18 Noyabr 2026 08:05
96
SİYASƏT
A- A+
Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: siyasi, iqtisadi və sosial perspektivlər

Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: siyasi, iqtisadi və sosial perspektivlər


Prezident İlham Əliyevin Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa dövlətləri ilə münasibətlərinin inkişafı, siyasi dialoqun genişləndirilməsi və qarşılıqlı iqtisadi maraqların uzlaşdırılması baxımından mühüm diplomatik hadisədir. Azərbaycanla Böyük Britaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin imzalanması isə iki ölkə arasında uzun illər ərzində formalaşmış əməkdaşlığın daha geniş istiqamətləri əhatə etməsi üçün yeni siyasi çərçivə yaradır.

Bəyannamənin mühüm məqamlarından biri Azərbaycanın suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət prinsiplərinin təsdiqlənməsidir. Eyni zamanda 2025-ci il 8 avqust tarixli Vaşinqton Sülh Zirvəsi Bəyannaməsinin əhəmiyyətinin vurğulanması və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması prosesinə dəstək ifadə olunması regional sülh gündəliyinin ikitərəfli münasibətlərdə də yer tutduğunu göstərir.

Sosial-iqtisadi baxımdan isə sənədin əhəmiyyəti enerji sektorundan kənarda əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanları ilə bağlıdır. Bərpaolunan enerji, nəqliyyat və logistika, Orta dəhliz, investisiyalar, təhsil, süni intellekt və innovasiya sahələri üzrə əməkdaşlıq perspektivləri xüsusi diqqət çəkir. Burada əsas məsələ siyasi razılaşmaların konkret investisiya layihələrinə, yeni iş yerlərinə, müasir texnologiyaların tətbiqinə və insan kapitalının inkişafına çevrilməsidir. 

Bu sənədin perspektivli istiqamətlərindən biri məhz səhiyyə və təbiət elmləri sahəsində əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsidir. Bəyannamədə səhiyyə ayrıca əməkdaşlıq bölməsi kimi göstərilməsə də, təhsil, elmi tədqiqatlar, innovasiya, inkişaf edən texnologiyalar və həyat elmləri sahələrində tərəfdaşlıq nəzərdə tutulur. Bu müddəalar tibbi əməkdaşlığın inkişafı üçün də əlverişli əsas yarada bilər.

Böyük Britaniyanın səhiyyə sisteminin idarə olunması, klinik tədqiqatlar, tibbi təhsil və biotexnologiya sahəsində zəngin təcrübəsi var. Xüsusilə Milli Səhiyyə Xidmətinin - NHS-in fəaliyyət modeli, ilkin səhiyyə xidmətlərinin təşkili, xəstəxanaların idarə edilməsi və tibbi xidmətlərin keyfiyyətinə nəzarət mexanizmləri Azərbaycan üçün təcrübə baxımından faydalı olan istiqamətlərdir.

Azərbaycan səhiyyəsində aparılan struktur və idarəetmə islahatları fonunda Britaniya təcrübəsindən istifadə etməklə xəstəxana menecmentinin təkmilləşdirilməsi, rəqəmsal səhiyyənin inkişafı, süni intellekt əsaslı diaqnostik sistemlərin tətbiqi və tibbi xidmətlərin keyfiyyət göstəricilərinin yüksəldilməsi istiqamətində birgə layihələr həyata keçirilə bilər.

Digər mühüm istiqamət tibb işçilərinin peşəkar hazırlığıdır. Azərbaycan və Britaniya universitetləri, tibb müəssisələri və elmi mərkəzləri arasında birgə təhsil proqramlarının, klinik təcrübə mübadiləsinin və tədqiqat layihələrinin təşkili həkimlərimizin müasir tibbi biliklərə çıxışını genişləndirə bilər. Eyni zamanda onkologiya, kardiologiya, transplantologiya, tibbi genetika və biotexnologiya kimi yüksəktexnologiyalı sahələrdə əməkdaşlıq imkanları araşdırılmalıdır. Fikrimcə, strateji tərəfdaşlığın səhiyyə sahəsində əsas hədəfi yalnız müasir tibbi avadanlıqların alınması deyil, həmin texnologiyaları tətbiq edə bilən milli kadr potensialının və elmi-tədqiqat mühitinin formalaşdırılması olmalıdır. Bu baxımdan, Avropanın inkişaf etmiş səhiyyə sistemləri ilə əməkdaşlıq Azərbaycanın səhiyyə islahatlarına əlavə imkanlar yarada bilər.

Digər mühüm istiqamət əczaçılıq sənayesidir. Azərbaycanda dərman istehsalının inkişaf etdirilməsi yalnız iqtisadi məsələ deyil, həm də ölkənin dərman təhlükəsizliyi və səhiyyə sisteminin dayanıqlığı ilə birbaşa bağlıdır. Avropa şirkətləri ilə texnologiya transferi, birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, beynəlxalq GMP standartlarının tətbiqi və yerli mütəxəssislərin hazırlanması istiqamətində əməkdaşlıq ölkəmizin idxaldan asılılığının mərhələli şəkildə azaldılmasına xidmət edə bilər.  Xüsusi vurğulamaq istərdim ki, dərman istehsalının lokallaşdırılması yalnız istehsal həcmini artırmaq məqsədi daşımamalıdır. Əsas hədəf keyfiyyətli, təhlükəsiz və effektiv dərman vasitələrinin vətəndaşlarımız üçün daha əlçatan olmasıdır. 

Bununla yanaşı, rəqəmsal səhiyyə, teletibb, süni intellektlə dəstəklənən diaqnostika və elektron tibbi məlumat sistemləri üzrə əməkdaşlıq regionlarda yaşayan əhalinin də ixtisaslaşmış tibbi xidmətlərə çıxış imkanlarını genişləndirə bilər. Nəticə etibarilə beynəlxalq səhiyyə əməkdaşlığının uğuru onun vətəndaşın sağlamlığına, müalicənin keyfiyyətinə və ailələrin tibbi xərclərinin azalmasına real təsiri ilə ölçülməlidir.

Beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyəti yalnız siyasi əlaqələrin genişlənməsi ilə məhdudlaşmır. Onun vətəndaşların gündəlik həyatına, sosial təminatına, məşğulluğuna və sağlamlığına təsiri də mühüm göstəricidir. Avropa ölkələri ilə iqtisadi və texnoloji əməkdaşlığın genişlənməsi Azərbaycana yeni investisiyaların cəlb olunmasına, yüksəkixtisaslı iş yerlərinin yaradılmasına və əmək bazarında rəqabətqabiliyyətli peşələrin inkişafına şərait yarada bilər. Xüsusilə gənclərimizin müasir texnologiyalar, mühəndislik, tibb, süni intellekt və digər innovativ sahələr üzrə təhsil və peşə hazırlığı imkanlarının genişlənməsi uzunmüddətli sosial-iqtisadi inkişaf baxımından əhəmiyyətlidir. 

Dublin səfərinin nəticələrini siyasi, iqtisadi və humanitar istiqamətlər üzrə birlikdə qiymətləndirmək lazımdır. Siyasi baxımdan Avropa liderləri ilə birbaşa dialoq, regional sülh prosesinin müzakirəsi və Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində rəsmiləşdirilməsi diqqətçəkən məqamlardır.

İqtisadi baxımdan isə 30 ildən artıq enerji əməkdaşlığı təcrübəsinin yüksək texnologiyalar, innovasiya, bərpaolunan enerji, nəqliyyat və xidmət sektorlarına genişləndirilməsi üçün imkanlar yaranır. 

İmzalanmış bəyannamədə tərəflərin əməkdaşlığın üç əsas istiqaməti üzrə irəliləyişini nəzərdən keçirmək və gələcək prioritetləri müəyyənləşdirmək məqsədilə hər il strateji tərəfdaşlıq görüşü keçirməsi planlaşdırılır. Bu, sənədin icrasının mütəmadi müzakirəsi üçün konkret mexanizmdir. 

Azərbaycanın qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biri beynəlxalq tərəfdaşlıqları yalnız iqtisadi gəlir mənbəyi kimi deyil, həm də insan kapitalının inkişafına xidmət edən mexanizm kimi dəyərləndirməkdir.


Müşfiq MƏMMƏDLİ,

Milli Məclisin deputatı

Digər Xəbərlər

QƏZETİN ÇAP VERSİYASI

XƏBƏR LENTİ Bütün xəbərlər

Dublin Sammiti Azərbaycanın yüksək beynəlxalq nüfuzunu bir daha təsdiqlədi

08:20
18 Noyabr

İlham Əliyevin güclü Azərbaycan strategiyası

08:15
18 Noyabr

Bakıya olan yüksək etimad Prezident İlham Əliyevin güclü siyasi iradəsinin nəticəsidir

08:10
18 Noyabr

Azərbaycan-Böyük Britaniya strateji tərəfdaşlığı: siyasi, iqtisadi və sosial perspektivlər

08:05
18 Noyabr

Çoxqütblü dünyada müstəqil siyasət

08:00
18 Noyabr

Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində və "Aviasiya haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə

00:23
18 Noyabr

"Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasında əbədi dostluq haqqında Müqavilə"nin təsdiq edilməsi barədə

00:20
18 Noyabr

"Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Özbəkistan Respublikası Hökuməti arasında pensiya təminatı sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş"in təsdiq edilməsi barədə

00:19
18 Noyabr

"Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə

00:18
18 Noyabr

"Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsində və "Aviasiya haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikasının 2026-cı il 27oktyabr tarixli 499-VIIQD nömrəli Qanununun tətbiqi və "Aviasiya haqqında" Azərbaycan Respublikasının 2023-cü il 22 dekabr tarixli 1058-VIQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2024-cü il 15 fevral tarixli 1 nömrəli Fərmanında dəyişiklik edilməsi haqqında

00:16
18 Noyabr

"Bir pəncərə" informasiya sistemi haqqında Əsasnamə"nin təsdiq edilməsi barədə

00:14
18 Noyabr

“Bir pəncərə” informasiya sistemi haqqında ƏSASNAMƏ

00:13
18 Noyabr

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2017-ci il 12 oktyabr tarixli 427 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “İnternet telekommunikasiya xidməti göstərən operatorların və provayderlərin uçotunun aparılması Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi haqqında

00:11
18 Noyabr

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2003-cü il 8 fevral tarixli 18 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Peşə fəaliyyətinin ayrı-ayrı növləri və yüksək təhlükə mənbəyi ilə bağlı olan fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin dövlət narkoloji tibb müəssisəsində tibbi müayinədən (tibbi yoxlamadan) keçməsi Qaydası”nda dəyişiklik edilməsi barədə

00:10
18 Noyabr

MDB ölkələri terror təhlükələrinə qarşı birgə mübarizə sahəsində əhəmiyyətli təcrübə toplayıblar  

21:29
17 Noyabr

Azərbaycan və ABŞ arasında aqrar sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi müzakirə edilib  

21:11
17 Noyabr

Ulu Öndər Heydər Əliyevin Naxçıvanda ucaltdığı bayraq İndi Azərbaycanın bütün ərazisində qürurla dalğalanır

20:58
17 Noyabr

Göyçayda aqrar təsərrüfatlara növbəti baxış keçirilib  

20:36
17 Noyabr

2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsi birinci oxunuşda qəbul edildi 

20:12
17 Noyabr

Muxtar Babayev: Azərbaycan üçün su təhlükəsizliyi strateji milli prioritetdir  

20:04
17 Noyabr

COP31 çərçivəsində “Antalya Okeanlar və Dənizlər Razılaşması” əldə olunub

19:36
17 Noyabr

ÇOX OXUNANLAR

OXUCU MƏKTUBLARI

NƏŞRLƏRİMİZ

TƏQVİM / ARXİV

BAŞ REDAKTORDAN

Hamımızın Azərbaycan adlı bir Vətəni var! Qoynunda dünyaya göz açdığımız, minbir nemətindən dadıb isti qucağında boya-başa çatdığımız bu əvəzolunmaz diyar azərbaycanlı adını qürur və iftixarla daşıyan hər kəs üçün müqəddəs və ülvidir.
Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsində zəfər çalaraq erməni işğalçılarını kapitulyasiyaya məcbur etdi, düşməni qovaraq ərazi bütövlüyünə nail oldu.
Bununla da Azərbaycan yeni inkişaf dövrünə qədəm qoydu.
Bu dövrdə dünyada mürəkkəb və ziddiyyətli proseslər davam etməkdədir!
Hələ də dünyada ədalətsizliklər mövcuddur!
Hələ də dünyada ikili standartlar var!
Hələ də dünyada güclülər zəiflərin haqqını tapdalamaq istəyir!
Odur ki, biz daima güclü olmalıyıq.
Güclü olmağın əsas şərti isə bizim birliyimizdir!
Dünyanın harasında yaşamağımızdan, hansı sahədə çalışmağımızdan asılı olmayaraq, əlbir və əlaqəli fəaliyyət göstərməyi bacarmalıyıq.
Azərbaycan naminə, onun dünyada yeri, yüksək nüfuzu uğrunda daim birlikdə mübarizə aparmalıyıq.
Yalnız bu halda anamız Azərbaycanı qoruya, yüksəldə və hamımız üçün qürur mənbəyinə çevirə bilərik.
Ulu yurdumuzun adını daşıyan "Azərbaycan" qəzeti də bu amala xidmət edir.
Əziz azərbaycanlılar! Sizi Azərbaycan naminə, övladlarımızın firavan və xoşbəxt gələcəyi uğrunda əlbir və əlaqəli fəaliyyətə çağırıram!