Alimlər bildirirlər ki, evlərimizin havasında görünməz mikroplastik hissəciklər toplanır və insanlar hər il milyonlarla belə hissəciyi nəfəs yolu ilə uda bilər.
“BBC” xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, bu hissəciklərin əsas mənbəyi gündəlik istifadə etdiyimiz sintetik geyimlər, xalçalar, divanlar, pərdələr və digər yumşaq mebellərdir. Polyester, neylon və digər süni materiallardan hazırlanan paltarlar geyinildikdə, yuyulduqda və ya qurudulduqda havaya çox sayda xırda plastik liflər buraxır. Bu liflər daha sonra nəfəs aldığımız havaya qarışır.
ABŞ-nin Emori Universitetinin professoru Dana Bar deyib ki, mikroplastiklər artıq hər yerdədir və onlardan tam qaçmaq mümkün deyil. Lakin düzgün davranış dəyişiklikləri ilə təsiri azaltmaq mümkündür.
Araşdırmalara görə, qapalı məkanlarda mikroplastiklərin miqdarı açıq hava ilə müqayisədə bir neçə dəfə çoxdur. İnsanların gün ərzində vaxtının böyük hissəsini evdə keçirməsi isə bu riski daha da artırır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, evdə mikroplastiklərin miqdarı istifadə olunan paltar və mebellərin növündən, döşəmənin materialından, həmçinin evin necə təmizlənməsi və havalandırılmasından asılıdır.
Bəs mikroplastiklər ən çox haradan yayılır? Alimlər bildirir ki, mikroplastiklərin əsas mənbələri sintetik paltarlar, xalçalar, yumşaq divan və kreslolar, yataq dəstləri, pərdələr, paltaryuyan və quruducu maşınlardır. Xüsusilə paltar yuyularkən və qurudularkən havaya çox sayda plastik liflər yayılır.
Bəs riski necə azaltmaq olar? Mütəxəssislər evdə mikroplastikləri azaltmaq üçün bir neçə sadə addım tövsiyə edirlər: Pambıq, yun və kətan kimi təbii materiallardan istifadə etmək, paltarları yalnız ehtiyac olduqda yumaq, mümkün olduqda paltarları açıq havada qurutmaq, evi tez-tez havalandırmaq, səthləri nəm parça ilə silmək, hava təmizləyici cihazlardan istifadə etmək.
Araşdırmalar göstərir ki, çox kiçik mikroplastik hissəciklər ağciyərlərə daha dərindən daxil ola bilir. Alimlər bunun iltihab yaratmaq və uzunmüddətli sağlamlıq problemlərinə səbəb olmaq ehtimalını araşdırırlar. Xüsusilə, lif formasında olan mikroplastiklərin nəfəs yolları üçün daha təhlükəli olduğu bildirilir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, problemin tam həlli üçün yalnız fərdi tədbirlər kifayət deyil. Plastik istehsalının qlobal səviyyədə azaldılması da vacib hesab olunur.
Təhminə VERDİYEVA,
“Azərbaycan”
jpg_1775472819.jpg)
