SOCAR və BP Özbəkistanda yerli şirkətlə birlikdə perspektivli neft yataqlarının işlənməsində iştirak edir
Adətən, Özbəkistandan söz düşəndə, ilk növbədə, pambıq tarlaları göz önünə gəlir. Lakin bu dost və qardaş ölkənin iqtisadiyyatı bir çox sənaye sahələrini də əhatə edir. Özbəkistanın onlarla neft və qaz yatağı da var. İndiyədək Özbəkistanın ərazisində aşkar olunan karbohidrogen yataqları sayəsində neft-qaz sektoru ölkə iqtisadiyyatında xüsusi yer tutub. Bunlardan bəziləri onilliklərdir istismar edilir, bəziləri isə təzə kəşf olunanlardır.
Azərbaycan və Özbəkistan neftçilərini sıx dostluq və əməkdaşlıq telləri bağlayır. Özbəkistan neftçiləri azərbaycanlı həmkarlarının təcrübəsini yüksək dəyərləndirirlər. Biz bunu hər il Bakıda keçirilən beynəlxalq neft-qaz sərgisinin iştirakçısı olan Özbəkistan nümayəndələrindən də dəfələrlə eşitmişik.
Əməkdaşlıq uğurla davam edir. Bunu ölkəmizdə ən iri neft,qaz və ixrac layihələrinin əməliyyatçısı olan BP şirkətindən aldığımız xəbər də təsdiqləyir. Belə ki, bu günlərdə BP Özbəkistan Respublikasının Şimali Üstyurd regionundakı altı blok üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişinə (HPBS) qoşulub. Saziş "Boyterak", "Terengquduq", "Birqori", "Xaroy", "Qoraqalpoq" və "Qulboy" bloklarını əhatə edir.
Qeyd edək ki, sözügedən sazişlər Daşkənddə keçirilən "Özbəkistan Neft-Qaz Konfransı 2026" çərçivəsində Özbəkistan Respublikasının energetika naziri Jurabek Mirzəmahmudov, "Uzbekneftegaz" SC-nin İdarə Heyətinin sədri Abduqani Sanginov, SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf və BP-nin Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzrə regional prezidenti Cio Kristofoli tərəfindən imzalanıb.
Onu da xatırladaq ki, HPBS keçən il iyulun 24-də ilkin olaraq SOCAR, "Uzbekneftegaz" və Özbəkistan Respublikasının Energetika Nazirliyi arasında imzalanmışdı. BP sazişin mövcud tərəfdaşlarının - SOCAR və "Uzbekneftegaz"ın hər birindən 20 faiz iştirak payı almaqla bu HPBS-yə ümumilikdə 40 faizlik payla qoşulub. Odur ki, hazırda HPBS-də iştirak payları belədir: BP - 40 faiz, "Uzbekneftegaz" - 30 faiz və SOCAR (operator) - 30 faiz.
Özbəkistanın energetika naziri Jurabek Mirzəmahmudov bu layihənin həyata keçirilməsinin ölkələrimizin rəhbərliyinin güclü siyasi iradəsi və hərtərəfli dəstəyi sayəsində mümkün olduğunu və həmin səylərin qlobal investorlar üçün ən açıq və şəffaf şəraitin yaradılmasına yönəldiyini bildirib. Onun fikrincə, BP şirkətinin Üstyurd regionunda hasilatın pay bölgüsü sazişinə qoşulması sadəcə bir kommersiya razılaşması deyil, bu, beynəlxalq investorların Özbəkistanda aparılan islahatlara və enerji sektorunun inkişafına yönəlmiş strateji kursa olan inamın birbaşa göstəricisidir.
SOCAR-ın prezidenti Rövşən Nəcəf bu layihənin Azərbaycan ilə Özbəkistan arasında enerji sahəsində əməkdaşlığın inkişafına mühüm töhfə verəcəyinə əminliyini ifadə edib: "Layihə qardaş ölkələrimizin qarşılıqlı etimada, ortaq maraqlara və uzunmüddətli strateji hədəflərə əsaslanan münasibətlərinin bariz təzahürüdür. Uzun illər ərzində SOCAR ilə sıx və səmərəli tərəfdaşlıq münasibətlərinə malik BP-nin bu layihəyə qoşulması birgə səmərəli fəaliyyətin təmin olunmasına geniş imkanlar açacaq. İnanırıq ki, SOCAR-ın və BP-nin enerji sektorundakı zəngin təcrübəsi, eləcə də "Uzbekneftegaz"ın imkanları və səyləri layihənin uğurla icrasına, həmçinin regionun enerji potensialının inkişafına mühüm töhfə verəcək".
BP-nin Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə üzrə regional prezidenti Cio Kristofoli də layihənin perspektivinə inandığını deyib: "Uzbekneftegaz" və uzunmüddətli tərəfdaşımız olan SOCAR ilə yanaşı, Özbəkistandakı ilk layihəmizə qoşulmağımızdan çox məmnunuq. Özbəkistanın böyük resurs potensialına malik olduğuna inanırıq və bu layihəyə qoşulmağımızı ölkənin neft-qaz ehtiyatlarının kəşfiyyatı və işlənməsinə dəstək olaraq region üçün uzunmüddətli faydalar gətirmək imkanı kimi dəyərləndiririk. Bu HPBS-yə qoşulmağımız eyni zamanda BP-nin uzunmüddətli artımına dəstək olaraq şirkətin öz geoloji kəşfiyyat portfelini daha da genişləndirdiyini göstərir".
"Uzbekneftegaz" SC-nin İdarə Heyətinin sədri Abduqani Sanginov da bu addımın uğur gətirəcəyinə əmindir: "BP kimi qlobal bir iştirakçının Şimali Üstyurd bloklarında geoloji kəşfiyyat işlərinə qoşulması Özbəkistanın enerji sektorunun investisiyalar üçün çox cəlbedici olduğunu təsdiqləyir. Əminik ki, bizim təcrübəmizin BP və SOCAR-ın qabaqcıl texnologiyaları, bilik və səriştələri ilə birləşməsi regionun resurs potensialının maksimum səmərəliliklə açılmasına imkan verəcək".
Hazırda layihə həyata keçirilməsinin ilkin mərhələsindədir. Belə ki, burada seysmik tədqiqat işləri aparılır.
Flora SADIQLI,
"Azərbaycan"
