin olunması üçün tarixi həqiqətlərin obyektiv şəkildə araşdırılması vacibdir. Qərbi Azərbaycanın mədəni irsinə qarşı törədilmiş vandalizm faktlarının və deportasiya tarixinin beynəlxalq auditoriyalara daha geniş şəkildə çatdırılması vacibdir”.

Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq ümumi hüquq kafedrasının professoru Əfsər Sadıqov mövzuya hüquqi aspektdən yanaşaraq Qərbi Azərbaycan məsələsinin beynəlxalq hüququn fundamental prinsipləri çərçivəsində araşdırılmasının vacibliyini vurğulayıb: “BDU-nun Hüquq fakültəsi və onun alimləri son illərdə bu istiqamətdə bir sıra elmi təşəbbüslər həyata keçirib, beynəlxalq elmi platformalarda və nüfuzlu “Web of Science” bazasına daxil olan jurnallarda mövzu ilə bağlı tədqiqatlar dərc etdiriblər. Azərbaycanın mövqeyi beynəlxalq hüquq normalarına, dövlətlərin ərazi bütövlüyünə və insan hüquqlarına əsaslanır. Məcburi köçürülmüş insanların geri qayıtmaq hüququ beynəlxalq hüququn tanıdığı fundamental hüquqlardan biridir və bu prinsip dünyanın müxtəlif regionlarında tətbiq olunub”.

Paneldə çıxış edən türkiyəli diplomat və beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert Ferit Murat Özkaleli regionda sülh quruculuğu proseslərinə toxunaraq uzun illər ərzində fəaliyyət göstərmiş ATƏT-in Minsk Qrupunun nəticəsiz fəaliyyətini xatırladıb. O qeyd edib ki, onilliklər ərzində aparılan danışıqlara baxmayaraq, münaqişənin həlli istiqamətində real nəticələr əldə olunmamışdı və regionda yeni reallıqlar məhz Azərbaycanın öz siyasi iradəsi nəticəsində formalaşıb: “Qərbi Azərbaycana qayıdış məsələsi yalnız Qərbi Azərbaycandan olan insanların deyil, bütün Azərbaycan cəmiyyətinin ortaq məsələsidir. Bu məsuliyyət yalnız həmin torpaqlarda doğulmuş və ya orada yaşamış insanların üzərinə düşmür. Əksinə, Azərbaycanın gənc nəsli, ziyalıları, alimləri və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri də bu ideyanın yaşadılması və beynəlxalq müstəvidə tanıdılması prosesində fəal iştirak etməlidirlər. Tarixi yaddaşın qorunması, hüquqi əsasların gücləndirilməsi və beynəlxalq məlumatlandırma fəaliyyətinin genişləndirilməsi Qərbi Azərbaycana qayıdış konsepsiyasının uğurla reallaşmasına töhfə verəcək əsas amillərdəndir”.

Panel iştirakçıların sualları və geniş fikir mübadiləsi ilə başa çatıb.

Elm və Təhsil Nazirliyinin Coğrafiya İnstitutu tərəfindən bu ilin yaz aylarında Azərbaycanda, xüsusilə dağlıq və dağətəyi ərazilərdə intensiv yağıntılar, torpaq qatının həddindən artıq nəmlənməsi, çay vadilərində eroziya proseslərinin güclənməsi və geoloji dayanıqsızlıq səbəbindən bir sıra sürüşmə hadisələri qeydə alınıb.

İnstitutdan AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, mütəxəssislər Kiçik Qafqaz zonasında, xüsusilə Gədəbəy, Daşkəsən, Göygöl və Kəlbəcər istiqamətlərində sürüşmə aktivliyində artım müşahidə olduğunu bildiriblər. Qeyd olunub ki, əsasən Gədəbəy rayonunda yüksək rütubət və yamac sularının təsiri nəticəsində kənd yollarında çökmələr baş verib, bəzi kəndlərdə fərdi yaşayış evlərinin divarlarında iri çatlar qeydə alınıb. Daşkəsən rayonunda isə dağ-mədən fəaliyyəti aparılan ərazilərdə torpaq kütlələrinin dayanıqlığının zəifləməsi daha qabarıq şəkildə müşahidə olunub. Xüsusilə filiz hasilatı aparılan yamaclarda sürüşmə riskinin artması sənaye infrastrukturu üçün əlavə təhlükə yaradır. Həmin ərazilərdə təbii və texnogen amillərin birgə təsiri nəticəsində geoloji risklər daha da güclənib.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyi Şəki rayonunda Qax, Oğuz, Qəbələ, Şamaxı və İsmayıllı rayonlarından seçilmiş aprobatorlar və Aqrar Təlim Mərkəzinin əməkdaşları üçün təlim təşkil edib.

Təlimdə toxumluq sahələrinin aprobasiyasının aparılması qaydaları, müşahidələrin təşkili, qiymətləndirmə meyarları və sənədləşdirmə prosedurları barədə məlumat verilib. İştirakçılara aprobasiya prosesinin vaxtında və düzgün həyata keçirilməsi üzrə metodiki tövsiyələr təqdim olunub.

Həmçinin, AXA Mobil tətbiqinin funksiyaları və istifadəsi nümayiş etdirilib; iştirakçılar sahələr üzrə müşahidələrin qeydiyyatı və nəticələrin elektron ötürülməsi proseslərini öyrəniblər. Təlim sonunda suallar cavablandırılıb və qarşıdakı aprobasiya mövsümündə görüləcək işlər müzakirə olunub.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

Dövlət Vergi Xidməti (DVX) son günlər sosial şəbəkələrdə yayılan saxta internet resursları ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edib. Qurumun məlumatına görə, xarici ölkələrdən birində qeydə alınmış və vergi borclarının endirimlə ödənilməsi imkanını təklif edən, eyni zamanda rəsmi dövlət qurumlarına məxsus vizual elementlərdən istifadə edən internet resursu barədə məlumatlar yayılıb.

DVX bildirib ki, vergi öhdəlikləri və ödənişlərlə bağlı məlumatlar yalnız rəsmi mənbələr vasitəsilə əldə edilməli, ödəniş əməliyyatları isə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş rəsmi elektron xidmətlər, banklar və ya ödəniş terminalları üzərindən həyata keçirilməlidir.

Qeyd olunub ki, dövlət qurumlarının adından çıxış edən və şəxsi məlumatların, eləcə də bank kartı rekvizitlərinin daxil edilməsini tələb edən internet resurslarından istifadə təhlükəlidir: “Vətəndaşlardan şübhəli hallarla qarşılaşdıqda ehtiyatlı davranmaq, şəxsi məlumatlarını üçüncü tərəflərlə paylaşmamaq və yalnız rəsmi mənbələrə etibar etmək xahiş olunur. Xatırladırıq ki, Dövlət Vergi Xidməti heç bir halda internet resursları vasitəsilə vətəndaşlardan bank kartı məlumatlarını tələb etmir”.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

Azərbaycan tərəfində Zəngəzur dəhlizi üzrə işlər yekunlaşmaq üzrədir. Bu barədə Türkiyənin nəqliyyat və infrastruktur naziri Abdulkadir Uraloğlu bildirib. Layihə üzrə işlər davam etdirilir və Türkiyə artıq öz ərazisində tikinti işlərinə başlayıb. Onun sözlərinə görə, Türkiyə tərəfində 224 kilometrlik Qars–İğdır–Aralık–Dilucu dəmir yolu xətti üzrə tender keçirilib və işlərə start verilib. Naxçıvan istiqamətində isə təxminən 180 kilometrlik xəttin bu il ərzində davam etdirilməsi planlaşdırılır.

Uraloğlu bildirib ki, layihədə əsas tamamlanmayan hissə Ermənistan ərazisindən keçən 41–43 kilometrlik Zəngəzur keçididir: “Azərbaycan tərəfində də işlər yekunlaşmaq üzrədir, bəzi hissələr artıq tamamlanıb. Qalan hissə Ermənistan ərazisindən keçən Zəngəzur keçididir. Buna bəzən ‘Tramp marşrutu’ da deyilir. Orada ABŞ və Azərbaycanın razılığı ilə prosesin başlamasını gözləyirik”.

Layihə tamamlandıqdan sonra ümumilikdə 860 kilometrlik nəqliyyat xətti istifadəyə veriləcək və bu, Türkiyə ilə Türk dünyası və Mərkəzi Asiya arasında daha qısa nəqliyyat bağlantısı yaradacaq.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hərbi əməliyyata başlamaqla İsraili potensial məhvdən xilas etdiyini bildirib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Donald Tramp bu barədə “New York Post” qəzetinə müsahibəsində deyib. “Mən olmasaydım, İsrail artıq yox idi”, - deyə Birləşmiş Ştatların dövlət başçısı vurğulayıb.

ABŞ-nin bu münaqişəyə İsrail tərəfindən cəlb edilməsi ilə bağlı iddiaları rədd edən Ağ Evin rəhbəri İrana qarşı hərbi əməliyyata başlamaq qərarını şəxsən özü verdiyini açıqlayıb.

“Bu qərarı mən verdim, çünki biz Tehranın nüvə silahına sahib olmasına imkan verə bilməzdik”, - deyə Donald Tramp bildirib.

Bəhreyn ərazisi üç raket və bir neçə pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə hücuma məruz qalıb.

AZƏRTAC Bəhreynin Müdafiə Qüvvələrinin Baş Komandanlığının bəyanatına istinadla xəbər verir ki, ölkəni hədəfə alan raket və PUA-lar hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən uğurla zərərsizləşdirilib.

Bəyanatda ölkə sakinləri hücumların nəticəsində yaranmış qalıqlara, şübhəli əşyalara yaxınlaşmamağa çağırılıb. Bildirilib ki, belə hallarla qarşılaşdıqda dərhal aidiyyəti qurumlara məlumat verilməlidir.

Baş Komandanlıq, həmçinin bildirib ki, mülki obyektlərin və şəxsi mülkiyyətin hədəfə alınması beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulmasıdır.

Xatırladaq ki, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Amerika Birləşmiş Ştatlarının son hücumlarına cavab olaraq Yaxın Şərqdəki bəzi hədəflərə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirdiyini açıqlayıb.

İyunun 3-də Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, İnsan hüquqları, Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclası keçirilib.

İclasın gündəliyinə Mənzil Məcəlləsində, “Qaçqınların və məcburi köçkünlərin (ölkə daxilində köçürülmüş şəxslərin) statusu haqqında” və “Məcburi köçkünlərin və onlara bərabər tutulan şəxslərin sosial müdafiəsi haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə qanun layihəsi birinci oxunuşda daxil edilib.

Parlamentin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Musa Quliyev bildirib ki, müzakirəyə təqdim olunan qanun layihəsi keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarında dayanıqlı məskunlaşmasının hüquqi əsaslarının təkmilləşdirilməsini, işğaldan azad edilmiş ərazilərə köçürülən şəxslərin statusunun və onlara göstərilən sosial dəstək mexanizmlərinin tənzimlənməsini nəzərdə tutur.

Komitə sədri qeyd edib ki, məcburi köçkünlər uzun illər Azərbaycan dövlətinin xüsusi qayğısı ilə əhatə olunub. Onların sosial və digər problemlərinin həlli Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın daim diqqət mərkəzində olub. Məcburi köçkünlərin sosial problemlərinin həlli ilə əlaqədar Azərbaycan Prezidenti tərəfindən 2004-2019-cu illər ərzində 75 Fərman və Sərəncam imzalanıb, Milli Məclis tərəfindən 11 Qanun qəbul edilib. Torpaqlarımızın işğal altında olduğu dövrdə məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə 121 yeni qəsəbə və yaşayış kompleksi tikilərək onların istifadəsinə verilib. 62 mindən çox məcbur köçkün ailəsinin, yəni 300 min nəfərdən çox məcburi köçkünün mənzil-məişət şəraiti yaxşılaşdırılıb. Dövlət tərəfindən məcburi köçkün ailələrinə uzun illər ərzində təhsil və vergi güzəştləri, vahid aylıq müavinət, ünvanlı sosial yardım, məşğulluq proqramları, tibbi-sosial reabilitasiya və digər sosial müdafiə mexanizmləri çərçivəsində davamlı dəstək göstərilib.

Bildirilib ki, məcburi köçkünlərə göstərilən diqqət və qayğı torpaqlarımız işğaldan azad edildikdən sonra da davam etdirilib. Vətən müharibəsində Qələbədən sonra işğaldan azad ərazilərdə geniş bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilib. Prezidentin 2021-ci il 7 iyul tarixli Fərmanı ilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları yaradılıb, yeni mərhələdə qarşıya qoyulan hədəflərin reallaşdırılması məqsədilə dövlətimizin başçısının 2022-ci il 16 noyabr tarixli Sərəncamı ilə “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair Birinci Dövlət Proqramı”nın Tədbirlər Planı təsdiqlənib. Qeyd olunub ki, Böyük Qayıdışa dair Dövlət Proqramının icrasına başlanmasından ötən dörd il ərzində bu məqsədlə dövlət büdcəsindən 28 milyard manata yaxın vəsait ayrılıb, Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda 40-dan çox yaşayış məntəqəsində keçmiş məcburi köçkünlərin daimi yaşayışı təmin olunub. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə hazırda 85 minə yaxın soydaşımız yaşayır, təhsil alır və işlə təmin edilib.

Musa Quliyev bildirib ki, Birinci Dövlət proqramının icrası ilə bağlı möhkəm hüquqi baza yaradılıb, qanunvericilikdə müvafiq dəyişiklik edilərək Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda işləyən və məskunlaşan şəxslər üçün yeni müavinət növü təsis edilib, məzuniyyət, vergi, sosial sığorta güzəştləri və imtiyazları müəyyən olunub. Bu gün müzakirəyə təqdim olunan qanun layihəsi məcburi köçkünlərin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yaşayış sahələrinə köçürülməsi, onların mülkiyyət hüququnun təmini və məcburi köçkün statusu ilə bağlı qanunvericilik aktlarının təkmilləşdirilməsi məqsədilə hazırlanıb.

İnsan hüquqları komitəsinin sədri Zahid Oruc bildirib ki, qanun layihəsi Vətən müharibəsində qazanılan Qələbənin hüquqi nəticəsi olmaqla, məcburi köçkünlük dövründən Böyük Qayıdış mərhələsinə keçidi təsbit edir. Onun sözlərinə görə, qanun layihəsi qalibiyyət dövrünün reallıqlarına uyğun məcburi köçkünlərin uzunmüddətli köçkünlük vəziyyətindən çıxarılaraq, daimi yaşayış və sabit həyat şəraiti ilə təmin olunmasının dəqiq hüquqi mexanizmlərini yaradır. Yeni hüquqi tənzimləmə müvəqqəti məskunlaşma modelini daimi məskunlaşma və mülkiyyət hüququ ilə əvəz edir, bununla da işğaldan azad edilmiş ərazilərə qayıdan məcburi köçkünlər öz evlərinin tam hüquqlu sahibi olurlar. Qanun layihəsi mülkiyyət hüququnun təmin olunması, daimi məskunlaşmanın təşviqi və sosial müdafiə tədbirlərinin davamlılığının qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Sonra iclasda Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli çıxış edərək, qanun layihəsinə əsasən məcburi köçkünlərin konstitusion mülkiyyət hüququnun bərpa olunduğunu, onun icra mexanizminin yaradıldığını söyləyib. O, mülkiyyət hüququnun bərpasını insan hüquqlarının təntənəsi kimi dəyərləndirib. Layihənin konseptual, hüquqi, vətəndaşların sosial müdafiəsi, insan hüquqlarının təmin edilməsi baxımından əhəmiyyətli olduğunu deyib, rəhbərlik etdiyi komitənin sənədi dəstəklədiyini bildirib.

Məsələ ətrafında aparılan müzakirələrdə deputatlar öz fikirlərini, bəzi qeyd və təkliflərini səsləndiriblər.

Müzakirələrin sonunda Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Fuad Hüseynov və Ədliyyə Nazirliyinin Qanunvericilik baş idarəsi rəisinin müavini Səkinə Əliyeva çıxış ediblər, layihə barədə fikirlərini bildiriblər. Onlar qanun layihəsinin Böyük Qayıdış prosesinin hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə, məcburi köçkünlərin mənzil və mülkiyyət hüquqlarının daha dolğun təmin olunmasına xidmət etdiyini vurğulayıblar. Həmçinin layihədə nəzərdə tutulan yeni hüquqi mexanizmlərin tətbiqi ilə bağlı məsələlərə aydınlıq gətiriblər.

İclasın yekununda qanun layihəsi birinci oxunuşda Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olunub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Donald Tramp bunu “New York Post” qəzetinə müsahibəsində deyib. ABŞ dövlət başçısı bunun səbəbindən danışarkən Binyamin Netanyahunun Livanla davam edən düşmənçiliyindən bir az narahat olduğunu qeyd edib. Buna baxmayaraq, Donald Tramp İsrailin Baş naziri ilə məhsuldar əməkdaşlığı davam etdirdiyini və ona qarşı hələ də xoş hisslər bəslədiyini vurğulayıb.

Qeyd edək ki, bir müddət öncə “Axios” portalı mənbələrinə istinadla məlumat yaymışdı ki, Birləşmiş Ştatların dövlət başçısı Binyamin Netanyahu ilə telefon danışığı zamanı İsrailin Livandakı hərəkətlərini tənqid edərək ona qarşı ədəbsiz ifadələr işlədib və bunun İranla danışıqları təhlükəyə atdığını bildirib.

Azərbaycanın Xəzər dənizində texniki ofşor külək enerjisi potensialı 157 giqavat, kommersiya baxımından səmərəli potensialı isə təxminən 38 giqavat təşkil edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən “Bərpaolunan enerji mənbələrinin enerji sisteminə inteqrasiyası: çağırışlar və həllər” adlı sessiyadakı çıxışı zamanı “SOCAR Green”in texnologiya və innovasiyalar departamentinin direktoru Elçin Tarquluyev deyib.

“Azərbaycan kifayət qədər böyük həcmdə bərpaolunan enerji resurslarına malikdir. Qısa və orta müddətli perspektivdə Azərbaycanın ən böyük potensialı Günəş və külək enerjisi sahələrindədir. Hazırda ölkədə həyata keçirilən ən iri bərpaolunan enerji layihələri də məhz bu istiqamətlərdə cəmləşib. Orta və uzunmüddətli perspektivdə isə dənizdə külək enerjisi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan bu sahədə dünyanın ən böyük potensiala malik ölkələrindən biridir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın bioenerji və geotermal enerji sahələrində də əhəmiyyətli potensialı mövcuddur. Lakin bu texnologiyalar hazırda iqtisadi və kommersiya baxımından Günəş və külək enerjisi ilə müqayisədə daha az rəqabətqabiliyyətlidir və əsasən tədqiqat, inkişaf mərhələsindədir. Məhz buna görə də bu istiqamətlər üzrə inkişaf tempi Günəş və külək enerjisi kimi daha geniş tətbiq olunan, iqtisadi cəhətdən səmərəli texnologiyalarla müqayisədə nisbətən daha yavaşdır”, - deyə o qeyd edib.

2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında “Azəralüminium” MMC 63 milyon dollar dəyərində məhsul ixrac edib. Bu da əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 13,4 milyon dollar və ya 27 faiz çoxdur.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin (İİTKM) “İxrac İcmalı”nın may sayında bildirilib.

Qeyd edək ki, 2025-ci ilin yanvar-aprel aylarında “Azəralüminium” MMC-nin ixrac gəlirləri 49,6 milyon dollar olub.

İranın Ali Lideri Müctəba Xamenei Tehranın Vaşinqtonla danışıqlarında iştirak edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp bunu “New York Post” qəzetinə müsahibəsində deyib. Birləşmiş Ştatların dövlət başçısının sözlərinə görə, Xamenei şübhəsiz ki, münaqişəyə son qoymaq prosesində iştirak edir.

O, həmçinin İranın Ali Lideri Ayətullah Müctəba Xamenei ilə görüşmək istədiyini də bildirib.

“Mən hər kəslə, o cümlədən Müctəba Xamenei ilə də görüşmək istərdim. Biz yəqin ki, nə vaxtsa görüşəcəyik. Bu, işlərin gedişindən asılı olacaq”, - deyə Donald Tramp vurğulayıb.

Kişineuda Avropa Şurasının nümayəndə heyəti Moldova Respublikasında milli azlıqları təmsil edən vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının nümayəndələri ilə görüşüb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbir Milli Azlıqların Müdafiəsi üzrə Çərçivə Konvensiyasının icrasına dair 6-cı monitorinq səfərinin bir hissəsi olub.

Nümayəndə heyətinə Macarıstan, Çexiya və Norveçdən Avropa Şurası Məşvərət Komitəsinin mütəxəssisləri daxil idi və onları Çərçivə Konvensiyası Katibliyinin nümayəndələri müşayiət edirdi.

Görüşdə çıxış edən Moldova Azərbaycanlıları Konqresinin sədri Elçin Bayramov bildirib ki, Azərbaycan diasporu bütövlükdə sistemli diskriminasiya ilə qarşılaşmır, lakin hakimiyyət orqanlarından daha çox iştirak tələb edir. Xüsusilə, o, icmanın mədəni və təhsil təşəbbüslərini dəstəkləmək üçün mexanizmlərin yaradılmasının vacibliyini vurğulayıb.

Ölkənin müsəlman icması üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən məsələlər də müzakirə olunub. Elçin Bayramov qeyd edib ki, Moldovada hələ də dindarlar üçün mühüm mənəvi mərkəz kimi xidmət edə biləcək məscid yoxdur. “Doyna” qəbiristanlığında müsəlmanların dəfn edilməsi üçün ayrıca bir sahənin ayrılmasına da təcili ehtiyac var. Belə bir sahə əvvəllər mövcud idi, lakin indi tamamilə doludur.

Tədbir zamanı E. Bayramov Avropa Şurasının qərargahında Milli azlıqlar və dil hüquqları bölməsindən Tankut Soykan ilə də görüşüb. Görüşdə dövlət qurumları ilə etnik icmalar arasında qarşılıqlı əlaqə, mədəni müxtəlifliyin qorunmasının vacibliyi və etnik-mədəni təşkilatların fəaliyyətinin dəstəklənməsi mexanizmlərinin daha da təkmilləşdirilməsi məsələləri müzakirə olunub.

Bu cür görüşlərdə iştirak etnik icmaların nümayəndələrinə öz fikirlərini beynəlxalq ekspertlərə birbaşa çatdırmağa imkan yaradır və onların hüquqlarının qorunması üçün effektiv tədbirlərin hazırlanmasına töhfə verir.

Bakı Dövlət Universiteti (BDU) və Qərbi Azərbaycan İcmasının birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Qərbi Azərbaycana qayıdış: milli ideyanın yeni mərhələsi kimi” mövzusunda I beynəlxalq elmi konfransı davam edir.

AZƏRTAC xəvər verir ki, konfransın birinci hissəsində ADA universitetinin prorektoru Fariz İsmayılzadənin moderatorluğu ilə “Qayıdış və regionun yeni sülh arxitekturası” mövzusunda panel müzakirələri aparıb.

Fariz İsmayılzadə tədbirin əsas məqsədinin Qərbi Azərbaycana qayıdış konsepsiyasının regional sülh gündəliyi, beynəlxalq hüquq, tarixi ədalət və müasir geosiyasi reallıqlar kontekstində müzakirəsi olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin irəli sürdüyü Qayıdış Konsepsiyası yalnız tarixi yaddaşın bərpasına deyil, həm də Cənubi Qafqazda davamlı sülhün və qarşılıqlı etimadın formalaşmasına xidmət edir. Fariz İsmayılzadə bildirib ki, bu gün Azərbaycan postmünaqişə dövrünün əsas aktorlarından biri kimi regionun yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq modelinin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır.

Paneldə çıxış edən ADA Universitetinin İctimai və Beynəlxalq Münasibətlər Məktəbinin professoru Daniel Pommier Vincelli Qərbi Azərbaycan məsələsinin tarixi və strateji əhəmiyyətindən bəhs edib. Professor tarixi yaddaşın qorunmasının dövlətlərin milli identikliyi və gələcək inkişaf strategiyası üçün mühüm amillərdən biri olduğunu vurğulayıb: “Qərbi Azərbaycana qayıdış ideyası yalnız humanitar məsələ deyil, həm də beynəlxalq münasibətlər sistemində ədalət, hüquq və barışıq prinsipləri üzərində qurulan uzunmüddətli sülh modelinin tərkib hissəsidir. Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi siyasət regionun gələcək inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır”.

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin deputatı, Türkiyə-Azərbaycan Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun sədri Şamil Ayrımçıxışında Qərbi Azərbaycan məsələsinin, hər şeydən əvvəl, tarixi ədalətin bərpası ilə bağlı olduğunu söyləyib. Deputat qeyd edib ki, Qafqaz tarixində müxtəlif dövrlərdə zorakı köçürmə siyasəti həyata keçirilib və bunun ən ağrılı nümunələrindən biri Qərbi Azərbaycandan azərbaycanlıların məcburi çıxarılması olub: “Yüz minlərlə insan öz doğma torpaqlarından uzaqlaşdırılıb, onların tarixi-mədəni irsi və kimliyi silinməyə çalışılıb. Türkiyə hər zaman Azərbaycanın yanında olub və bu məsələyə yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bütövlükdə Türk dünyasının ortaq dəyəri kimi yanaşır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan qisas deyil, məhz ədalətin bərpası yolunu seçib və Qərbi Azərbaycana qayıdışın da hüquqi və diplomatik mexanizmlər əsasında həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur”.

Müzakirələr zamanı Qərbi Kaspi Universitetinin beynəlxalq münasibətlər üzrə eksperti Şeraz Mahmud Xan müasir geosiyasi transformasiyalar fonunda Azərbaycanın həyata keçirdiyi iqtisadi və siyasi təşəbbüslərin regionun gələcəyinə mühüm təsir göstərdiyini vurğulayıb. O, xüsusilə Orta Dəhlizin strateji əhəmiyyətinə diqqət çəkərək qeyd edib ki, bu marşrut Mərkəzi Asiya ilə Avropanı birləşdirən ən vacib bağlantı xətlərindən birinə çevrilməkdədir: “Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan və Türkiyə ilə birləşdirməsi nəzərdə tutulan nəqliyyat-kommunikasiya layihələri region ölkələri üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır. Bu layihələrdən ən çox fayda əldə edə biləcək dövlətlərdən biri də Ermənistandır. Orta Dəhliz yalnız Azərbaycan üçün deyil, Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün də həyati əhəmiyyət daşıyır. Avrasiyanın məhz bu hissəsi son illərdə ən mürəkkəb geosiyasi proseslərin yaşandığı məkanlardan biri olub. Yaxın Şərqdə davam edən münaqişələr, Rusiya-Ukrayna müharibəsi və digər regional böhranlar fonunda Azərbaycan ilə Ermənistan arasında silahlı qarşıdurmanın başa çatması region üçün mühüm fürsət yaradıb”.

Şeraz Mahmud Xan Pakistanın nüvə dövləti və mühüm regional aktor kimi Azərbaycan və Türkiyə ilə əməkdaşlığının geniş perspektivlər açdığını bildirib: “Üç Qardaş” hərbi təlimləri əməkdaşlığın uğurlu nümunələrindən biridir. Təhlükəsizlik, logistika və iqtisadi inteqrasiya sahələrində yeni imkanlar var. Azərbaycan artıq yalnız enerji ixrac edən ölkə deyil, eyni zamanda, Asiya ilə Avropanı birləşdirən strateji mərkəzə çevrilməkdədir. COP29, WUF13)və digər beynəlxalq tədbirlərin Azərbaycanda keçirilməsi ölkənin qlobal dialoq və əməkdaşlıq platforması kimi artan nüfuzunu nümayiş etdirir”.

Daha sonra çıxış edən Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər kafedrasının dosenti Fərhad Hüseynov qeyd edib ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycan yeni bir reallıqla üz-üzə qalıb: “Bu reallıq sadəcə müharibənin olmaması deyil, eyni zamanda, davamlı sülhün qurulması məsələsidir. Sülh təhlükəsizlik, sabitlik və insanların normal həyat şəraiti deməkdir. Beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsində “neqativ sülh” və “pozitiv sülh” anlayışlarına toxunaraq bildirib ki, hazırda region daha çox neqativ sülh mərhələsindədir. Lakin əsas məqsəd geri dönüşü çətin olan, dayanıqlı və uzunmüddətli pozitiv sülh modelinin formalaşdırılmasıdır”.

O qeyd edib ki, bunun üçün üç əsas istiqamətdə iş aparılmalıdır: “Siyasi və ərazi məsələlərinin həlli, humanitar problemlərin aradan qaldırılması və uzun illər ərzində formalaşdırılmış yanlış narrativlərin aradan qaldırılması. Vətəndaş cəmiyyəti institutları və “Track II Diplomacy” mexanizmləri bu prosesdə xüsusi rol oynayır. Qəbələdə Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələri arasında keçirilmiş görüşlər qeyri-rəsmi diplomatiyanın uğurlu nümunəsidir. Sülh yalnız sənədlər üzərində əldə olunan razılaşma deyil. Sülh yeni reallıq yaradan, insanların gündəlik həyatına təsir edən və regionun gələcəyini formalaşdıran prosesdir. Qərbi Azərbaycana qayıdış konsepsiyası da məhz bu yeni geosiyasi reallıqlara uyğun şəkildə qiymətləndirilməlidir”.

Panel müzakirənin sonunda Fariz İsmayılzadə Qərbi Azərbaycan məsələsinin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması və qayıdış hüququnun dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasının mühüm əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. O vurğulayıb ki, gələcəkdə azərbaycanlıların Qərbi Azərbaycana qayıdaraq ermənilərlə yanaşı, sülh və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşaması regionun uzunmüddətli sabitliyi üçün vacib amillərdən biridir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqlarda irəliləyişin sürətlə davam etdiyini bildirib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Tramp “New York Post” qəzetinə müsahibə verib. O İranın nüvə silahı istehsalından imtina etməyə razılaşdığını iddia edib və mümkün razılaşmanın nəticəsində “bir çox müsbət dəyişikliklərin” baş verəcəyini bildirib.

Siqh icması və xalqı 1849-cu ildə itirilmiş suverenliyini yenidən bərpa etmək üçün hələ də qətiyyətlə və əzmlə mübarizə aparır.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Kanada Siqh Federasiyasının hüquq məsləhətçisi Virrinq Prabcot Sinqh söyləyib.

O bildirib ki, Hindistan dövləti hələ də siqh xalqına qarşı repressiyaları davam etdirir. 1984-cü Qızıl Məbədə edilən hücum onilliklər boyu davam edən zorakılığın, repressiyanın və assimilyasiya cəhdlərinin kulminasiyası idi və nəticədə bir soyqırımla sona çatdı.

"Bu zorakılığa baxmayaraq, Siqh icması bütün dünyada, o cümlədən diasporada siqh liderlərinə və fəallarına qarşı Hindistanın davam edən təhdidlərinə, təzyiqlərinə və sui-qəsd cəhdlərinə baxmayaraq, müstəqil Xalistanın yaradılması uğrunda qətiyyətlə mübarizəsini davam etdirir",- deyə Kanada Siqh Federasiyasının hüquq məsləhətçisi əlavə edib.

Rəqəmsallaşma logistika, yükdaşımalar sahəsində proseslərin daha sürətli və səmərəli həyata keçirilməsinə imkan yaradır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Litvanın Nəqliyyat İnnovasiyaları Assosiasiyasının İdarə Heyətinin sədri Jurgis Adomavicius 2-ci Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat, Tranzit və Logistika Forumunda çıxışı zamanı deyib.

O bildirib ki, bu texnologiyalar vasitəsilə məlumatların təsdiqi daha qısa müddətdə aparılır, iştirakçılar arasında informasiya mübadiləsi isə xeyli asanlaşır.

“Litva məhsullarının bir hissəsi Azərbaycan bazarına idxal olunur. Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi boyunca fəaliyyət göstərərkən müxtəlif ölkələrin fərqli tələbləri və prosedurları ilə qarşılaşırıq. Rəqəmsal platformalar bizə marşrutboyu hansı sənədlərin və sertifikatların tələb olunacağını əvvəlcədən müəyyən etməyə kömək edir. Bu sistemlər sərhəd-keçid məntəqələrində bizi hansı prosedurların gözlədiyini öncədən bilməyə və mümkün gecikmələrin qarşısını almağa imkan verir. Biz hökumət qurumları ilə birlikdə məlumat mübadiləsinin sürətləndirilməsi və rəqəmsal həllərin genişləndirilməsi istiqamətində səylərimizi davam etdiririk. Bununla belə, bu sahədə hələ də həllini gözləyən məsələlər mövcuddur. Digər ölkələrin uğurlu təcrübələrinin öyrənilməsi və tətbiqi proseslərin daha da təkmilləşdirilməsinə töhfə verə bilər. Məsələn, yük Qazaxıstan sərhədinə çatdıqda əlavə sertifikatın tələb olunduğu məlum olur. Əgər bu məlumat əvvəlcədən rəqəmsal platformalar vasitəsilə əldə edilsə, əlavə vaxt itkisi və maliyyə xərclərinin qarşısını almaq mümkün olar”, - deyə Jurgis Adomavicius əlavə edib.

Regionda, o cümlədən Bakıda və Atəşgah məbədində siqh səyyahlarının, tacirlərinin və din xadimlərinin mövcudluğuna dair tarixi mənbələrin, elmi materialların və mədəni sübutların birgə araşdırılması nəzərdə tutulur.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu Bakı Təşəbbüs Qrupu ilə Beynəlxalq Siqh Federasiyası arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumunda öz əksini tapıb.

Memoranduma əsasən, bu əməkdaşlıq elmi dialoqun yaradılmasına, obyektiv araşdırmaların aparılmasına, mədəni anlaşmaya və tarixi yaddaşın qorunmasına xidmət edəcək.

Son zamanlar dəmir yolları sahəsində aparılan islahatlar nəticəsində nəzərəçarpan nailiyyətlər əldə olunub. Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafi mövqe ölkəmizə tranzit üstünlüyü qazandırır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC sədrinin müşaviri Emil Məmmədov 2-ci Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat, Tranzit və Logistika Forumunda deyib.

O bildirib ki, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun ötürücülük qabiliyyəti aparılan yenidənqurma və modernləşdirmə işlərindən sonra illik 1 milyon tondan 5 milyon tona çatdırılıb.

“Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun tam istifadəyə verilməsi ilə bağlı rəsmi tədbir keçirildi. Bu, xəttin tam gücü ilə fəaliyyətə başlaması deməkdir və Orta Dəhlizin inkişafında mühüm rol oynayacaq. Orta Dəhlizin ötürücülük qabiliyyətini artıracaq mühüm bağlantılardan biri də Zəngəzur dəhlizidir. Bu layihə Azərbaycanın tranzit imkanlarını bir neçə dəfə artıracaq”, - deyə sədrin müşaviri əlavə edib.

Rəqəmsallaşma sahəsində mühüm işlər görüldüyünü deyən E.Məmmədov bildirib ki, yükdaşımalar sahəsində bütün xidmətlər rəqəmsallaşdırılıb.

Vətən müharibəsində Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə rəşadətli Ordumuz tərəfindən qazanılan tarixi Zəfər, ölkəmizin ərazi bütövlüyünü və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən tanınmış hüdudlar çərçivəsində dövlət suverenliyimizi bərqərar etməklə yanaşı, eyni zamanda, yüz minlərlə soydaşımızın öz doğma torpaqlarına qayıdışı üçün münbit şərait yaradıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, İnsan hüquqları və Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclasında Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Fuad Hüseynov deyib.

O bildirib ki, dünya praktikasında öz unikallığı ilə səciyyələnən Böyük Qayıdış istər miqyasına, istərsə də işğal dövründə məruz qalmış dağıntıların həcminə görə, 2030-cu ilədək ölkəmizdə sosial-iqtisadi inkişafa dair 5 milli prioritetdən biridir.

Səhiyyə Nazirliyi vətəndaşların sağlamlıq məlumatlarının beynəlxalq standartlara uyğun şəkildə toplanmasını və fasiləsiz mübadiləsini təmin edən “Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi”ni (TRƏS) təqdim edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, real vaxt rejimində əhalinin sağlamlığının monitorinqinə, təkrar analizlərin aradan qaldırılmasına və sosial ədalətin təmininə xidmət edən, FHIR standartı əsasında qurulan bu mərkəzləşdirilmiş sistem 20-dən çox rəqəmsal həlli vahid platformada birləşdirib. Azərbaycan bu həlli tətbiq edərək Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionunda rəqəmsal səhiyyə sahəsində lider mövqeyə yüksəlib.

Tədbirdə dövlət qurumlarını, səhiyyə müəssisələrini, beynəlxalq tərəfdaşları, tibb ictimaiyyətini və medianı təmsil edən nümayəndələr iştirak ediblər.

Təqdimat Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb.

Tədbirdə “Vətəndaş sağlamlığına rəqəmsal qayğı: Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi”nin yaratdığı üstünlüklər barədə videoçarx təqdim edilib.

Açılış nitqi ilə çıxış edən səhiyyə naziri Teymur Musayev bildirib ki, rəqəmsal səhiyyə infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi istiqamətində Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında mühüm addımlar atılıb: “Ölkə başçısının Fərmanı ilə Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın sədri təyin olunduğu Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması bu sahənin inkişafına ən yüksək səviyyədə göstərilən dövlət dəstəyinin əyani təzahürüdür”.

Teymur Musayev vurğulayıb ki, “Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi” vətəndaşların sağlamlıq məlumatlarının vahid elektron reyestrlər vasitəsilə toplanmasını təmin edən mərkəzləşdirilmiş platformadır və süni intellekt vasitəsilə əhalinin sağlamlıq vəziyyətinin proqnozlaşdırılmasına, eləcə də böhranların idarəolunmasına imkan yaradır.

Nazir qeyd edib ki, rəqəmsal savadlılığın artırılması məqsədilə növbəti tədris ilindən başlayaraq “Tibdə rəqəmsal texnologiyalar və süni intellekt” mövzusunda kursların təşkili nəzərdə tutulur.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Avropa üzrə Regional direktorunun xüsusi nümayəndəsi Robb Butler çıxış edərək Azərbaycanın səhiyyə sahəsində həyata keçirdiyi rəqəmsal transformasiya layihələrini yüksək qiymətləndirib və ölkəmizin səhiyyənin rəqəmsallaşdırılması üzrə Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionunda aparıcı mövqedə olduğunu qeyd edib.

Səhiyyə nazirinin müşaviri Rüfət Hacıəlibəyov “Azərbaycan Respublikasının rəqəmsal səhiyyə ekosistemi” mövzusunda təqdimatla çıxış edərək ölkədə son illər həyata keçirilən rəqəmsallaşma təşəbbüsləri barədə ətraflı məlumat verib. Müşavir qeyd edib ki, “Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi” təkrar analizlərə və həkim ziyarətlərinə olan ehtiyacı aradan qaldırır, vətəndaşların xərclərinə qənaət etməklə səhiyyə və tibbi sığorta sisteminin üzərinə düşən yükü azaldır, real vaxt rejimində monitorinq aparmağa, immunizasiya və skrinninq kimi profilaktik tədbirlər barədə proaktiv xatırlatmalar göndərməyə imkan verir.

Beynəlxalq ekspert Mehmet Zahid Ercan isə “Tibbi Rəqəmsal Əkiz Sistemi” mövzusunda təqdimatla çıxış edərək layihənin texnoloji xüsusiyyətlərini və innovativ imkanlarını iştirakçılara təqdim edib.

Qeyd edək ki, hazırda Vahid Səhiyyə İnformasiya Sisteminin “Hökumət buludu”na miqrasiyası tam başa çatdırılıb. Elektron xəstəlik vərəqəsi sistemi ölkə üzrə tam tətbiq olunub və kağız daşıyıcıların istifadəsi ləğv edilib. Bundan əlavə, elektron epikrizlərin vahid reyestri yaradılıb və sosial ödənişlər, eləcə də sığorta proseslərində elektron epikrizlərdən istifadəyə başlanılıb.

Ötən 30 il müddətində məcburi köçkün və qaçqınlarımız Azərbaycan dövlətinin hərtərəfli diqqət və qayğısı ilə əhatə olunub, onların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, sosial müdafiə tədbirlərinin təkmilləşdirilməsi, insan hüquqlarının qorunması sayəsində mühüm addımlar atılıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, İnsan hüquqları və Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclasında Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Fuad Hüseynov deyib.

O bildirib ki, iki dövlət proqramının icrası çərçivəsində məcburi köçkün və qaçqınlar üçün ölkəmizin 30 şəhər və rayonlarında 121 yeni qəsəbə və bütün zəruri sosial-texniki infrastrukturla təchiz olunmuş hündürmərtəbəli binalardan ibarət yaşayış kompleksləri salınıb, 62 min məcburi köçkün ailəsi, 300 mindən çox soydaşımız həmin qəsəbələrdə, yaşayış komplekslərində mənzillərlə təmin olunub. Dövlət tərəfindən görülən tədbirlərin nəticəsində onların məşğulluq imkanları artırılıb, yoxsulluq həddi minimuma endirilib.

Eyni zamanda, qanunvericilik sahəsində də çox mühüm addımlar atılıb. Qaçqınlardan fərqli olaraq ölkə daxilində köçürülmüş şəxslərlə bağlı beynəlxalq praktikada imperativ xarakter daşıyan heç bir beynəlxalq konvensiyası mövcud deyil və yeganə sənəd “Daxili yerdəyişmə üzrə rəhbər prinsiplərdir” (“Guiding Principles on Internal Displacement”) ki, o da “Qaçqınların və məcburi köçkünlərin (ölkə daxilində köçürülmüş şəxslərin) statusu haqqında” və “Məcburi köçkünlərin və onlara bərabər tutulan şəxslərin sosial müdafiəsi haqqında” qanunlar qəbul edildikdən sonra təsdiqlənib. Bu siyasət Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub və onun siyasi kursunun layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyev tərəfindən daha da təkmilləşdirilərək, zənginləşdirilərək ardıcıllıqla davam etdirilib.

Gürcüstan tranzit funksiyasının inkişafına, bağlantı baxımından imkanlarımızın təkmilləşdirilməsinə xüsusi əhəmiyyət verir və bu baxımdan Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə arasında əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri jurnalistlərə açıqlamasında Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze bildirib.

Baş nazirin sözlərinə görə, yeni Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti tarixi bir layihədir və Gürcüstan, Azərbaycan və Türkiyə arasında uğurlu əməkdaşlığın ən yaxşı ifadəsidir.

"Bu layihə həm də dost ölkələrimizlə nə qədər sıx əməkdaşlıq etdiyimizin ən yaxşı ifadəsidir. Bu əməkdaşlıq daha da inkişaf etdiriləcək", - deyə Kobaxidze bildirib.

Dövlət sərhədinin etibarlı mühafizəsinin təmin edilməsi və qanunsuz miqrasiyaya qarşı mübarizə tədbirləri uğurla davam etdirilir.

Dövlət Sərhəd Xidmətinin (DSX) mətbuat mərkəzindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, DSX-nin Sərhəd Qoşunlarının “Zaqatala” sərhəd dəstəsinin xidməti ərazisində Azərbaycandan Gürcüstan istiqamətinə dövlət sərhədini pozmağa cəhd göstərən 6 Nigeriya vətəndaşı – 1980-ci il təvəllüdlü İguare Oliver Osagie, 1986-cı il təvəllüdlü Ogungbure Adesoji Austin, 1992-ci il təvəllüdlü Akinniyi Olamilekan Sunday, 1994-cü il təvəllüdlü Adele Moshood Adekunle, 1997-ci il təvəllüdlü King Tamarasinla Gloria və 1998-ci il təvəllüdlü Ajala Oluvafemi Moses həyata keçirilmiş əməliyyat-qoşun tədbirləri nəticəsində saxlanılıb.

Fakt üzrə əməliyyаt-istintaq tədbirləri dаvаm еtdirilir.

Azərbaycanda iyunun 4-nə gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.

Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən AZƏRTAC-a verilən məlumata görə, sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi proqnozlaşdırılır. Şimal-qərb küləyi əsəcək, səhər cənub-şərq küləyi ilə əvəzlənəcək. Havanın temperaturu gecə 12-16, gündüz 22-27 dərəcə isti olacaq. Atmosfer təzyiqi 762 millimetr civə sütunu, nisbi rütubət isə gecə 65-75, gündüz 50-55 faiz təşkil edəcək.

Azərbaycanın rayonlarında havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin gündüz bəzi dağlıq və dağətəyi rayonlarda arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensivləşəcəyi, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Gecə və səhər bəzi yerlərdə duman müşahidə ediləcək. Şərq küləyi əsəcək, bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 14-18, gündüz 26-31, dağlarda gecə 7-12, gündüz 15-20, bəzi yerlərdə 24-26 dərəcə isti olacağı ehtimal edilir.

Naxçıvan şəhərində, Culfa, Ordubad, Sədərək, Şahbuz və Şərurda hava əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin gündüz dağlıq ərazilərdə arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Arabir duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturunun gecə 10-15, gündüz 27-31 dərəcə isti olacağı proqnozlaşdırılır.

Xankəndi şəhərində, Şuşa, Xocalı, Xocavənd, Füzuli, Ağdam, həmçinin Daşkəsən, Gədəbəy, Göygöldə hava əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin gündüzdən bəzi yerlərdə arabir yağıntılı olacağı proqnozlaşdırılır. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Arabir duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək, bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 7-12, gündüz 15-20, bəzi yerlərdə 25-27 dərəcə isti olacağı bildirilir.

Şərqi Zəngəzur: Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın, Zəngilanda hava əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin səhər dağlıq ərazilərdən başlayaraq bəzi yerlərdə fasilələrlə yağıntılı olacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Arabir duman müşahidə ediləcək. Şərq küləyi əsəcək, bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturu gecə 7-12, gündüz 15-20, bəzi yerlərdə 25-27 dərəcə isti olacaq.

Gəncə və Naftalan şəhərlərində, Qazax, Samux, Goranboy, Tərtər, Şəmkir, Tovuz rayonlarında hava əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin gündüz dağlıq ərazilərdən başlayaraq bəzi yerlərdə fasilələrlə yağış yağacağı proqnozlaşdırılır. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Arabir duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək, bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 11-26, gündüz 24-29 dərəcə isti olacağı ehtimalı var.

Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ, İsmayıllı, Ağsu, Şamaxı, Siyəzən, Şabran, Xızı, Quba, Xaçmaz, Qusarda hava əsasən yağmursuz keçəcək. Lakin gündüzdən bəzi şərq rayonlarında havanın arabir yağıntılı olacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Arabir duman müşahidə ediləcək. Şərq küləyi əsəcək, bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 8-13, gündüz 22-27, dağlarda gecə 3-8, gündüz 13-18 dərəcə isti olacağı ehtimal edilir.

Mingəçevir və Şirvan şəhərlərində, Yevlax, Ağdaş, Kürdəmir, İmişli, Ağcabədi, Bərdə, Beyləqan, Sabirabad, Saatlı, Göyçay, Ucar, Hacıqabul, Zərdab, Salyan, Neftçalada hava əsasən yağmursuz keçəcək. Arabir duman olacaq. Şərq küləyi əsəcək, bəzi yerlərdə arabir güclənəcək. Havanın temperaturunun gecə 14-18, gündüz 26-31 dərəcə isti olacağı bildirilir.

Masallı, Yardımlı, Lerik, Lənkəran, Astara, Biləsuvar, Cəlilabadın bəzi yerlərində arabir yağış yağacağı gözlənilir. Ayrı-ayrı yerlərdə qısamüddətli intensiv olacağı, şimşək çaxacağı, dolu düşəcəyi ehtimalı var. Axşam yağıntılar tədricən kəsiləcək. Arabir duman müşahidə ediləcək. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturunun gecə 14-17, gündüz 23-28, dağlarda gecə 10-14, gündüz 21-26 dərəcə isti olacağı proqnozlaşdırılır.

XIX əsrdən etibarən irəli sürülən “böyük Ermənistan” ideyası tarixi həqiqətlərə əsaslanmadığından iflasa uğrayıb. Bu, təkcə bir ideyanın dağıdılması deyildi, bütövlükdə orta əsrlərdən bəri quraşdırılmış planların dağıdılması idi. Azərbaycanın müstəqillik qazandığı 1991-ci ildən etibarən əsas milli ideyamız torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi olub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclis sədrinin müavini Musa Qasımlı Bakı Dövlət Universiteti (BDU) və Qərbi Azərbaycan İcmasının birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Qərbi Azərbaycana qayıdış: milli ideyanın yeni mərhələsi kimi” mövzusunda I beynəlxalq elmi konfransda deyib.

O bildirib ki, Xankəndidə Azərbaycan Bayrağının ucaldılmasından sonra isə yeni milli ideya olan Qərbi Azərbaycana qayıdış müəyyənləşdirildi: “Bu ideya tarixi həqiqətlərə əsaslanır. Tarixi sənədlərə nəzər saldıqda bunu aydın şəkildə görmək mümkündür. Məsələn, 1922-ci ildə Xalq Torpaq Komissarlığının Zaqafqaziya hökumətinə göndərdiyi məxfi məktubda qeyd edilirdi ki, Zəngəzurun 405 min desyatin torpağı Ermənistana verilmişdir. Bu, təxminən 4 min 425 kvadratkilometr ərazi deməkdir. Rus məmuru Nikolay Şavrov yazırdı ki, Qafqazda yaşayan 1 milyon 300 min erməninin təxminən 1 milyonu bölgəyə sonradan köçürülmüş əhalidir. Birinci Dünya müharibəsi illərində erməni xeyriyyə təşkilatlarının rəsmi statistik məlumatlarına görə, 250-260 min erməni indiki Ermənistan ərazisinə yerləşdirilmişdi.

Bundan başqa, Ermənistan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi Karen Dəmirçiyanın 1986-cı ilin noyabrında hazırladığı məxfi məktubda qeyd olunurdu ki, sovet hakimiyyəti illərində Suriya, İran, İraq, İordaniya və digər ölkələrdən Ermənistana 230 min erməni köçürülüb.

Burada iki mühüm sual meydana çıxır. Birincisi, köçürülən bu insanlar hansı evlərdə və təsərrüfatlarda yerləşdiriliblər? İkincisi isə bu gün Ermənistan əhalisinin etnik və demoqrafik formalaşması ilə bağlı məsələdir. Tarixi-demoqrafik proseslərə nəzər saldıqda bu sualların cavabı aydın görünür. Hesab edirəm ki, Prezident İlham Əliyevin müəyyənləşdirdiyi Qərbi Azərbaycana qayıdış ideyasının öz məqsədinə çatacaq. Bugünkü konfransda gənclərin, alimlərin və tədqiqatçıların iştirak etməsi, onların məruzələrlə çıxış etməsi bu ideyanın elmi əsaslarının daha da möhkəmlənməsinə və təşviqinə əlavə töhfə verəcək”.

NATO-nun Baş katibi Mark Rutte gözlənilmədən Ukraynaya səfər edib.

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirinin verdiyi məlumata görə, o, Kiyevə qatarla gedib.

NATO-nun Baş katibini dəmiryol vağzalında Ukraynanın xarici işlər naziri Andrey Sibiqa və digər rəsmi şəxslər qarşılayıblar.

Səfər çərçivəsində Ruttenin bir sıra rəsmi görüşlər keçirməsi planlaşdırılıb. Onun Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşü də nəzərdə tutulub.

Xocavənd şəhərinin su təchizatı çay məcrasından (Qaradağlı kəndi) uzunluğu 9 kilometr olan su kəməri ilə özüaxımlı rejimdə şəhərdə yerləşən su anbarlarına nəql olunur. Şəhər relyefinə görə 3 zonaya bölünüb və hər bir zona üzrə su anbarı mövcuddur. Su şəbəkəsi polietilen borulardan ibarətdir. Hazırda Xocavənd rayonu üzrə 367 abonentə xidmət göstərilir.

Bu barədə AZƏRTAC-a Azərbaycan Su Ehtiyatları Agentliyindən (ADSEA) bildirilib.

Hadrut qəsəbəsinin su təminatı isə mövcud suqəbuledici qurğu və qəsəbədaxili 2 ədəd subartezian quyusundan həyata keçirilir. Magistral su kəmərinin diametri 219 millimetr, uzunluğu 5,5 kilometr təşkil edir.

Siqh icması və Bakı Təşəbbüs Qrupu arasında qurulan tərəfdaşlığı çox yüksək qiymətləndirirəm. Siqh icmasının yaşadıqları ilə Azərbaycan xalqının keçmişdə üzləşdiyi tarixi sınaqlar arasında müəyyən oxşarlıqlar olduğunu anlayan bir platformanın mövcudluğunu görmək olduqca qürurvericidir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Kanada Siqh Federasiyasının üzvü Hansra Harprit Sinqh söyləyib.

O bildirib ki, Azərbaycanda açıq dialoq və fikir mübadiləsi üçün geniş imkanlar yaradılıb.

"Bu gün Bakıda transmilli təzyiqlər, Hindistan hökumətinin Siqh icmasına hələ 1984-cü ildən çox-çox əvvəl başlayan genişmiqyaslı təsirləri, eləcə də 1984-cü il Siqh hadisələri barədə danışmaq üçün belə açıq və təhlükəsiz bir mühitin formalaşması həqiqətən böyük dəyər daşıyır. Bu mühiti və imkanı yaratdığına görə Bakı Təşəbbüs Qrupuna dərin təşəkkürümü bildirirəm.

Dünən fəaliyyət göstərən Atəşgah məbədini ziyarət edərkən, bu ərazilərdə siqh icması və burada iz qoymuş siqh dini liderləri ilə bağlı qorunub saxlanılmış tarixi irsi görmək bizim üçün çox unikal və dəyərli bir təcrübə oldu. Bu tarixi irsin qorunub saxlanılmasına göstərdikləri dəstəyə görə Azərbaycana minnətdarlığımızı ifadə edirik", - deyə o əlavə edib.

Fransanın ölkə hüdudlarından kənarda nüvə silahı yerləşdirməklə bağlı təşəbbüsü Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələri arasında fərqli reaksiyalara səbəb olub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, “Euractiv” portalının məlumatına görə, Fransanın təklifi bir sıra Avropa ölkələrinin marağına səbəb olsa da, onun ABŞ-nin nüvə təminatına hansı əlavə üstünlüklər verəcəyi hələ də aydın deyil.

Prezident Emmanuel Makronun nüvə silahı daşımaq qabiliyyətinə malik “Rafale” təyyarələrinin tərəfdaş ölkələrin bazalarında yerləşdirmək ideyasına Almaniya, Niderland, Belçika, Yunanıstan, Polşa, İsveç və Danimarka maraq göstərib. Norveçin də layihə ilə maraqlandığı bildirilir. Lakin ABŞ-nin “nüvə çətirinə” üstünlük verən bəzi ölkələr, o cümlədən İtaliya və Baltikyanı dövlətlər təşəbbüsü dəstəkləməyib.

Qeyd edək ki, Fransanın nüvə potensialı ABŞ və Rusiya ilə müqayisədə xeyli məhduddur. Bu səbəbdən Paris nüvə silahı imkanlarının effektivliyini artırmaq üçün qabaqcıl aviabazalara və uyğun uçuş marşrutlarına ehtiyac duyur.

Energetika nazirinin müavini Orxan Zeynalov Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində keçirilən tədbirdə bildirib ki, Azərbaycan quruda yerləşən günəş enerjisi sahəsində böyük potensiala malikdir və bu göstərici təxminən 135 giqavat səviyyəsində qiymətləndirilir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan şəhərlərində və regionlarında damüstü günəş fotovoltaik (PV) sistemlərinin inkişafı istiqamətində işlər aparılır.

Məlumdur ki, Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanı “yaşıl enerji” zonaları elan edilib və damüstü günəş layihələri bu strategiyanın mühüm tərkib hissəsidir. İlkin qiymətləndirmələrə əsasən, damüstü günəş panelləri üçün təxminən 9,4 giqavat potensial, ümumi təmiz enerji istehsalı üzrə isə 11,8 giqavatlıq imkan mövcuddur.

Orxan Zeynalov əlavə edib ki, Azərbaycan bu sahədə Dünya Bankı ilə əməkdaşlığı genişləndirməyi və özəl sektorun cəlb olunmasını planlaşdırır. Bakı, Naxçıvan, Ağdam, Cəbrayıl, Xankəndi, Şuşa, Culfa, Qubadlı və Zəngilan kimi şəhərlərdə damüstü günəş enerjisi layihələri üçün böyük investisiya imkanları mövcuddur. Bu da o deməkdir ki, “yaşıl enerji” zonaları ölkənin xalis sıfır emissiya hədəfinə keçidinə mühüm töhfə verəcək və bu proses özəl sektor üçün yeni imkanlar yaradacaq.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

Dünyanın ən iri qaz-kondensat yataqlarından biri olan “Şahdəniz”dən indiyədək 278 milyard kubmetr qaz və 53,6 milyon ton kondensat hasil olunub. Bu barədə 31-ci Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisi “Caspian Oil and Gas” çərçivəsində SOCAR-ın təqdim etdiyi məlumatda deyilir.

Məlumata görə, hasilata “Şahdəniz-1” layihəsi üzrə 2006-cı ildə, “Şahdəniz-2” layihəsi üzrə isə 2018-ci ildə başlanılıb. Bu dövr ərzində yataqdan hasil olunan qazın 199,6 milyard kubmetri ixrac edilib. Qeyd olunur ki, 2026-cı ildə “Şahdəniz” üzrə Məhsulun Pay Bölgüsü Sazişinin (PSA) imzalanmasının 30 illiyi, həmçinin ilk kommersiya qaz hasilatının başlanmasının 20 illiyi tamam olacaq.

Eyni zamanda, “Şahdəniz Kompressiya Layihəsi” çərçivəsində əlavə 50 milyard kubmetr qaz və 25 milyon barel kondensat hasilatı potensialının olduğu bildirilir. Layihə üzrə aşağı təzyiqli laylardan əlavə hasilatın 2029-cu ildən etibarən təmin olunması nəzərdə tutulur. Kompressiya platformasının elektrik enerjisi ilə işləyəcəyi və Səngəçal Terminalından çəkilən sualtı kabel vasitəsilə enerji ilə təmin ediləcəyi qeyd edilir.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, İnsan hüquqları və Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclasında komitə sədri Musa Quliyev deyib.

O bildirib ki, torpaqlarımızın işğal altında olduğu dövrdə məcburi köçkünlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə 121 yeni qəsəbə və hündürmərtəbəli binalardan ibarət yaşayış kompleksi tikilərək onların istifadəsinə verilib. 62 mindən çox məcburi köçkün ailəsinin, yəni 300 min nəfərdən çox məcburi köçkünün mənzil-məişət şəraiti yaxşılaşdırılıb.

“Dövlətimiz tərəfindən məcburi köçkün ailələrinə uzun illər ərzində təhsil və vergi güzəştləri, vahid aylıq müavinət, ünvanlı sosial yardım, məşğulluq proqramları, tibbi-sosial reabilitasiya və digər sosial müdafiə mexanizmləri çərçivəsində davamlı dəstək göstərilib”, - deyə komitə sədri əlavə edib.

Milli prioritetlərimiz aydındır. Azərbaycan 2030-cu ilədək elektrik enerjisi istehsalı üzrə quraşdırılmış gücdə bərpaolunan enerji mənbələrinin payını 30 faizə çatdırmağı və ölkəni yaşıl inkişafın mühüm mərkəzlərindən birinə çevirməyi hədəfləyir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Energetika Nazirliyi yanında Bərpa Olunan Enerji Mənbələri Dövlət Agentliyinin direktoru Cavid Abdullayev “Baku Energy Week” çərçivəsində Bakı Ekspo Mərkəzində keçirilən “Azərbaycanda binaların dam örtükləri əsasında paylanmış günəş fotovoltaik potensialının xəritələşdirilməsi” adlı sessiyada deyib.

“Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan enerji sektorunda genişmiqyaslı transformasiya mərhələsinə qədəm qoyub. Ölkəmiz uzun illərdir regional və qlobal enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynamaqla yanaşı, bu gün həmin irsi yaşıl enerji keçidində aparıcı iştirakçılardan biri olmaqla tamamlayır. Bu istiqamətdə artıq əhəmiyyətli nailiyyətlər əldə olunub. İrihəcmli günəş və külək elektrik stansiyalarının inkişafı, enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsi və innovativ bərpaolunan enerji layihələrinin həyata keçirilməsi qarşıya qoyulan məqsədlərə doğru mühüm irəliləyiş təmin edib”, - deyə o qeyd edib.

31-ci Beynəlxalq Xəzər Neft və Qaz Sərgisi “Caspian Oil and Gas” çərçivəsində SOCAR-ın təqdim etdiyi məlumata görə, “Neft Daşları” yatağından indiyədək 182,4 milyon ton neft və 14,3 milyard kubmetr səmt qazı hasil olunub.

Yataqda indiyədək 1986 quyu qazılıb, onlardan 409-u fəaliyyətdədir. Qeyd olunur ki, dünyada dənizdə sənaye neft hasilatı ilk dəfə 1949-cu ildə məhz “Neft Daşları”nda başlanıb.

SOCAR-ın məlumatına görə, şirkətin illik neft və qaz hasilatının 70 faizi  bu yataqdan sahilə nəql olunur.

Züleyxa ƏLİYEVA,

“Azərbaycan”

Əmək Məcəlləsinə əsasən, bir sıra kateqoriyalara aid işçilərə əsas məzuniyyətdən başqa, əmək şəraiti, əmək funksiyasının xüsusiyyətləri, əmək stajı, habelə ailə vəziyyəti nəzərə alınmaqla əlavə məzuniyyət də verilir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, əmək şəraiti zərərli və ağır olan, yeraltı işlərdə çalışan, eləcə də əmək funksiyası yüksək həssaslıq, həyəcan, zehni və fiziki gərginlik tələb edən işçilər 6 təqvim günündən az olmamaqla əlavə məzuniyyətlə təmin edilirlər. Əlavə məzuniyyət hüququ verən zərərli və ağır istehsalatların, peşə və vəzifələrin siyahısı isə müvafiq qaydada təsdiq edilir.

Əmək stajına görə əlavə məzuniyyət hüququ işçinin işəgötürənlə əmək müqaviləsi bağlayaraq faktik olaraq işlədiyi dövrə əsasən müəyyən edilir. Bu staj dövrü 5 ildən 10 ilədək olduqda 2 təqvim günü, 10 ildən 15 ilədək olduqda 4 təqvim günü, 15 ildən çox olduqda 6 təqvim günü əlavə məzuniyyət verilir.

Qanunvericilikdə uşaqlı qadınlar üçün də əlavə məzuniyyət hüququ müəyyən olunub. Əsas və əlavə məzuniyyətlərin müddətindən asılı olmayaraq, 14 yaşınadək iki uşağı olan qadınlara 2 təqvim günü, 14 yaşınadək üç və daha çox uşağı olan və ya əlilliyi olan uşağı olan qadınlara isə 5 təqvim günü əlavə məzuniyyət verilir.

Uşaqlarını təkbaşına böyüdən atalar, həmçinin uşaqları övladlığa götürmüş şəxslər də bu hüquqdan istifadə edə bilərlər.

Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyindən (ADSEA) verilən məlumata görə, Şuşa şəhərinin su təminatı Kiçik Kirs dağı və Zarıslı ərazisində yerləşən su mənbələrindən şəhərə qədər uzanan D325 mm (9,3 kilometr) polad və D225 mm (12 kilometr) magistral su kəmərləri vasitəsilə həyata keçirilir.

Bildirilib ki, şəhər ərazisində 2×400 m³ və 2×1000 m³ tutumlu su anbarları, həmçinin 34,5 kilometr su şəbəkəsi və 27,5 kilometr kanalizasiya şəbəkəsi istismar olunur. Eyni zamanda günlük 5000 m³ gücə malik sutəmizləyici qurğu yenidən qurulub. Tullantı suları dərələr vasitəsilə daşınaraq Daşaltı çayına yönləndirilir.

Hazırda Şuşa şəhərində bərpa edilən dövlət qurumları və müxtəlif təşkilatların işçilərinin məskunlaşdığı 30 istehlakçıya və 535 abonentə xidmət göstərilir. “Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı” çərçivəsində isə Şuşa şəhərinə 368 ailə, Böyük Qaladərəsi kəndinə isə 14 ailə köçürülüb.

Züleyxa ƏLİYEVA, 

“Azərbaycan”

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi zamanında məcburi köçkünlərin mülkiyyət hüququnun pozulması ilə bağlı qərarlar qəbul edib. Amma onun icra mexanizmi məhz bu gün yaradılır. Xüsusi təyinatlı mənzil fondunun bu yaşayış sahələrinin növlərinə yeni biri əlavə olunur. Bu, çox vacibdir. Eyni zamanda, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə məcburi köçkünlərin köçürülməsi və onların mülkiyyət hüququnun verilməsi qaydası müvafiq icra hakimiyyəti orqanına tapşırılır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, İnsan hüquqları və Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclasında komitə sədri Əli Hüseynli deyib.

O bildirib ki, bu, Azərbaycanda insan hüquqlarının təntənəsidir. Layihə konseptual baxımdan çox vacibdir, həm hüquqi, həm sosial müdafiə, həm insan hüquqları baxımdan olduqca əhəmiyyətlidir.

Minsk şəhərində Azərbaycan-Belarus Hökumətlərarası Ticarət-İqtisadi Əməkdaşlıq Komissiyasının 16-cı iclası çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi ilə Belarus Respublikasının Milli Statistika Komitəsi arasında statistika sahəsində əməkdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalanıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, sənədə Dövlət Statistika Komitəsinin sədri Azər Mursaqulov və Belarus Respublikasının Milli Statistika Komitəsinin sədri İnna Medvedeva imza atıblar.

Qeyd edək ki, bu Anlaşma Memorandumu iki ölkənin statistika qurumları arasında əməkdaşlığın daha da inkişafına xidmət edir.

İyunun 3-nə keçən gecə Ukrayna müdafiə qüvvələri Rusiyadakı bir neçə vacib hədəfə zərbə endirib. Bunlara Sankt-Peterburqun neft terminalı, Kronştadt bazasındakı obyektlər və Tambov bölgəsindəki obyekt daxildir.

AZƏRTAC bu barədə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin “Telegram” kanalında paylaşımına istinadla xəbər verir.

Dövlət başçısının sözlərinə görə, Ukrayna Təhlükəsizlik Xidmətinin, Pilotsuz Sistemlər Qüvvələrinin, Xüsusi Əməliyyat Qüvvələrinin, Baş Kəşfiyyat İdarəsinin və Dövlət Sərhəd Xidmətinin qoşunları gecə əməliyyatına qoşulub.

Əsas hədəflərdən biri Sankt-Peterburq neft terminalı olub. Zelenskinin sözlərinə görə, Ukrayna sərhədindən bu obyektə qədər məsafə təxminən 1100 kilometrdir.

Prezident terminalın “müharibə üçün işləyən” Rusiya neft sənayesinin bir hissəsi olduğunu vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, ikinci hədəf Kronştadt bazasındakı sırf hərbi obyektlər olub.

Üçüncü hədəf Tambov bölgəsində Rusiya silahlarının istehsalı ilə məşğul olan bir obyekt idi. O, cəbhə xəttindən təxminən 600 kilometr məsafədə yerləşir. “Dəqiqliyə görə əsgərlərimizə təşəkkür edirik. Ukraynanın uzunmüddətli sanksiyalar planı sülhün bərqərar olması üçün tam şəkildə və lazım olduğu kimi həyata keçirilir”, - deyə Zelenski bildirib.

Bir müddət əvvəl Ukrayna mediası iyunun 3-nə keçən gecə Sankt-Peterburq limanındakı neft terminalına dronların hücum etdiyini və nəticədə böyük yanğın baş verdiyini bildirmişdi. “Sankt-Peterburq Neft Terminalı” ASC Rusiyanın şimal-qərbindəki ən böyük neft emalı kompleksidir.

Milli Məclisin müstəqillikdən keçən 35 il ərzində qəbul etdiyi qaçqınlıq və köçkünlük aktları artıq tarixə qovuşur, yeni Böyük Qayıdış qanunları yazılır. Parlament həyatında müstəsna yer tutan hazırkı akt gələcəkdə millətimizin və dövlətimizin tarixində şanlı səhifəyə çevriləcək. Çünki Böyük Qayıdış qanunları məğlubiyyət, işğal və köçkünlük dövrünün bitdiyini, qalib Yüz İlin başlandığını göstərən əsas milli ideyadır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət, İnsan hüquqları və Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitələrinin birgə iclasında komitə sədri Zahid Oruc deyib.

O bildirib ki, Mənzil Məcəlləsinə edilən dəyişikliklə yaradılacaq “İşğaldan Azad Edilmiş Ərazilərdə Daimi Məskunlaşdırma Fondu”na daxil olan yaşayış sahələri vətəndaşlara artıq icarə müqaviləsi əsasında deyil, mülkiyyət hüququ əsasında veriləcək.

“Qaçqınların və məcburi köçkünlərin statusu haqqında” Qanuna edilən dəyişikliklə şəxs işğaldan azad edilən ərazidə əvvəlki yaşayış yerinin əvəzinə yeni yaşayış sahəsi aldıqda və ya imkandan imtina etdikdə statusun itirilməsi hüquqi baxımdan dəqiq müəyyən olunur.

“Məcburi köçkünlərin sosial müdafiəsi haqqında” Qanuna edilən dəyişiklik isə sosial müdafiə tədbirlərinin 3 il müddətində davam etməsini dəqiqləşdirir. Bu müddətin hesablanması statusun itirildiyi gündən başlanacaq. Keçid müddəaları da vacibdir. Qanun qüvvəyə minənədək artıq yeni ərazilərdə mənzil almış məcburi köçkünlər də təklif olunan hüquqi imtiyazlardan yararlana biləcəklər. Yurd yaddaşını, sosial müdafiəni, iqtisadi inkişafı və milli bərpanı vahid hüquqi çərçivədə birləşdirir.

Komitə sədri qeyd edib ki, otuz il ərzində dünyanın müxtəlif tribunalarından "qaçqınlar", "məcburi köçkünlər", "didərginlər" kimi təqdim olunan Azərbaycan vətəndaşları bu gündən etibarən yeni hüquqi kimlik qazanırlar. Onlar artıq yardım alan insanlar deyil, öz torpağının, evinin və gələcəyinin sahibi olan qalib xalqın nümayəndələridir.

Azərbaycan-Belarus münasibətləri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Belarus Respublikasının Prezidenti Aleksandr Lukaşenko arasında formalaşmış qarşılıqlı etimad və yüksəksəviyyəli siyasi dialoq əsasında uğurla inkişaf edir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu sözləri Baş nazirin müavini Samir Şərifov Azərbaycan Respublikası ilə Belarus Respublikası arasında ticarət-iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Hökumətlərarası Komissiyanın 16-cı iclasında çıxışı zamanı deyib.

O qeyd edib ki, Hökumətlərarası Komissiya iki ölkə arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsində və əldə olunmuş razılaşmaların icrasının təmin edilməsində mühüm rol oynayır.

“Qlobal iqtisadi çağırışlara baxmayaraq, Azərbaycan və Belarus arasında ticarət əlaqələri müsbət dinamika nümayiş etdirir. 2026-cı ilin ilk dörd ayı ərzində qarşılıqlı ticarət dövriyyəsi ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 11 faizdən çox artaraq 158 milyon dollara çatıb”, - deyə o qeyd edib.

S.Şərifov Belarusda fəaliyyət göstərən Azərbaycan Ticarət Evinin ikitərəfli ticarət əlaqələrinin inkişafında mühüm rol oynadığını qeyd edib: “Bu platforma Azərbaycan məhsullarının Belarus bazarında təşviqinə, ixracın genişlənməsinə və biznes əlaqələrinin möhkəmlənməsinə əhəmiyyətli töhfə verir”.