Minatəmizləmə fəaliyyətinin səmərəli və davamlı təşkili üçün milli məsuliyyət və liderlik əsas götürülməli, beynəlxalq tərəfdaşlıqlar isə milli prioritetləri dəstəkləməlidir.
Bunu Bakıda keçirilən IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransı çərçivəsində “Azərbaycanda təhlükəsiz mina fəaliyyətinin dəstəklənməsi üçün beynəlxalq əməkdaşlıq və donor mexanizmləri” mövzusunda panel müzakirəsində BMT-nin Layihə Xidmətləri Ofisinin (UNOPS) Avropa və Mərkəzi Asiya regionu üzrə direktoru Tim Lardner deyib.
O bildirib ki, Azərbaycanın təcrübəsi minatəmizləmənin yalnız partlayıcı təhlükələrin aradan qaldırılması ilə məhdudlaşmadığını göstərir. Minatəmizləmə insanların öz evlərinə təhlükəsiz qayıtmasına, torpaqlara və infrastruktura çıxışın bərpasına, eləcə də ərazilərin bərpası və inkişafı üçün zəruri şəraitin yaradılmasına imkan verir.
Tim Lardner qeyd edib ki, minatəmizləmə sahəsində bütün ölkələr üçün vahid yanaşma mümkün deyil. Hər bir minalardan zərər çəkmiş ölkənin öz tarixi, institusional imkanları, əməliyyat reallıqları və milli prioritetləri var. Buna görə də fəaliyyətin təşkili konkret ölkənin milli şəraitinə uyğun qurulmalıdır.
UNOPS rəsmisinin sözlərinə görə, davamlı potensialın formalaşdırılması qısamüddətli layihələr və ayrı-ayrı təlimlərlə məhdudlaşmamalıdır. Bunun üçün insanlara, təşkilatlara və milli institutlara uzunmüddətli investisiya qoyulması, texniki dəstək, mentorluq və praktiki təcrübənin təmin edilməsi vacibdir.
O vurğulayıb ki, beynəlxalq yardım asılılıq yaratmaq üçün deyil, səlahiyyət və imkanların milli qurumlara ötürülməsi üçün nəzərdə tutulmalıdır. Milli qeyri-hökumət təşkilatlarının və yerli aktorların potensialının gücləndirilməsi də minatəmizləmə sahəsində davamlı milli sistemin formalaşdırılmasına xidmət edir.
Tim Lardner donorlar, BMT qurumları, beynəlxalq və qeyri-hökumət təşkilatları, eləcə də texniki tərəfdaşlar arasında koordinasiyanın əhəmiyyətini də diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, bu tərəfdaşların fəaliyyətinin milli strategiya və prioritetlərlə uzlaşdırılması daha səmərəli nəticələrin əldə olunmasına imkan yaradır.
O əlavə edib ki, minalardan təmizlənmiş ərazilər insanların torpaqlarına qayıtması, yolların, məktəblərin və səhiyyə müəssisələrinin fəaliyyətinin bərpası, icmaların yenidən qurulması və iqtisadi fəaliyyət üçün yeni imkanların yaranması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu səbəbdən minatəmizləmə mümkün olduğu hallarda daha geniş bərpa və inkişaf məqsədləri ilə əlaqələndirilməlidir.
