Kanadalı alimlər ultra-emal olunmuş qidaların (UPF) müntəzəm qəbulu ilə beyin qan damarlarının zədələnməsi arasında birbaşa əlaqə olduğunu müəyyən ediblər. Nüfuzlu “JAMA Network Open” jurnalında dərc olunan tədqiqat göstərir ki, bu cür qidaları çox istehlak edənlərdə damar dəyişikliklərinin yaranma riski daha yüksəkdir.
Tədqiqat çərçivəsində alimlər 35-69 yaş aralığında olan 8783 Kanada sakininin səhhəti və həyat tərzi barədə məlumatları təhlil ediblər. İştirakçılar gündəlik pəhrizləri haqqında məlumat verib, beyin MRT (Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası) müayinəsindən keçib və yaddaş üzrə idrak testlərini tamamlayıblar.
Mütəxəssislər iştirakçıların emal olunmuş ət məhsulları, şirniyyatlar, çipslər, hazır qəlyanaltılar və şəkərli içkilər kimi ultra-emal olunmuş qidaları nə dərəcədə tez-tez qəbul etdiklərini qiymətləndiriblər.
Tədqiqatın nəticələrinə əsasən, ultra-emal olunmuş qidaları ən çox qəbul edən şəxslərdə beyində gizli damar zədələnməsi ehtimalı 40 faiz daha yüksək çıxıb. Qeyd olunur ki, bu dəyişikliklər insan hələ heç bir xəstəlik əlaməti hiss etməsə də, MRT müayinəsi zamanı aydın görünür.
Bundan əlavə, bu cür pəhrizə üstünlük verənlərdə bədənin ümumi yağ faizi orta hesabla 1,7 faiz daha yüksək olub. Daxili organların ətrafında (visseral yağlanma) daha çox yağ toplanması müşahidə edilib.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, beyin damarlarında baş verən bu gizli dəyişikliklər gələcəkdə üzə çıxa biləcək idrak pozuntularının ilkin xəbərçisi ola bilər.
Yasəmən MUSAYEVA,
“Azərbaycan”
