Milli Aviasiya Akademiyasının (MAA) təşkilatçılığı ilə “Süni intellekt texnologiyaları və aerokosmik problemlər” mövzusunda IV beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, açılışda çıxış edən MAA-nın birinci prorektoru professor Ədalət Səmədov Milli Aviasiya Akademiyasının rektoru akademik Arif Paşayevin adından iştirakçıları salamlayıb, konfransın işinə uğurlar arzulayıb. Bildirib ki, süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə bu elmi tədbirin keçirilməsi xüsusi aktuallıq kəsb edir.
Qeyd olunub ki, Azərbaycan Respublikasında süni intellektin inkişafı və tətbiqi istiqamətində həyata keçirilən dövlət siyasəti Prezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanmış və 2025–2030-cu illəri əhatə edən “Rəqəmsal İnkişaf və Süni İntellekt Strategiyası” ilə sistemləşdirilib, strateji əsaslar üzərində qurulub. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə qəbul edilən bu sənəd ölkəmizdə rəqəmsal transformasiyanın aparıcı istiqamətlərini müəyyənləşdirib, süni intellektin iqtisadiyyat, elm, təhlükəsizlik və cəmiyyətin digər əsas sahələrinə inteqrasiyasını nəzərdə tutur.
Müasir dövrdə süni intellekt texnologiyaları qlobal elmi-texnoloji inkişafın ən aparıcı alətlərindən birinə çevrilməkdədir. Bu, yalnız informasiya texnologiyaları sahəsi ilə məhdudlaşmır, aviasiya, kosmik tədqiqatlar, təhlükəsizlik sistemləri, təhsil, idarəetmə, müdafiə sənayesi və digər strateji sahələrdə geniş tətbiq imkanları yaradır. Aerokosmik sahədə süni intellektin tətbiqi böyük həcmli məlumatların emalı, uçuşların təhlükəsizliyinin artırılması, peyk müşahidələrinin təhlili, intellektual idarəetmə sistemlərinin qurulması və simulyasiya texnologiyalarının inkişafı baxımından yeni elmi və praktiki imkanlar açır.
Ə.Səmədov Milli Aviasiya Akademiyasının gələcək inkişafını müəyyən edən əsas strateji hədəflərdən bəhs edib. Qeyd olunub ki, Akademiyanın prioritet istiqamətləri sırasında aviasiya və aerokosmik sahədə süni intellekt texnologiyalarının tətbiqinin genişləndirilməsi, pilotlu və pilotsuz uçuş aparatlarının idarə olunması, aerokosmik texnologiyaların inkişafı, uçuş aparatlarının layihələndirilməsi və struktur təhlili, aerodinamik modelləşdirmə, qərarların qəbuluna dəstək sistemləri və simulyasiya platformalarının yaradılması yer alır.
Bununla yanaşı, nəqliyyat və logistika sahəsində süni intellektin tətbiqi, hava hərəkətinin optimallaşdırılması, uçuşların planlaşdırılması, hava məkanından səmərəli istifadə, ağıllı nəqliyyat infrastrukturunun layihələndirilməsi və analitik sistemlərin inkişafı da əsas hədəflər sırasındadır.
Eyni zamanda, süni intellektin hüquqi statusu, məsuliyyət bölgüsü, alqoritmik ədalət prinsipləri, vətəndaş hüquqları və fərdi məlumatların qorunması mexanizmlərinin tədqiqi, eləcə də innovativ təhsil mühitinin formalaşdırılması, yeni tədris metodlarının hazırlanması, nəzəri və praktiki biliklərin inteqrasiyası, təhsildə süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi və elmi startap təşəbbüslərinin dəstəklənməsi Akademiyanın strateji inkişaf prioritetləri kimi müəyyən edilib.
Prorektor bildirib ki, konfransda plenar çıxışlarla yanaşı, 6 bölmədə 90 məruzə dinləniləcək. Tədbirdə Türkiyə, Rusiya, İsveç, Danimarka, Qazaxıstan, Özbəkistan və Almaniyadan olan alim və mütəxəssislər iştirak edəcəklər. Azərbaycanın və xarici dövlətlərin 30-a yaxın ali təhsil müəssisəsindən, elm mərkəzlərindən, dövlət qurumlarından və şirkətlərdən tədqiqatçılar və alimlər tədbirə qatılıblar.
Professor Ə.Səmədov konfransın yüksək səviyyədə təşkilinə töhfə verən bütün təşkilatçılara, iştirakçılara və tərəfdaş qurumlara dərin təşəkkürümü bildirib. O, iştirakçılara məhsuldar fikir mübadiləsi, elmi axtarışlarda uğurlar və ikigünlük dialoqdan sonra davam edəcək ortaq layihələr arzulayıb.
AMEA-nın vitse-prezidenti, Elm və Təhsil Nazirliyinin İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru akademik Rasim Əliquliyev müasir dövrdə süni intellekt texnologiyalarının qlobal miqyasda baş verən proseslərin əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri olduğunu bildirib. Alim supergüc dövlətlər arasında rəqabətin getdikcə texnoloji müstəviyə keçdiyi bir şəraitdə Azərbaycanın xarici siyasətində də süni intellektin strateji prioritet kimi xüsusi yer tutduğunu diqqətə çatdırıb.
İnstitutun baş direktoru ölkənin daxili siyasətinin qlobal tendensiyalarla uzlaşdırıldığını və bu çərçivədə süni intellekt və rəqəmsal inkişaf sahəsində sistemli yanaşmaların tətbiq olunduğunu diqqətə çatdırıb. Alim, həmçinin vurğulayıb ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması, eləcə də Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal inkişafın sürətləndirilməsinə dair 2026–2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planının təsdiqlənməsi dövlət tərəfindən bu sahənin inkişafına göstərilən xüsusi diqqəti nümayiş etdirir.
Akademik Rasim Əliquliyev hazırda ölkəmizdə rəqəmsallaşma istiqamətində mühüm addımların atıldığını qeyd edərək, rəqəmsal dövlətin texnoloji, data və şəbəkə suverenliyi kimi əsas arxitektur tələblərə cavab verməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.
Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin Milli Kibertəhlükəsizlik Mərkəzinin məsul katibi Elvin Balacanov “Süni intellekt və aerokosmik sistemlərin kibertəhlükəsizliyi: yeni risklər və müdafiə yanaşmaları” mövzusunda çıxış edib.
Almaniyadan HADES eksperimentinin fizika üzrə koordinatoru professor Anar Rüstəmov “Qeyri-səlis intellekt: mürəkkəb sistemlərdə faza keçidlərinin aşkarlanması”, Daşkənd Dövlət Nəqliyyat Universitetinin professoru Hamida Xusnutdinova “Süni intellektin təhsil prosesinə inteqrasiyası”, ADA Universitetinin İnformasiya-Texnologiyaları və Mühəndislik Məktəbinin dekanı Abzətdin Adamov “Müasir süni intellektdə insan səviyyəli intellektə nail olunmasının mühəndislik problemləri” mövzularında videoməruzələrlə çıxış ediblər.
