BMT-nin oktyabrın 26-da dərc olunan hesabatına görə, müharibə qadınlar və qızlar üçün daha ölümcül hala gəlir. Keçən il silahlı münaqişələrdə öldürülən 37 mindən çox mülki şəxsin dörddəbirini qadınlar təşkil edib. Bu rəqəm 2021-ci ildən bəri ikiqat artıb.
AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, BMT Baş katibinin “Qadınlar - sülh və təhlükəsizlik” adlı illik hesabatında hər gün münaqişə şəraitində təqribən 25 qadın və qızın öldürüldüyü, mülki şəxslər arasında ölüm hallarının artdığı bildirilir. Qeyd olunur ki, qadınlar sülh danışıqlarından kənarda qalmağa davam edirlər.
Hesabata görə, hazırda təxminən 750 milyon qadın və qız aktiv münaqişənin 50 kilometrlik radiusunda yaşayır ki, bu da 1990-cı illə müqayisədə 40 milyon nəfər çoxdur.
BMT Qadınlar Təşkilatının icraçı direktorunun müavini Nyaradzayi Qumbonzvanda hesabatı təqdim edərkən BMT-nin Nyu-Yorkdakı baş qərargahında jurnalistlərə açıqlamasında bildirib: “Müharibə qadınlar və qızlar üçün getdikcə daha ölümcül olur və dünya bu faciələrə göz yumur”.
Müharibə şəraitində yaşayan qadınlar və qızlar üçün təhlükə döyüş meydanından daha da kənara çıxır. Belə ki, 2025-ci ildə BMT münaqişə ilə əlaqəli 9788 cinsi zorakılıq hadisəsini təsdiqləyib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə iki dəfə, 2022-ci ildə olduğundan isə təxminən dörd dəfə çoxdur. Bundan başqa, münaqişədən təsirlənən ölkədə uşaq dünyaya gətirən bir qadının ölmə ehtimalı sabit bir ölkədəki həmcinsinə nisbətən beş dəfə çoxdur.
Müharibələr, həmçinin qadınları daha dərin yoxsulluğa sürükləyir. Təxminən 170 milyon qadın və qız münaqişə zonalarında həddindən artıq yoxsulluq şəraitində yaşayır və gündə 3 dollardan az pulla dolanır.
Hesabatda xəbərdarlıq edilir ki, əhalinin məskunlaşdığı ərazilərdə, o cümlədən məktəblərə, bazarlara və xəstəxanalara dronların və uzaqmənzilli silahların artan istifadəsi təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqları daha da artırır.
Buna baxmayaraq, qadınlar müharibələrə son qoymaq səylərindən kənarda qalırlar. 2025-ci ildə onlar 57 sülh prosesində danışıqlar aparanların cəmi beş faizini təşkil edirdilər ki, bu da bir il əvvəlkindən yeddi faiz azdır.
Eyni zamanda, qlobal hərbi xərclər ötən il rekord həddə - 2,9 trilyon dollara çatıb, böhrandan təsirlənən mühitlərdəki qadın təşkilatlarının 40 faizi isə ciddi maliyyə çatışmazlığı səbəbindən növbəti il ərzində müvəqqəti və ya daimi olaraq bağlanacağını gözləyir.
BMT Qadınlar Təşkilatının icraçı direktoru Sima Bahus bildirib: “Onilliklər ərzində müharibələrdə daha çox qadın və qız tələyə düşüb. Buna baxmayaraq, hərbi xərclər artmaqda və inkişaf yardımı azalmaqda davam edir”.
