Moskvada Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb  

Fevralın 26-da Azərbaycanın Rusiyadakı səfirliyində Xocalı soyqırımının 34-cü ildönümü ilə bağlı xatirə axşamı tədbiri keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirdə Rusiyada akkreditə olunmuş bir neçə diplomatik nümayəndəliyin rəhbərləri və əməkdaşları, hərbi attaşelər, Azərbaycan və Rusiyanın mədəniyyət və incəsənət xadimləri, tibb, elm və təhsil mütəxəssisləri, Azərbaycan icmasının nümayəndələri və Rusiya universitetlərində təhsil alan azərbaycanlı tələbələr iştirak ediblər.

Xatirə axşamı səfirlikdə quraşdırılan stendə gül qoyulması ilə başlayıb. Daha sonra Xocalı faciəsinin günahsız qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Qonaqları salamlayan Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri Rəhman Mustafayev 1992-ci il fevralın 26-sı gecəsi Ermənistan işğalçı qüvvələri tərəfindən törədilən və yüzlərlə azərbaycanlı mülki şəxsin həyatına son qoyan Xocalı soyqırımından danışıb. O, Xocalıda qadın, uşaq və yaşlılar da daxil olmaqla 613 nəfərin vəhşicəsinə qətlə yetirildiyini, 487 nəfərin ömürlük əlil olduğunu və bəzi mülki şəxslərin itkin düşdüyünü qeyd edib.

Diplomat qonaqları 2008-ci ilin may ayında Leyla Əliyeva tərəfindən beynəlxalq ictimaiyyəti Qarabağ münaqişəsinin səbəbləri və bu qanlı cinayət barədə məlumatlandırmaq, eləcə də dünya hökumətləri və parlamentləri tərəfindən siyasi və hüquqi qiymətləndirmə aparılmasına təkan vermək məqsədilə başlanan “Xocalıya ədalət!” (“Justice for Khojaly”) kampaniyası barədə məlumatlandırıb.

Azərbaycan diplomatik missiyasının rəhbəri qeyd etdiyi kimi, bu kampaniyanın nəticəsi olaraq, 2010-cu ildən 2024-cü ilə qədər 18 ölkənin parlamenti Xocalı hadisələrini “kütləvi qırğın” və “insanlığa qarşı cinayət” kimi pisləyib.

O, 2023-cü ildə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam və qəti bərpasından sonra Qarabağ bölgəsində, xüsusən də Xocalıda tikinti və bərpa işlərinin fəal şəkildə davam etdiyini vurğulayıb. Diplomat qeyd edib ki, Xocalı soyqırımının hazırkı ildönümü xüsusi hallarda qeyd olunur, çünki keçmiş separatçı rejimin liderləri - Azərbaycan xalqına qarşı cinayətlərin ideoloqları və təşkilatçıları Bakı Hərbi Məhkəməsi tərəfindən müxtəlif həbs cəzalarına məhkum ediliblər.

“Ədalət zəfər çaldı, lakin Xocalı soyqırımının beynəlxalq siyasi və hüquqi qiymətləndirilməsi aktual məsələ olaraq qalır. Bu cür cinayətlərin gələcəkdə təkrarlanmamasını təmin etmək vacibdir”, - deyə səfir R. Mustafayev qeyd edib.

Diplomatik missiyanın rəhbəri vurğulayıb ki, Azərbaycanın hazırkı xarici siyasətinin əsas məqsədi Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması və sülh sazişinin imzalanmasıdır. O əlavə edib ki, bu gün biz Xocalı faciəsinin anım gününü Azərbaycan və Ermənistanın bir-birinə qarşı cəsarətli addımlar atdığı və 2020-ci ilin noyabrında İkinci Qarabağ müharibəsinin bitməsindən bəri ikitərəfli münasibətlərin normallaşma prosesinin ilk müsbət nəticələrinin artıq göründüyü bir vaxtda qeyd edirik.

Səfir R. Mustafayev daha sonra vurğulayıb ki, Qarabağ bölgəsində sülh və bərpa, eləcə də məcburi köçkünlərin geri qayıtması Azərbaycan Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi Agentliyi (ANAMA) tərəfindən həyata keçirilən mühüm, çox vaxt elə də nəzərə çarpmayan humanitar minatəmizləmə işləri aparılmadan mümkün olmazdı. Diplomat bildirib ki, Azərbaycan dünyanın ən çox mina ilə çirklənmiş ölkələri arasındadır: Ermənistan ordusu tərəfindən Qarabağda və qonşu bölgələrdə 1 milyondan çox mina basdırılıb ki, bu da ölkənin ümumi ərazisinin 13%-ni təşkil edir. O, bu günə qədər mina ilə çirklənmiş ərazilərin 20%-dən bir qədər çoxunun təmizləndiyini, təxminən 63.000 minanın zərərsizləşdirildiyini bildirib. Səfir qeyd edib ki, Azərbaycan dünyada ən irimiqyaslı münaqişədən sonrakı minatəmizləmə əməliyyatlarını həyata keçirən ölkədir.

Diplomatik missiyanın rəhbəri çıxışının sonunda qonaqlara Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə göstərilən hörmət və tədbirdə iştiraka görə təşəkkür edib.

Daha sonra O.E. Kutafin adına Moskva Dövlət Hüquq Universitetinin magistr tələbəsi Adil Ələkbərov və Moskva Dövlət Pedaqoji Universitetinin bakalavr tələbəsi Rəfiqə Nizamzadə “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində Rusiyadakı Azərbaycan tələbələrinin maarifləndirmə fəaliyyətləri barədə danışıblar. Şairə, romançı və “Rusiyanın Qızıl Qələmi” mükafatı laureatı Emiliya Dementsova-Rəsulova “Xocalı” şeirini oxuyub.

Rəsmi hissədən sonra Xocalı faciəsinin qanlı hadisələrini əks etdirən sənədli film, eləcə də tanınmış Azərbaycan rejissoru və ssenaristi Murad İbrahimbəyovun Azərbaycan Respublikası Minatəmizləmə Agentliyinin fəaliyyətinə həsr olunmuş “ANAMA” adlı yeni sənədli filminin qısaldılmış versiyası nümayiş etdirilib.

Tədbir zamanı qonaqlar Xocalı soyqırımı ilə bağlı kitablara və fotosərgiyə də baxıblar. Azərbaycan ənənəsinə uyğun olaraq, xatirə axşamı milli yeməklərdən ibarət ehsan süfrəsi ilə başa çatıb.