15 Aprel 2026 18:51
293
DÜNYA
A- A+
Süni intellekt suyu necə "içir"?

Süni intellekt suyu necə "içir"?


Süni intellekt (Sİ) sistemlərinin su istehlakı əsasən iki amillə bağlıdır. Sİ modelləri (məsələn, ChatGPT) nəhəng məlumat mərkəzlərində yerləşən güclü prosessorlar vasitəsilə işləyir. Bu cihazlar fasiləsiz işləyərkən həddindən artıq qızır. Avadanlıqların sıradan çıxmaması üçün tətbiq edilən soyutma sistemlərində sudan istifadə olunur. Su istiliyi udaraq buxarlanır və beləliklə, sistemin temperaturu sabit qalır.

Bu mərkəzləri enerji ilə təmin edən elektrik stansiyaları (xüsusilə istilik və nüvə stansiyaları) fəaliyyət göstərmək üçün külli miqdarda suya ehtiyac duyur. Tədqiqatlar göstərir ki, süni intellektlə aparılan kiçik bir söhbət (təxminən 20-50 sual-cavab) təbiətə yarım litr suyun buxarlanması bahasına başa gəlir. Proqnozlara görə, 2025-ci ilə qədər bu texnologiyanın ümumi su sərfi yüzlərlə milyard litrə çata bilər.

Süni intellektin təkbaşına su qıtlığı yaradacağını demək mübahisəli məsələdir, lakin bəzi risklər mövcuddur. Əgər məlumat mərkəzləri su ehtiyatları onsuz da az olan quraq bölgələrdə tikilirsə, bu, yerli əhali və kənd təsərrüfatı üçün ciddi problemlər yarada bilər. Sİ istifadəçilərinin sayı həndəsi silsilə ilə artdıqca, resurslara olan tələbat da idarəolunmaz həddə çata bilər. Texnologiya nəhəngləri bu problemi həll etmək üçün artıq hərəkətə keçiblər. Su əvəzinə hava ilə soyutma və ya xüsusi maye soyutma sistemləri tətbiq edilir. İstifadə olunan suyun təmizlənərək yenidən dövriyyəyə qaytarılması üzərində işlənilir. Məlumat mərkəzlərinin su tələb etməyən bərpa olunan enerji mənbələrinə (günəş, külək) keçidi sürətlənir.

Süni intellekt su resursları üçün yeni bir yük olsa da, düzgün planlaşdırma və innovativ yanaşmalarla bu təhlükəni minimuma endirmək mümkündür.


Ülkər XASPOLADOVA,

“Azərbaycan”


Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində Pakistanın Baş naziri ilə görüşüb

17:32
17 Aprel

MDB Xarici İşlər Nazirləri Şurasının növbəti iclası Türkmənistanda keçiriləcək  

17:30
17 Aprel

Xankəndidə əmək yarmarkasında satış məsləhətçisi üzrə vakansiyalar təqdim olunub  

17:29
17 Aprel

İran müharibəsinin əsas qalibləri 

17:27
17 Aprel

Azərbaycan və Ermənistan parlament sədrləri İstanbulda görüşüblər

17:26
17 Aprel

Mədəniyyət naziri Ağdamda vətəndaşların müraciətlərini dinləyib  

17:25
17 Aprel

Azərbaycan-Rusiya İşgüzar Şurasının iştirakçısı: Çalışırıq faydalı əməkdaşlıq əlaqələri quraq  

17:24
17 Aprel

Pərviz Şahbazov: Qlobal enerji dilemması yalnız balanslı və inklüziv yanaşma ilə həll oluna bilər  

17:23
17 Aprel

Binəqədi rayonunda baş vermiş yanğın və ölüm faktları ilə bağlı cinayət işi başlanıb BİRGƏ MƏLUMAT

17:22
17 Aprel

Tailandda Sonqkran festivalı zamanı 242 nəfər avtomobil qəzalarında ölüb

17:20
17 Aprel

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verilib

17:19
17 Aprel

Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi: Regionun problemləri bölgə ölkələri tərəfindən həll olunmalıdır  

17:12
17 Aprel

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə keçirilən təlimlərin növbəti mərhələsi uğurla başa çatıb  

17:09
17 Aprel

“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 148-ci kitabı çapdan çıxıb  

16:59
17 Aprel

Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin sədri Xankəndidə vətəndaşlarla görüşüb  

16:24
17 Aprel

Daha iki məsələ parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib 

16:00
17 Aprel

Prezidentin köməkçisi: Türkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı regional sülh və təhlükəsizliyin mühüm sütunlarından biridir  

15:59
17 Aprel

Hikmət Hacıyev: Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən enerji layihələri qlobal enerji təhlükəsizliyinə xidmət edir  

15:58
17 Aprel

ADY xidmət coğrafiyasını genişləndirir: Kürdəmir stansiyası sərnişinlərin istifadəsinə verilir

15:57
17 Aprel

Azərbaycan və Rusiya Hökumətlərarası Komissiya çərçivəsində tarif tənzimlənməsi parametrlərini müzakirə edib  

15:56
17 Aprel

Nazir: Türkiyə ilə əməkdaşlığımız qardaş dövlətlərin enerji təhlükəsizliyinə necə töhfə verə biləcəyinin nümunəsidir  

15:54
17 Aprel

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!