ABŞ Milli Aeronavtika və Kosmik Tədqiqatlar İdarəsi (NASA) 2028-ci ilin sonunda Ayın cənub qütbünə nüvə enerji mənbəyi ilə təchiz edilmiş, altı təkərli Ay tədqiqat aparatı PROMISE (Ayın qütb bölgəsində müşahidə, xəritələşdirmə və yerində tədqiqatlar aparan cihaz ) göndərməyi planlaşdırır. Nüvə enerji mənbəyi sayəsində o, uzun Ay gecələrində, eləcə də buz ehtiyatlarının olduğu ehtimal edilən, daim kölgədə qalan kraterlərdə fasiləsiz fəaliyyət göstərə biləcək. Bu barədə “İzvestiya” qəzetində qurumun saytına istinadən məlumat verilib.
“PROMISE aparatı buzun və digər resursların öyrənilməsi məqsədilə təxminən 1 metr dərinlikdən Ay torpağının nümunələrini götürmək üçün qazma qurğusu, səth materialının kimyəvi tərkibini təhlil edən spektrometrlər, temperatur və radiasiya sensorları, eləcə də görünən işıq diapazonunda işləyən kameralarla təchiz olunacaq. Aparat radiasiyaya davamlı yeni nəsil hesablama sistemi, həmçinin qabaqcıl avtonom idarəetmə sensorları və alqoritmlərini nümayiş etdirəcək. NASA PROMISE aparatını 2028-ci ilin sonunda buraxmağı planlaşdırır və onun 18 ay davam edəcək missiyasını nəzərdə tutur”, – deyə məlumatda bildirilir.
Aparatın yerin təbii peykinin səthinə çatdırılması üçün NASA “Blue Origin” şirkəti ilə 94 milyon dollar dəyərində ilkin müqavilə imzalayıb. İşlərin uğurla yerinə yetirilməsi halında müqaviləyə əlavə olaraq 140 milyon dollar dəyərində opsion da nəzərdə tutulub. Aparatın Aya çatdırılması və orada yerləşdirilməsi “Moon Base” proqramının birinci mərhələsi çərçivəsində Mark 1 eniş modulu vasitəsilə həyata keçiriləcək.
NASA rəhbəri Cared Ayzekman və “Boeing” şirkətinin kommersiya proqramının rəhbəri Con Malholland sentyabrın 28-də ekipajla birlikdə “Starliner” kosmik gəmisinin ilk müntəzəm istismar uçuşunun 2028-ci ilə təxirə salındığını bildiriblər.
Onların sözlərinə görə, əvvəlcə “Starliner-1” pilotsuz missiyası Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya (BKS) göndəriləcək. Bu missiya artıq cari ilin dekabrında həyata keçirilə bilər. Əldə olunacaq məlumatlardan proqramlara düzəlişlərin edilməsi və ekipajlı uçuş üçün zəruri sınaqların aparılması zamanı istifadə olunacaq.
Züleyxa ƏLİYEVA,
“Azərbaycan”
31 - Copyjpg_1794009722.jpg)
314444444 - Copyjpg_1793831795.jpg)
jpg_1793971308.jpg)
