Tarixin gedişatını dəyişən, xalqların taleyini yenidən yazan böyük dövlət xadimləri yalnız mövcud reallıqlarla kifayətlənənlər deyil, gələcəyi onilliklər öncədən görərək milli idealları gerçəkliyə çevirənlərdir. 2003-cü ildən başlayaraq, 2026-cı ilin Zəfər və tərəqqi dolu zirvəsinə qədər uzanan 23 illik şərəfli yol Azərbaycan dövlətçilik salnaməsinə yalnız bir idarəçilik dövrü kimi daxil olmadı. Bu illər müstəqilliyimizin əbədiləşdiyi, suverenliyimizin hər bir qarış torpağımızda bərqərar olduğu və Azərbaycanın qlobal siyasi arenada söz sahibinə çevrildiyi möhtəşəm bir intibah mərhələsidir.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin dövlətçilik irsini müasir dövrün mürəkkəb geopolitik çağırışlarına uyğun keyfiyyətcə yeni, yüksək fazaya qaldıran Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev fəaliyyətinin ilk günündən güclü dövlət, sarsılmaz milli həmrəylik, modern ordu və müstəqil iqtisadiyyat konsepsiyasını irəli sürdü. Bu uzaqgörən strategiya xalqımızın qəlbində əsrlər boyu yaşatdığı ən böyük milli arzunun - torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsinin və ərazi bütövlüyümüzün bərpasının polad bünövrəsinə çevrildi.
Müstəqil dövlətçilik arxitekturası və milli suverenlik
Dövlətçilik - yalnız inzibati idarəetmə mexanizmi deyil, milli kimliyin, hüququn və tarixi ədalətin təminatıdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında keçilən bu mərhələdə Azərbaycan dövlətçiliyinin institusional əsasları kəskin şəkildə möhkəmləndirildi. Dövlət idarəçiliyində çeviklik, şəffaflıq və vətəndaş məmnunluğu prinsipi əsas götürüldü. Humanizm və sosial ədalət hissi dövlət siyasətinin ana xəttini təşkil etdi.
Azərbaycanın müstəqil xarici siyasət kursu dövlətimizi heç bir xarici güc mərkəzindən asılı olmayan, öz milli maraqlarını bütün platformalarda cəsarətlə müdafiə edən qüdrətli bir subyektə çevirdi. Məhz bu prinsipiallıq sayəsində Azərbaycan BMT qətnamələrinin icrasını öz gücü ilə təmin edən iddalı və cəsarətli bir dövlət modelini dünya siyasi fikrinə hədiyyə etdi.
Beynəlxalq arenada liderlik və qlobal diplomatiya
Prezident İlham Əliyevin xarici siyasət strategiyası Azərbaycanı regional çərçivələrdən çıxararaq qlobal siyasətin aktiv və təşəbbüskar qüvvəsinə çevirdi. Azərbaycanın 120 ölkəni birləşdirən Qoşulmama Hərəkatına dörd il uğurla sədrliyi dövründə atılan addımlar, pandemiyaya qarşı qlobal mübarizədə "peyvənd millətçiliyinə" qarşı liderliyi və BMT Təhlükəsizlik Şurasına qeyri-daimi üzv seçilməsi ölkəmizin beynəlxalq miqyasdakı müstəsna nüfuzunun təzahürüdür.
Dünya siyasətində tərəfsiz, ədalətli və prinsipial mövqeyi ilə seçilən Azərbaycan bu gün beynəlxalq diplomatiyada etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilir. Şərq-Qərb, Şimal-Cənub geosiyasi oxunda yerləşən ölkəmiz qlobal problemlərin həllində, sülh təşəbbüslərində və beynəlxalq təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında mühüm rola malikdir.
İqtisadi suverenlikdən dünyanın enerji və logistika xəritəsinə doğru
Güclü dövlət ideyası hər şeydən əvvəl tam iqtisadi müstəqillik tələb edirdi. 2003-2026-cı illər ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı kəmiyyət və keyfiyyət baxımından sıçrayışlı bir inkişaf yolu keçdi. Regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair məqsədyönlü dövlət proqramlarının icrası paytaxtla bölgələr arasındakı təzadları tamamilə aradan qaldırdı, ölkənin hər bir guşəsində müasir sənaye və kənd təsərrüfatı infrastrukturu formalaşdırıldı. "Neft kapitalının insan kapitalına çevrilməsi" konsepsiyası gənclərin təhsilinə, innovasiyalara və rəqəmsal transformasiyaya böyük təkan verdi.
Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərlərindən başlayan müvəffəqiyyət yolu "Cənub qaz dəhlizi", Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və Orta dəhliz kimi qlobal nəqliyyat-logistika magistralları ilə tamam-landı. Bu gün Azərbaycan yalnız öz ehtiyaclarını qarşılayan ölkə deyil, Şərqlə Qərbi, Şimalla Cənubu birləşdirən geosiyasi qovşaq, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biridir.
Dövlət idarəçiliyində innovasiya və sosial siyasətin "Azərbaycan brendi"
Dövlətin gücü onun vətəndaşına verdiyi dəyərlə ölçülür. Son 23 ildə Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə idarəetmədə həyata keçirilən köklü islahatlar Azərbaycanı beynəlxalq miqyasda innovativ yeniliklər müəllifinə çevirdi. Dövlət başçısının şəxsi təşəbbüsü ilə yaradılan "ASAN xidmət" və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın bilavasitə dəstəyi və ideyası ilə formalaşan DOST konseptləri bürokratik maneələri, korrupsiyanı sıradan çıxararaq dövlət-vətəndaş münasibətlərində tamamilə yeni, şəffaf və humanist mərhələ açdı. Bu gün dünya ölkələri tərəfindən öyrənilən bu təcrübə Azərbaycanın dövlət idarəçiliyi sahəsindəki intellektual brendinə çevrilmişdir.
Eyni zamanda ölkədə həyata keçirilən ardıcıl sosial paketlər - əməkhaqlarının, pensiyaların, müavinətlərin dəfələrlə artırılması, şəhid ailələrinin və qazilərin mənzil və avtomobillərlə tam təmin olunması, sosial müdafiə sisteminin rəqəmsallaşdırılması "insan amilinin" dövlət siyasətinin mərkəzində dayandığını bir daha sübut etdi.
Mədəniyyətin və intellektin intibahı: milli irsin və elmin himayəsi
Milli dövlətçiliyin möhkəmlənməsi onun mənəvi, elmi və mədəni sütunlarının qorunması ilə birbaşa bağlıdır. Dövlət başçısının yürütdüyü uzaqgörən siyasət nəticəsində Azərbaycan dili, tarixi, maddi-mədəni irsi və milli-mənəvi dəyərləri dövlətin xüsusi himayəsinə götürüldü. Qarabağda, Şuşada işğal dövründə dağıdılmış tarixi-dini abidələrimizin, məscidlərimizin və məbədlərimizin qısa müddətdə bərpa edilməsi milli kimliyimizə qayıdışın təcəssümü oldu. "Xarıbülbül" Musiqi Festivalının və Vaqif Poeziya Günlərinin bərpası mədəniyyətimizin zəfər yürüşüdür.
Elm və təhsil sahəsində atılan addımlar - xaricdə təhsil üzrə dövlət proqramları, müasir universitet kampuslarının qurulması, kosmik sənayenin inkişafı və Azərbaycanın öz peyklərinə malik kosmik dövlətlər klubuna daxil olması ölkəmizin intellektual potensialının dünyaya təqdimatıdır. High-tech, süni intellekt və elmi tutumlu texnologiyaların tətbiqi Azərbaycanı gələcəyin rəqəmsal mərkəzinə çevirməkdədir.
Tolerantlıq ənənələri və türk dünyasının mütəşəkkil gücü
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanı dünyada sülhün, dözümlülüyün və sivilizasiyalararası dialoqun qlobal mərkəzlərindən birinə çevirdi. Ölkəmizdə əsrlər boyu formalaşan multikulturalizm və tolerantlıq ənənələri dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldırıldı. Ümumdünya mədəniyyətlərarası dialoq forumları, Bakı beynəlxalq humanitar forumları göstərdi ki, Azərbaycan fərqli dinlərin və mədəniyyətlərin harmoniyada yaşadığı nümunəvi məkandır.
Eyni zamanda dövlət başçısının müstəsna xidmətlərindən biri türk dünyasının birliyinin və mütəşəkkil gücünün formalaşdırılmasıdır. Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) fəal arxitektorlarından olan cənab İlham Əliyev türk dünyasının siyasi, iqtisadi, hərbi və mənəvi inteqrasiyasını strateji hədəfə çevirdi. Bu gün Azərbaycan türk dünyasını Avropa və Asiya ilə birləşdirən sarsılmaz körpüdür.
Texnoloji intibah və müasir infrastruktur quruculuğu
Müasir dövlət anlayışı yüksək texnoloji inkişaf və mükəmməl infrastruktur şəbəkəsi olmadan natamam olardı. Son 23 ildə Prezident İlham Əliyevin birbaşa rəhbərliyi ilə Azərbaycan, sözün əsl mənasında, nəhəng bir quruculuq meydanına çevrildi. Ölkə boyunca müasir magistral yolların, körpülərin, beynəlxalq hava limanlarının, elektrik stansiyalarının inşa olunması və su anbarlarının istifadəyə verilməsi Azərbaycanın iqtisadi dayanıqlığını dəfələrlə artırdı.
Eyni zamanda kosmik sənayenin qurulması və rəqəmsallaşma kursu ölkəmizi texnoloji müstəqilliyə qovuşdurdu. "Ağıllı şəhər", "ağıllı kənd" konsepsiyalarının tətbiqi, süni intellekt və "böyük həcmli məlumatlar" (Big Data) texnologiyalarının dövlət idarəçiliyinə inteqrasiyası Azərbaycanın XXI əsrin qlobal texnoloji yarışında ön sıralarda addımlamasının parlaq təzahürüdür.
Milli həmrəylik və siyasi dialoq mədəniyyəti
Dövlətin daxili sabitliyinin və sarsılmazlığının zəmanəti ölkədəki siyasi həmrəylikdir. Prezident İlham Əliyev fəaliyyəti boyunca milli maraqlar naminə ölkədəki bütün siyasi qüvvələr arasında dialoq mühitinin formalaşdırılmasına xüsusi önəm vermişdir. Siyasi partiyalarla qurulan təmaslar, milli məsələlərdə vahid mövqenin nümayış etdirilməsi və vətəndaş cəmiyyəti təsisatlarının dəstəklənməsi daxili siyasi spektri daha sağlam və konstruktiv məcrayə yönəltdi.
Vətən müharibəsi dövründə bütün siyasi partiyaların Ali Baş Komandana və ordumuza dəstək bəyanatları, birgə müraciətləri ölkədəki siyasi şüurun və milli birliyin ən ali təzahürü kimi tarixdə qaldı.
Müzəffər Ali Baş Komandan və tarixi Zəfər salnaməsi
Prezident İlham Əliyevin dövlətçilik fəaliyyətinin ən möhtəşəm zirvəsi, şübhəsiz ki, 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər və 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən 23 saatlıq lokal xarakterli antiterror tədbirləri ilə Azərbaycan Respublikasının suverenliyinin bütün ölkə ərazisində tam və qəti bərpa edilməsidir.
Bu Zəfər təsadüfi bir uğur deyil, 23 il boyunca zərrə-zərrə işlənən, səbirlə və dəqiqliklə hesablanan strateji zəkanın təntənəsidir:
* Diplomatik hücum: BMT, Qoşulmama Hərəkatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Türk Dövlətləri Təşkilatı müstəvisində aparılan sistemli diplomatik mübarizə qələbənin hüquqi bazasını tam formalaşdırdı.
* Yenilməz ordu: Ən müasir texnologiyalarla təchiz edilmiş, yüksək döyüş ruhuna malik, XXI əsrin müharibə modelini nümayiş etdirən Silahlı Qüvvələr yaradıldı.
* Sarsılmaz həmrəylik: "Dəmir yumruq" ətrafında birləşən xalq-iqtidar-ordu vəhdəti milli iradənin yenilməzliyini bütün dünyaya sübut etdi.
* Şuşada, Xankəndidə, Xocalıda və Laçında ucaldılan üçrəngli bayrağımız dövlətimizin qüdrətinin, xalqımızın mənəvi qürurunun və dövlət başçısının sarsılmaz iradəsinin əbədi rəmzinə çevrildi.
Böyük qayıdış, Qarabağın intibahı və qlobal ekoliderlik
2026-cı ilin real mənzərəsi göstərir ki, Azərbaycan müharibədə qazandığı Zəfəri sülh və quruculuq meydanında eyni uğurla davam etdirir. İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən Böyük qayıdış proqramı müasir quruculuq və intibah tarixində analoqu olmayan bir sürətlə icra olunur. Modern infrastrukturlar, "ağıllı kənd" və "ağıllı şəhər" konsepsiyaları, beynəlxalq hava limanları, "yaşıl enerji" zonaları soydaşlarımızın doğma ocaqlarına təhlükəsiz və ləyaqətli dönüşünü təmin edir.
Ölkəmizin COP29 kimi qlobal iqlim sammitinə evsahibliyi etməsi, rəqəmsal idarəetməyə tam keçidi və "yaşıl enerji" ixracatçısına çevrilməsi Azərbaycanın gələcəyə hesablanmış ekoloji və strateji baxışının aydın təzahürüdür.
Əbədi suverenlik və tərəqqi erası
Prezident İlham Əliyevin 2003-2026-cı illəri əhatə edən çoxşaxəli fəaliyyəti sübut etdi ki, güclü liderlik, sarsılmaz siyasi iradə, innovativ idarəetmə və milli maraqlara söykənən dövlətçilik təfəkkürü birləşdikdə imkansız görünən hər bir zirvə fəth olunur.
Bu dövr - ölkəmizin yalnız ərazi bütövlüyünü bərpa etdiyi dövr deyil, həm də özünəinamını, milli qürurunu, sosial rifahını və əbədi suverenliyini qazandığı ən parlaq səhifəsidir. Bu gün əminliklə deyirik: Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin müəllifi olduğu bu böyük dövlətçilik məktəbi ölkəmizi daha işıqlı, qüdrətli və zəfərlərlə dolu gələcəyə aparan əbədi məşəldir.
Asif ƏSGƏROV,
Milli Məclisin deputatı
