Azərbaycan Vətən müharibəsinədək hərbi qüdrətinin artırılması, Silahlı Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində illər boyu ardıcıl və məqsədyönlü siyasət həyata keçirmişdi. Ölkənin iqtisadi imkanlarının güclənməsi, müdafiə sənayesinin inkişafı, müasir silah və hərbi texnikanın istehsalı və alınması, hərbi infrastrukturun yenilənməsi Azərbaycan Ordusunun keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsinə şərait yaratmışdı.
Ordumuzun arsenalına daxil edilən pilotsuz uçuş aparatları, yüksək dəqiqlikli raket-artilleriya sistemləri, zirehli texnika və digər müasir döyüş vasitələri onun hərbi-texniki üstünlüklərini əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdı. Eyni zamanda, Azərbaycan hərbçilərinin müxtəlif ölkələrdə keçirilən təlimlərdə iştirakı, beynəlxalq hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, döyüş hazırlığının və peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi Silahlı Qüvvələrimizi regionun ən qüdrətli ordusuna çevirmişdi.
Amma Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun gücünü yalnız müasir silah və texnikanın imkanları ilə ölçmək düzgün olmazdı. Bu Ordunun hər bir əsgər və zabitini irəli aparan ən böyük qüvvə doğma torpaqların işğaldan azad edilməsi arzusu, Vətənə sonsuz məhəbbət, milli qürur və tarixi ədalətin bərpasına olan sarsılmaz inam idi. Azərbaycan hərbçiləri müasir döyüş texnologiyalarından məharətlə istifadə etməklə yanaşı, yüksək peşəkarlıq, çevik qərarvermə, döyüş əzmi və fədakarlıq nümayiş etdirdilər. Onlar mürəkkəb döyüş şəraitində qarşıya qoyulan tapşırıqları əzmkarlıqla yerinə yetirərək sübut etdilər ki, ordunun əsl qüdrəti həm də əsgərin mənəvi gücündə, Vətəninə sədaqətində və qələbəyə sarsılmaz inamındadır.
Vətən müharibəsinin hər günü Azərbaycan əsgər və zabitlərinin iradəsinin yeni bir sınağı idi. Onlar Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun hər qarış torpağı uğrunda canlarından keçməyə hazır olduqlarını nümayiş etdirdilər. Müharibənin başladığı ilk gündən – 2020-ci il sentyabrın 27-dən yalnız qalibiyyət xəbərləri ilə doğma xalqı sevindirdilər. İşğalçı Ermənistanın silahlı qüvvələrinə döyüş meydanında ağır zərbələr endirərək Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun düşmən tapdağı altında qalmış ərazilərini azad etdilər.
Zəfər Günü münasibətilə Azərbaycan xalqına Xankəndi şəhərindən müraciət edən Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyev vurğuladı ki. bizim əsgər və zabitlərimiz müdafiə xətlərini yarmaq üçün sinələrini qabağa verib şəhid olmuşlar, yaralanmışlar, şəhadət zirvəsinə ucalmışlar. Dövlətimizin başçısı qeyd etdi ki, bizi irəliyə aparan milli ruhumuz idi: “Təbii ki, uzun illər ərzində ordu quruculuğu, Silahlı Qüvvələrimizin peşəkarlığının artırılması, müntəzəm olaraq hərbi təlimlərin keçirilməsi, döyüş qabiliyyətinin artırılması, ordumuzun müasir texnika ilə, silahlarla təchiz edilməsi amilləri Qələbəmizin qazanılmasında böyük rol oynamışdır. Amma Qələbəyə aparan əsas yol xalqımızın, əsgər və zabitlərimizin ürəyindən keçirdi. Bizi irəliyə aparan yol ləyaqət yolu idi”.
Qəhrəman Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində düşmənin illərlə möhkəmləndirdiyi, alınmaz hesab etdiyi müdafiə xətlərini yararaq strateji əhəmiyyətli yüksəklikləri, yaşayış məntəqələrini bir-birinin ardınca azad etdi. Savaşın ilk günlərindən etibarən Azərbaycan Ordusu təşəbbüsü öz əlində saxladı. Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı və digər istiqamətlərdəki uğurlar hərbi əməliyyatların gedişində ciddi dönüş yaratdı. Hər azad edilən kənd, qəsəbə və şəhər xalqımızın qələbəyə olan inamını daha da artırdı, cəbhədə vuruşan əsgər və zabitlərimizin döyüş əzmini yüksəltdi.
Vətən müharibəsinin ən mühüm mərhələlərindən biri Şuşa uğrunda aparılan döyüşlər oldu. Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı, Qarabağın tacı, tarixi və mənəvi yaddaşımızın ayrılmaz parçası olan Şuşanın azad edilməsinin müstəsna əhəmiyyəti vardı. Odur ki, Azərbaycanın qəhrəman oğulları olduqca mürəkkəb relyefə malik ərazidə, çətin hava şəraitində, dağlıq və meşəlik sahələrdən keçərək Şuşaya doğru irəlilədilər. Qayalıqları, sıldırım yolları aşan qəhrəman hərbçilərimiz xüsusi cəsarət, dözümlülük və peşəkarlıq nümayiş etdirdilər. Şuşa uğrunda döyüşlər Azərbaycan əsgərinin döyüş hazırlığının, mənəvi gücünün və Vətən sevgisinin bariz nümunəsi oldu.
Azərbaycan 30 ilə yaxın torpaqlarını Ermənistanın işğalından danışıqlar yolu ilə azad etməyə səy göstərdi. Amma işğalçı dövlət və onun xarici havadarları münaqişənin həllində maraqlı olmadıqlarını göstərir, işğal müddətini uzatmağa çalışırdılar. Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciətində vurğuladı: “Ermənistan tərəfi o qədər azğınlaşmışdı ki, hətta bizi daim hədələyirdi. Yeni ərazilər uğrunda yeni müharibə ilə hədələyirdi, “Qarabağ Ermənistandır və nöqtə” sözləri ilə bizim ləyaqətimizi alçaltmağa çalışırdı. Biz isə buna döyüş meydanında cavab verdik və döyüş meydanında kimin kim olduğunu hər kəs əyani şəkildə gördü. Bir nəfər belə olsun Azərbaycan Ordusundan qaçan, fərarilik edən olmayıb. Halbuki Ermənistan rəhbərliyinin etirafına görə, Ermənistan ordusunda 12 minə yaxın fərari olmuşdur. Bax, fərq bundan ibarətdir. Azərbaycan döyüş meydanında tam üstünlüyü təmin edərək 8 noyabr günündə - Zəfər bayramını qeyd etdiyimiz gündə Şuşanın azad edilməsi faktiki olaraq İkinci Qarabağ müharibəsinin taleyini həll etdi. Ondan bir gün sonra - noyabrın 9-dan 10-na keçən gecə Ermənistan kapitulyasiya aktına imza atdı”.
Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi müharibəni davam etdirməyin mümkünsüzlüyünü dərk edərək kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur oldu. Bəyanatın şərtlərinə əsasən, 2020-ci il noyabrın 10-dan etibarən bütün hərbi əməliyyatların tam dayandırılması nəzərdə tutulurdu. Bu sənədin şərtlərinə uyğun olaraq, Ağdam, Kəlbəcər və Laçın rayonları Azərbaycana qaytarılmalı idi. Beləliklə, üçtərəfli Bəyanatın imzalanması ilə Vətən müharibəsi başa çatdı. Bu, Azərbaycanın uzun illər davam edən işğala son qoymaq, ərazi bütövlüyünü bərpa etmək istiqamətində apardığı mübarizənin qələbə ilə başa çatması idi.
44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan dövlətinin qüdrətini, xalqımızın birliyini və ordumuzun döyüş qabiliyyətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi.
Bu gün azad edilmiş torpaqlarımızda dövlət bayrağımız dalğalanır. Şuşada, Cəbrayılda, Füzulidə, Zəngilanda, Qubadlıda, Ağdamda, Kəlbəcərdə və Laçında həyat yenidən canlanır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun işğalı artıq tarixdə qalıb. Azərbaycan xalqı bu tarixi ibrət dərsi kimi heç zaman yaddan çıxarmayacaq. Vətən müharibəsində şəhid olan igidlərimizin əziz xatirəsini, qazilərimizin qəhrəmanlığını isə gələcək nəsillər şərəf və cəsarət nümunəsi kimi xatırlayacaqlar.
Zöhrə FƏRƏCOVA,
“Azərbaycan”