Payız-qış mövsümündə, adətən, qrip və kəskin respirator virus infeksiyalarına yoluxma hallarında müəyyən artımlar müşahidə edilir. Hazırda biz qış aylarındayıq və bu dövrdə qripin yayılması pik həddə çatır. Qrip virusu yaşından asılı olmayaraq, bütün insanları yoluxdura bilər. Uşaqlar daha həssas qrupdur və onlar arasında qrip virusunun yayılmasının artması təbii artım kimi qiymətləndirilir.
Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis-eksperti, infeksionist Təyyar Eyvazov bildirib.
Onun dediyinə görə, hazırda yayılan infeksiya isə fəsli qrip-A qripidir: “Qrip virusuna ilboyu rast gəlinsə də, qeyd olunan mövsümdə daha çox yayılır. Bu da epidemioloji qanunauyğunluq hesab edilərək, infeksiyanın fəsilliliyini göstərir. Xəstəliyin ümumi əlamətlərinə hərarətin yüksəlməsi, baş və əzələ ağrıları, iştahasızlıq və əsasən, yuxarı tənəffüs yollarının zədələnmələri olan öskürək, boğaz ağrısı, burun tutulması aid edilir. Şəxslər poliklinikalara müraciət edən zaman lazım olduqda onlardan götürülmüş nümunələr xüsusi laboratoriyaya göndərilərək virus təsdiqlənir. Lakin bunun rutin edilməsinin praktik əhəmiyyəti yoxdur”.
Mütəxəssis vurğulayıb ki, hazırda qripin yayılmasının artması bir neçə faktorla əlaqədardır. “Havaların soyuması nəticəsində insanlar daha çox bağlı məkanlarda toplaşır, bağçalarda, məktəblərdə, iş ofislərində otaqların havalandırılması çox az hallarda icra olunur. Belə ki, otağın havasının 5-10 dəqiqəlik mütəmadi havalandırılması orada olan virusun təxminən 80 faiz azalmasına səbəb olur. Qapalı məkanlarda yaxın təmaslar daha da çoxalır və virusun ötürülməsi asanlaşır. Qapalı məkanlarda virus hissəcikləri daha uzaq məsafəyə yayıla bilir, ümumiyyətlə, rütubətin az olması da virusların daha çox müddət havada asılı qalmasına səbəb olur. Eyni hal ailə daxilində, mənzillərdə də baş verir. Bundan başqa, qış mövsümündə insan immunitetinin təbii azalması (günəş işığının az olması, vitamin D sintezinin azalması, qida rasionunda vitaminlərin azlığı) da virusların yayılması üçün vacib faktordur. Soyuq hava ilə nəfəs aldıqda burnun selikli qışalarının damarları büzülür və selik ifrazı azalır ki, bu da yerli müdafiənin zəifləməsi və virusların asanlıqla orqanizmə daxil olmasına, yəni yoluxmaya səbəb olur”, - deyə o diqqətə çatdırıb.
Təyyar Eyvazov qeyd edib ki, qrip virusundan qorunmaq üçün qeyri-spesifik və spesifik tədbirlər nəzərdə tutulub: “Birinci qrup tədbirlər universal qorunma tədbirləri olub, bütün hava-damcı üsulu ilə yayılan infeksiyalara aiddir. Yəni əhalinin sıx toplaşdığı məkandan mümkün qədər yayınmaq, nəqliyyatda maskadan istifadə etmək, kütləvi tədbirlər zamanı respirator və əl gigiyenası qaydalarına əməl etmək, xəstə insandan aralı durmaq, çirkli əlləri ağıza, buruna, gözlərə vurmamağa çalışmaq, qida qəbulundan əvvəl əlləri azı 20 saniyə müddətində sabunla yumaq, öskürdükdə, asqırdıqda burnu və ağızı salfetlə örtmək çox vacibdir. Evdə xəstə varsa, onu dərhal təcrid etmək, otağının havasını tez-tez dəyişmək, xəstənin əşyalarını, qida dəstini, onun əl vurduğu hər bir əşyanı dezinfeksiya etmək lazımdır. Xəstəni, birinci növbədə uşağı vaxtında aşkarlayıb, məktəbə buraxmamaq lazımdır. O cümlədən məktəbdə, bağçada xəstə uşaq varsa, onu evə göndərmək lazımdır. Bu sadə tədbirlər kütləvi icra olunarsa, çox böyük effekt verir və burada vətəndaşların məsuliyyəti, məsələyə ciddi yanaşması həlledicidir. İkinci qrup tədbir isə qripə qarşı vaksinasiyadır. Ölkəyə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən gətirilmiş Avropa istehsalı olan qrip peyvəndi kifayət qədər effektiv və təhlükəsizdir. Qripin epidemioloji fəsli artımı başlanmazdan əvvəl vaksinasiyaya start verilməlidir. Bu, bizdə sentyabr ayından aparılır və bugünə qədər davam etdirilir. Peyvəndlər yaşayış və ya iş yeri üzrə ərazidə yerləşən ambulator-poliklinik tibb xidməti göstərən müəssisələrə paylanılıb və əhali yalnız müraciət əsasında ödənişsiz qaydada bundan yararlanır. Vaksinasiyanın əsas hədəfi infeksiyanın risk qruplarıdır. Bunlar 5 yaşadək olan uşaqlar, hamilələr, ağır xroniki xəstəlikləri, müxtəlif səbəbli immun çatışmazlığı olan insanlar və yaşı 65-dən çox olanlardır. Peyvənd edilmiş şəxs infeksiyanın asimptomatik və ya yüngül formasını keçirir, ağır gedişat, fəsadlaşma və xəstəxanaya yatırılma halları daha az baş verir. Lakin bilməliyik ki, peyvəndin qoruyuculuğu 2 həftədən sonra formalaşır, bu dövr ərzində şəxs yoluxubsa, xəstələnə bilər. Eyni zamanda, Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən qrip və digər respirator virus infeksiyalarından qorunma yolları ilə bağlı mediada əhali mütəmadi olaraq məlumatlandırılır. Əhalinin, birinci növbədə risk qruplarının qripə qarşı vaksinasiya olunmasına çağırışlar edilir. Hazırda epidemioloji durum Səhiyyə Nazirliyinin qiymətləndirməsinə görə nəzarət altındadır. Əlavə tədbirlərə ehtiyac duyulmur”.
