Federal hakim Tim Kelli sentyabrın 24-də CNN, MS NOW və Politico jurnalistlərinin Ağ Evə girişini bərpa etmək barədə qərar verib. O izah edib ki, Prezident Donald Tramp tərəfindən üç media orqanına qoyulan qadağa ABŞ Konstitusiyasını pozur.
Kelli Tramp administrasiyasına jurnalistlərə Ağ Ev icazələrini dərhal bərpa etməyi əmr edib və vəzifəli şəxslərin qadağanı tətbiq etməsini 14 gün ərzində dayandırıb. Hakim ABŞ administrasiyasının qadağanın milli təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlara əsaslandığı iddiasını rədd edib.
Kelli bildirib ki, "cavabdehlərin iddiaçıların daimi icazələrinin ləğvinin əslində milli təhlükəsizliyi təmin edəcəyi və ya məhkəmənin bu işin davam etdiyi müddətdə onların icazələrinin bərpa edilməsini əmr edəcəyi təqdirdə milli təhlükəsizliyin təhlükə altına düşəcəyi iddiası üçün heç bir faktiki əsas yoxdur". O əlavə edib ki, Trampın özü qadağanı bu nəşrlərin yazılarının "doğruluq çatışmazlığı və mənfi xarakteri" ilə izah edib. Tramp əvvəllər sosial mediada bu üç media orqanının "davamlı olaraq uydurma və yalan yazmasına və ya xəbər verməsinə icazə verilməməli" olduğunu bildirmişdi, Ədliyyə Nazirliyinin vəkilləri isə qadağanı milli təhlükəsizliklə əsaslandırmağa çalışmışdılar.
Sentyabrın 21-də üç media orqanı Vaşinqtondakı federal məhkəmədə Trampa və onun administrasiyasının digər üzvlərinə qarşı iddia qaldıraraq, qadağanın söz azadlığı və mətbuat azadlığına dair Birinci Düzəlişin təminatlarını, eləcə də onların lazımi məhkəmə prosesi hüquqlarını pozduğunu qeyd edib.
Məhkəmə prosesi 3 noyabr ara seçkilərindən bir neçə həftə əvvəl keçirilir və bu seçkilərdə Trampın respublikaçı həmkarları Konqres üzərində nəzarəti saxlamağa çalışacaqlar. Sorğular göstərir ki, İranla müharibə və inflyasiya kimi məsələlərlə bağlı narahatlıqlar fonunda Trampın fəaliyyətinin bəyənilmə reytinqləri rekord həddə düşüb.
23 sentyabrda keçirilən dinləmədə hakim Tim Kelli bildirib ki, Kolumbiya Dairəsi üzrə ABŞ Apelyasiya Məhkəməsinin iki presedenti jurnalistlərin Ağ Evə giriş icazələri ləğv edilməzdən əvvəl müvafiq proses hüququna malik olduqlarını açıq şəkildə göstərir.
Öz növbəsində ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin vəkili hakimə bildirib ki, Tramp administrasiyası sentyabrın 22-də mediaya göndərilən məktublarda icazələrin ləğvi üçün kifayət qədər izahat verib. Kelli bu arqumenti şübhə altına alıb və məktubların icazələr ləğv edildikdən və iddia qaldırıldıqdan sonra göndərildiyini qeyd edib.
Məhkəmə iddiasında Ədliyyə Nazirliyi Ağ Evə girişin hüquq deyil, imtiyaz olduğunu və prezidentin media üçün girişi dayandırmaq səlahiyyətinə malik olduğunu iddia edib.
Mətbuat azadlığı təşkilatlarının və onlarla media orqanının koalisiyası sentyabrın 23-də üç xəbər təşkilatını dəstəkləmək üçün birgə hüquqi bəyanat təqdim edib.
Onlar vurğulayıblar ki, "jurnalistlərin və xəbər təşkilatlarının redaksiya mövqelərinə görə hüquqlarından məhrum edilməsi Ali Məhkəmənin onilliklər boyu davam edən yurisprudensiyasına ziddir".
Brifinq, digərləri ilə yanaşı, Mətbuat Azadlığı üzrə Reportyorlar Komitəsi, "Reuters" agentliyi, "The Washington Post" qəzeti və "Fox News" telekanalı tərəfindən imzalanıb.
Rizvan CƏFƏROV,
"Azərbaycan"