Azərbaycan və Ukrayna ikitərəfli əməkdaşlığı dərinləşdirməkdə maraqlıdır
Son illərdə dövlətlərarası münasibətlərdə müəyyən gərginliklər yaranıb. Bu gərginliklər bəzən siyasi qarşıdurmalara səbəb olur, müharibələrlə nəticələnir. İran-İraq, İsrail-İran, İsrail-Livan və Rusiya-Ukrayna müharibələrini buna misal göstərmək olar. Azərbaycan da müharibə taleyi yaşayan ölkələrdən olub. Ötən əsrin sonlarında ərazi iddiasına görə Ermənistan Azərbaycana qarşı elan edilməmiş müharibəyə başladı. 1994-cü ilin may ayının 12-də atəşkəs haqqında razılıq imzalansa da, Ermənistan atəşkəsə əməl etmir, ərazilərimizə hərbi təcavüzü davam etdirirdi. Belə hücumlardan biri 2020-ci il sentyabrın 27-də oldu və Azərbaycan Ordusu hücumun qarşısını qətiyyətlə aldı. Bu təxribatdan sonra Ali Baş Komandanın döyüş əmri ilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri əks-hücuma keçdi. Bu, İkinci Qarabağ müharibəsi, mahiyyəti baxımından Vətən savaşı idi. 44 günlük müharibədə Bakını siyasi baxımdan dəstəkləyən dövlətlərdən biri də Ukrayna oldu. Azərbaycan müharibədə tarixi Zəfər qazanaraq ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdi. Nəticədə ölkəmizin dinamik inkişafı daha uğurla davam etdirilməyə başlandı. Dünya dövlətlərinin Azərbaycana yüksək siyasi etimadı daha da möhkəmləndi, qarşılıqlı münasibətlərin daha böyük formatda inkişafında əhəmiyyətli oldu.
Hazırda müharibə aparan dövlətlər də Azərbaycanın siyasi nüfuzundan, ölkəmizin sülhyaratma missiyasından bəhrələnməyə maraqlıdırlar.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin aprelin 25-də Azərbaycana səfəri zamanı Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev mətbuata bəyanatında Azərbaycanla Ukrayna dövlət başçılarının son görüşlərinin beynəlxalq təşkilatların toplantılarında olduğunu, Ukraynaya səfərlərinin tarixini, mahiyyətini xatırladaraq görüşlərdə müzakirə edilən məsələlərdən də söz açdı. Dövlətimizin başçısı 2008-ci ildə Kiyevdə, 2011-ci ildə Bakıda strateji tərəfdaşlığa dair iki sənəd imzalandığını, həmin sənədlərdə ölkələrimizin qarşılıqlı olaraq ərazi bütövlüyü, suverenliyi, sərhədlərimizin toxunulmazlığı məsələlərinin öz əksini tapdığını da xatırlatdı. Bu xatırlatmalar əlaqələrin etibarlığının daha da möhkəmləndirilməsi zərurətinə yönəldilmiş xatırlatmalar kimi qəbul edildi. Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında dedi ki, “...bu gün biz bir çox istiqamətlər üzrə uğurla əməkdaşlıq edirik. Bu əməkdaşlıq bu gün bir daha təsdiqləndi; - SOCAR Ukraynada uzun illərdir ki, uğurla fəaliyyət göstərir. Müzakirə olunan məsələlər arasında siyasi dialoqdan başqa, xüsusilə energetika sahəsində əməkdaşlığı qeyd etmək istərdim. Burada həm əldə edilmiş nailiyyətlər var, - SOCAR Ukraynada uzun illərdir ki, uğurla fəaliyyət göstərir, - eyni zamanda, çox gözəl perspektivlər, birgə layihələr var. Birgə təşəbbüslər, o cümlədən sərmayə qoyuluşu ilə bağlı məsələlər bu gün ətraflı müzakirə edilmişdir”.
Dövlətlərarası münasibətlər siyasi münasibətlərlə məhdudlaşmır. Bu
baxımdan ikitərəfli münasibətlər həm də sosial həyatın bütün sahələrini, bu sıradan
iqtisadi münasibətləri də əhatə edir. Dünya iqtisadiyyatı belə münasibətlərlə
tənzimlənir. Azərbaycan ən etibarlı tərəfdaş kimi bu münasibətlər sistemində böyük etibara və etmada malikdir. Dünyanın əksər dövlətləri ilə səmimi siyasi
münasibətləri olan Azərbaycan Cənubi Qafqazda ən güclü dövlətdir. Bu gücü onun
iqtisadi inkişafı şərtləndirir. Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev Ukrayna dövlət başçısı Volodimir Zelenskinin aprelin 25-də Azərbaycana səfəri çərçivəsində mətbuata bəyanatında iqtisadi əlaqələrin ticarət dövriyyəsi ilə bağlılığına da toxunaraq dedi: “...ticarət dövriyyəsinin bundan sonra da artırılması məsələləri də gündəliyin mərkəzindədir. Bizim ticarət dövriyyəmiz yarım milyard dolları ötüb. Amma ümid edirəm ki, növbəti illərdə bu rəqəm daha da böyüyəcək. Çünki buna da böyük imkanlar var; - Hərbi-texniki əməkdaşlıqla bağlı fikir mübadiləsi aparıldı və burada da çox böyük perspektivlər var. Həm Azərbaycanda, həm Ukraynada hərbi sənaye kompleksi inkişaf edir və burada birgə istehsalla bağlı, ümumiyyətlə, sənaye sahəsində birgə istehsalla bağlı çox gözəl imkanlar var. Bu barədə də bu gün ətraflı danışıldı və biz bütün başqa sahələrdə əməkdaşlığımızı dərinləşdirmək istəyirik”.
Prezident İlham Əliyev dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmləndirilməsində qarşılıqlı etimadın, inamın ifadəsi olan rəsmi səfərlərin əhəmiyyəti haqqında da fikirlərini bildirdi. Bu fikirlər təkcə bir görüşü, bir səfəri deyil, ümumən görüşləri, səfərləri şərtləndirən siyasi düşüncələrdir. Dövlət başçımız mətbuata bəyanatında dedi: “...son dörd il ərzində prezidentlər səviyyəsində yeddi görüşün keçirilməsi, - sonuncu görüş iki ay bundan əvvəl Münxen şəhərində olmuşdur, - gözəl göstəricidir. Bu, əlaqələrimizin nə qədər dinamik olmasından xəbər verir. Biz bu gün qarşılıqlı hörmətdən, qarşılıqlı maraqların təmin edilməsindən danışırıq. Əminəm ki, bugünkü səfər Azərbaycan-Ukrayna dostluq əlaqələrinin inkişafına növbəti mühüm töhfə olacaqdır”.
Səfər zamanı Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski mətbuata bəyanatında
bildirdi ki, Moskva razılıq verərsə, danışıqlar prosesinin Azərbaycanda davam
etdirilməsi mümkündür. Rəsmi Kiyevin fikrincə, Bakı iki dövlət arasında dialoqu təşkil edə bilər. Bu yanaşma Azərbycanın sülh məramlı bəşəri dövlət olduğunun ifadəsidir. Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin aprelin 25-də Azərbaycana səfəri həm də bu gerçəkliyin bir daha ifadə olunmasıyla tarixləşdi.
Səbinə XASAYEVA,
Milli Məclisin deputatı