COP29 və COP30 rəhbərləri “Bakıdan Belenə Yol Xəritəsi”ni təqdim ediblər

İqlim maliyyələşdirilməsində 1,3 trilyon ABŞ dollarının səfərbərliyi hədəflənir

Azərbaycanın COP29 və Braziliyanın COP30 Sədrliyi “Bakıdan Belenə Yol Xəritəsi”ni təqdim edib. Bu sənəd 2035-ci ilə qədər inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün ildə ən azı 1,3 trilyon ABŞ dolları həcmində iqlim maliyyəsinin səfərbər olunmasına yönələn strateji planı əks etdirir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin iqlim məsələləri üzrə nümayəndəsi, COP29 Sədri Muxtar Babayev və COP30 Prezidenti, səfir Andre Korrea do Laqo vurğulayıblar ki, bu hədəfə çatmaq mümkündür, lakin bunun üçün ənənəvi maliyyə mənbələri ilə yanaşı yeni və innovativ mexanizmlərin də səfərbər olunması vacibdir.

Yol Xəritəsi BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının (UNFCCC) Bakı Maliyyə Hədəfi (“Baku Finance Goal”) çərçivəsində hazırlanıb. Sənəd Paris Sazişinin qəbulundan 10 il sonra iqlim maliyyələşdirilməsində növbəti mərhələyə keçid üçün əsas addım kimi qiymətləndirilir.

“Biz hərəkətə keçməliyik – və bu, indi baş verməlidir. 2030 və 2035-ci illərin hədəfləri bizə verdiyimiz vədləri reallığa çevirmək, planetimizi qorumaqla yanaşı, yeni iş yerləri yaratmaq və dayanıqlı rifahı təmin etmək imkanı verir”, – deyə COP29 Sədri Muxtar Babayev bildirib.

Beş fəaliyyət istiqaməti (5R)

Yol Xəritəsi 2035-ci ilə qədər həyata keçiriləcək beş əsas istiqaməti müəyyənləşdirir:

1. Qrantların, güzəştli vəsaitlərin və aşağı faizli kapitalın artırılması;

2. Fiskal məkanın və borc dayanıqlılığının balanslaşdırılması;

3. Özəl maliyyənin səfərbər edilməsi və kapitalın dəyərinin azaldılması;

4. İqlim layihələri portfellərinin genişləndirilməsi üçün potensial və koordinasiyanın gücləndirilməsi;

5. Kapital axınlarında ədalətlilik üçün sistem və strukturların yenidən formalaşdırılması.

Bu istiqamətlər iqlim maliyyəsinin illik həcmini ən azı 1,3 trilyon dollara çatdırmağı, inkişaf etməkdə olan ölkələrin bu vəsaitə çıxış imkanlarını artırmağı və adaptasiya, itki, zərər, təmiz enerji, təbiət, ərzaq sistemləri və ədalətli keçid sahələrində nəticələri gücləndirməyi hədəfləyir.

Yol Xəritəsi, həmçinin COVID-19 pandemiyasından sonra beynəlxalq maliyyə sisteminin islahatı ilə bağlı artan qlobal çağırışları və siyasi, iqtisadi liderlərin ideyalarını özündə birləşdirir.

“Bu, iqlim maliyyəsi üçün yeni bir mərhələnin başlanğıcıdır. Paris Sazişinin məqsədlərinə daha sürətlə nail olmaq üçün iqlim fəaliyyətinin real iqtisadi və maliyyə islahatlarının mərkəzinə yerləşdirilməsi vacibdir. 5R yanaşması qlobal əməkdaşlıq və real nəticələr yaradır”,– deyə COP30 Prezidenti Andre Korrea do Laqo vurğulayıb.

Erkən fəaliyyət mərhələsi: 2026–2028

Sədrliyə əsasən 2026–2028-ci illəri əhatə edən erkən mərhələdə praktiki addımlar atılacaq – məlumatların təkmilləşdirilməsi, islahat debatlarının gücləndirilməsi və şəffaflıq mexanizmlərinin artırılması nəzərdə tutulur.

“Yol Xəritəsi göstərir ki, birgə fəaliyyətlə 2035-ci ilə qədər iqlim maliyyəsini illik 1,3 trilyon dollara qədər artırmaq və inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqlim hədəflərinə nail olmasına dəstək vermək mümkündür. Bu yeni dövr rəsmi prosesi real iqtisadiyyatla daha sıx əlaqələndirəcək, iqlim fəaliyyətinin miqyasını artıracaq və milyardlarla insana fayda gətirəcək”, – deyə BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə İcraçı katibi Saymon Stil bildirib.

Hesabatın yekun hissəsində qeyd olunur: “Resurslar mövcuddur. Elm aydındır. Mənəvi borcumuz danılmazdır. İndi qalan tək şey iradədir – bu onilliyi vədlərin əmələ çevrildiyi, bəşəriyyətin məsuliyyətinə layiq cavab verdiyi dövrə çevirmək”.

Qeyd edək ki, artıq bir sıra qlobal media saytları bu mövzuya dair müxtəlif təhlillər təqdim edir.