ABŞ-də fəaliyyət göstərən Stanford Universitetinin alimləri iddia edirlər ki, burun spreyi formasında tətbiq edilən universal peyvənd bütün növ öskürək, soyuqdəymə və qrip viruslarına qarşı qoruma təmin edə bilər.
AZƏRTAC BBC-yə istinadla xəbər verir ki, hətta bu peyvəndin bakterial ağciyər infeksiyalarının qarşısını almaq və allergiya simptomlarını azaltmaq potensialı da olduğu bildirilir. Tədqiqat qrupu peyvəndi hələlik heyvanlar üzərində sınaqdan keçirib. İnsanlar üzərində klinik sınaqlar isə qarşıdakı mərhələdə aparılmalıdır.
Alimlərin sözlərinə görə, bu yanaşma son 200 ildən artıq müddətdə tətbiq edilən ənənəvi peyvənd üsulundan kəskin fərqlənir. Sahə üzrə digər mütəxəssislər araşdırmanı çox həyəcanverici adlandıraraq, erkən mərhələdə olmasına baxmayaraq, bunun böyük irəliləyiş ola biləcəyini qeyd ediblər.
Mövcud peyvəndlər orqanizmi konkret bir infeksiyaya qarşı mübarizəyə hazırlayır. Məsələn, qızılca peyvəndi yalnız qızılcaya, suçiçəyi peyvəndi isə yalnız suçiçəyinə qarşı qoruma yaradır.
Peyvəndləmə prinsipi XVIII əsrin sonlarında Eduard Cenner tərəfindən tətbiq edilən üsula əsaslanır və bu günədək eyni konsepsiya davam etdirilir.
“Science” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmada isə fərqli yanaşma təqdim edilir. Bu üsul immun sistemini konkret patogenə qarşı öyrətmək əvəzinə, immun hüceyrələrinin bir-biri ilə necə əlaqə qurduğunu təqlid edir. Burun spreyi formasında tətbiq edilən peyvənd ağciyərlərdə yerləşən makrofaqlar adlanan ağ qan hüceyrələrini daim hazır vəziyyətdə saxlayır. Beləliklə, hansı infeksiya orqanizmə daxil olmağa cəhd etsə, immun hüceyrələri dərhal reaksiya verə bilir.
Heyvanlar üzərində aparılan təcrübələr göstərib ki, bu yüksək hazırlıq virusların ağciyərlərdən keçərək orqanizmə yayılmasını 1000 dəfəyədək azaldıb. Effektin təxminən üç ay davam etdiyi bildirilib. Alimlər qeyd edirlər ki, əgər insanlarda da oxşar nəticələr əldə olunarsa, bu yanaşma mövsümi respirator xəstəliklərlə mübarizədə inqilabi dəyişiklik yarada bilər. Bununla belə, peyvəndin təhlükəsizliyi və effektivliyi ilə bağlı yekun nəticələr yalnız genişmiqyaslı klinik sınaqlardan sonra məlum olacaq.
