Qlobal platformalarda Azərbaycanın artan rolu və nüfuzu

Azərbaycanın qlobal diplomatiyada çəkisi artır

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatının institusional mərkəzinə çevrilir

Qardaş ölkə, strateji tərəfdaş

Milli maraqları qətiyyətlə təmin edən lider

MİLYONLARA SEVİNC BƏXŞ EDƏN BÖYÜK ÜRƏK SAHİBİ

Mütləq qələbənin Azərbaycan nümunəsi

ÖZ XALQININ DÜŞMƏNİNƏ VƏ QATİLİNƏ ÇEVRİLƏNLƏR

Azərbaycan nümunəsi

19 Noyabr 2022 00:27

4520

Elm və texnika

A- A+

Kosmonavt geyiminin hazırlanması

Kosmik kostyum və ya skafandr kosmosun sərt mühitində, vakuumda və həddindən artıq olan temperaturda kosmonavtı qoruyan xüsusi geyimdir.
Skafandr atmosfer və radiasiyadan qorunmaq kimi bir çox xüsusiyyəti özündə birləşdirməklə yanaşı, həm də geyimi geyinən şəxsə rahatlıq hissini bəxş edir. Bu kostyumları kabinədə təzyiqin itirilməsi zamanı təhlükəsizlik tədbiri kimi kosmik gəminin içərisində və ya gəmidən kənarda görülən işlər zamanı geyinirlər.
Müxtəlif məqsəd və xüsusiyyətlərinə görə 3 növ skafandr mövcuddur: "IVA" (daxili fəaliyyət), "EVA" (xarici aktivlik) və "IEVA" (daxili fəaliyyət və xarici aktivlik). "IVA" kostyumları təzyiqli kosmik gəminin içərisində geyinmək üçün nəzərdə tutulub və buna görə də onlar daha yüngül və rahat olurlar. IEVA kostyumları isə kosmik gəminin daxilində və xaricində istifadə üçün yararlıdır. Onlara mikrometeoroidlərdən və həddindən artıq temperatur dəyişikliyindən qorunma kimi kosmosun bütün sərt şərtlərinə dözümlülük daxildir. "EVA" kostyumları isə gəmidən kənarda, ya planetar tədqiqatlar və yaxud da kosmosda gəzintilər üçün istifadə olunur. Onlar istifadəçini məkanın bütün şərtlərindən qorumalı, həmçinin hərəkətlilik və funksionallıqla təmin etməlidir.
İlk kosmonavt kostyumları 1930-cu illərdə fərdi ixtiraçılar tərəfindən hazırlanıb. İxtiraçılar sırasında yer alan ispan mühəndis Emilio Herrera Linares xüsusilə seçilmişdi. Belə ki, onun dizayn etdiyi prototip kostyum 1935-ci ildə sınaqdan keçirilib və qarşıya qoyulan bütün çətinliklərin öhdəsindən gəlib. Geyim istifadəçini günəş radiasiyasından qoruya, temperaturun dəyişməsinə, həddindən artıq təzyiqlərə müqavimət göstərə və iki saata qədər oksigenlə təmin edə bilib. Kosmik kostyumun ən böyük uğuru onda idi ki, mühəndis geyimin birləşmələrinə qarmon formalı hissələr verərək hərəkəti asanlaşdırıb. Bu kosmik kostyumun çəkisi 127 kiloqram idi. Bu çəki NASA-nın 1982-ci ildən bəri istifadə etdiyi kostyumlardan cəmi üç kiloqram çoxdur.
İnsanın kosmosda geyindiyi ilk skafandr isə 1961-ci ildə Yuri Qaqarinin geyindiyi sovet SK-1 kostyumu olub. Daha sonra 1969-cu ildə Nil Armstronq aya ilk uçuşu zamanı "A7L" modelli xüsusi hazırlanmış skafandr geyinib. Bu geyimin o zaman dəyəri 100 min dollar (bu gün 670 min dollardan çox) məbləğində qiymətləndirilib. Dəbilqə, əlcəklər və oksigen təmin edən bel çantasından ibarət olan kostyum 21 qat sintetik, neopren kauçuk və metallaşdırılmış polyester plyonkalardan hazırlanıb. Armstronq bu geyimlə havasız Ayın həddindən artıq isti və soyuqluğundan, ölümcül ultrabənövşəyi günəş radiasiyasından və digər təhlükələrdən qorunub.

Aydan XƏLİLOVA

Digər Xəbərlər

17 Aprel 2026 VI “Yüksəliş”: Bakı, Abşeron-Xızı və Qarabağ iqtisadi rayonları liderdir

17 Aprel 2026 Fərhad Hacıyev: “Yüksəliş”in onlayn imtahan mərhələsində iştirakçılara 4 blok üzrə 25 sual veriləcək

17 Aprel 2026 Fərhad Hacıyev: Müsabiqədən sonra 80-dən artıq qalibimizin karyera yüksəlişi olub

17 Aprel 2026 “Yüksəliş” müsabiqəsində 10 mindən çox namizəd təkrar iştirak edəcək VİDEO

16 Aprel 2026 Azərbaycanda nadir elementlərlə zəngin yeni ərazilər müəyyən edilib

16 Aprel 2026 “Yüksəliş” müsabiqəsinə qeydiyyat başa çatır

15 Aprel 2026 Dünya Autizm Məlumatlandırma Gününə həsr olunmuş elmi-praktik konfrans keçirilib

13 Aprel 2026 “Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər” toplusunun yeni nömrəsi çapdan çıxıb

PDF kimi oxu

Qəzet kimi vərəqlə

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Hörmüz boğazı yenidən bağlanıb

23:07
18 Aprel

Premyer Liqa: "Sabah" "Qarabağ"a qalib gəlib

21:34
18 Aprel

Kiyevdə insanlara atəş açan Moskva sakini olub YENİLƏNİB-2

20:33
18 Aprel

Azərbaycan millisi dünya çempionatının seçmə mərhələsində növbəti qələbəsini qazanıb

19:29
18 Aprel

İrakli Kobaxidze: Gürcüstan Türkiyə ilə bütün sahələrdə əməkdaşlığı dərinləşdirmək istəyir

18:26
18 Aprel

Premyer Liqa: "Şamaxı" autsayderə uduzub

18:08
18 Aprel

Bu gün paytaxtda 556 küçə yuyulub YENİLƏNİB

18:01
18 Aprel

Lavrov və Fidan Yaxın Şərqdə baş verənləri müzakirə ediblər

17:24
18 Aprel

Antalyada TDT Xarici İşlər Nazirləri Şurasının qeyri-rəsmi iclası olub

17:16
18 Aprel

TÜRKPA Baş katibi ŞKTC-nin fəaliyyətinə dəstəyin davam edəcəyini vurğulayıb

17:09
18 Aprel

Qarabağ Universiteti Türk dünyasında turizmin gələcəyinə həsr olunan konfransda ölkəmizi təmsil edib

16:48
18 Aprel

Deputat: Türkiyə Böyük Millət Məclisi TÜRKPA-nın fəaliyyətinə dəstəyi davam etdirməyə hazırdır

16:27
18 Aprel

Kür çayında suyun səviyyəsi artıb, bəzi nasos stansiyalarının fəaliyyəti müvəqqəti dayandırılıb VİDEO

16:08
18 Aprel

Ramiz Ələkbərov: Humanitar yardım məsələlərinə münasibətin dəyişməsi zəruridir

16:01
18 Aprel

Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva Antalyada “Fələstində sülh naminə birləşərək: Təhsil sisteminin məhv edilməsi ilə mübarizə və gələcəyin qorunması” adlı paneldə iştirak edib

15:55
18 Aprel

Muxtar Babayev: Özəl sektorun marağını yenidən iqlim maliyyələşdirilməsinə yönəltmək vacibdir

15:22
18 Aprel

İranla müharibəyə görə dünya 50 milyard dollardan çox itki ilə üzləşib

15:13
18 Aprel

Moldova mediası: Dünya şəhərlərinin gələcəyi Bakıda müəyyənləşəcək

15:02
18 Aprel

TÜRKPA və AQEM arasında davamlı əməkdaşlığın vacibliyi vurğulanıb

14:48
18 Aprel

Elçin Əmirbəyov: Orta Dəhlizin əhəmiyyəti daha da artır

14:38
18 Aprel

Ramiz Ələkbərov: Dünya bir çox hallarda ikili standartlardan qaça bilməyib

14:15
18 Aprel

Bütün xəbərlər

Faydalı linklər

ÇOX OXUNANLAR

Qlobal münaqişələr fonunda Azərbaycan reallığı10 Aprel 2026

Qafqaz evi09 Aprel 2026

Yeni istiqamət, yeni hədəflər08 Aprel 2026

Qarabağ üzərindən siyasi spekulyasiya qəbuledilməzdir07 Aprel 2026

Azərbaycan Prezidenti və Gürcüstanın Baş naziri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər YENİLƏNİB06 Aprel 2026

NƏHAYƏT!02 Aprel 2026

"Azərbaycan"-ın 1918-1920-ci illərdə dərc olunan nömrələrinin transliterasiyası

OXUCU MƏKTUBLARI

"Vətəndaşlar növbəlilik əsasında su ilə təmin olunurlar"10 Aprel 2026

Torpaq sürüşməsi üzündən kəndimiz boşalır10 Aprel 2026

Bakı funikulyoru - bir neçə dəqiqəlik yol, 65 illik tarix10 Aprel 2026

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!