Bu gün Azərbaycan dünyada sözü ilə əməli bir olan, etibarlı və müstəqil dövlət kimi tanınır. Cənubi Qafqazda sülhü və sabitliyi təmin edən rəsmi Bakı, qlobal səviyyədə hücum və gərginliklərin artdığı bir dövrdə həm böyük iqtisadi layihələrin mərkəzinə çevrilib, həm də çətin günlərdə dost ölkələrin yanındadır.
Qlobal logistika və enerji memarlığı
Cənubi Qafqazın geosiyasi mənzərəsini kökündən dəyişən ən böyük siyasi zəfər, Azərbaycanın şərtləri əsasında de-fakto sülhün təmin edilməsidir. Ötən ilin 8 avqust tarixində Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sazişinin mətni paraflanaraq Birgə Bəyannamə imzalandı. 30 illik münaqişəyə son qoyan bu tarixi addımdan dərhal sonra Bakı yalnız bəyanatlarla kifayətlənməyib, praktiki addımlara keçdi.
Bu gün Azərbaycan tərəfindən təchiz edilən benzin və dizel yanacağının Ermənistana ötürülməsi, bölgədə düşmənçilik səhifəsinin bağlanaraq real iqtisadi inteqrasiyanın başladığını göstərir. Eyni zamanda Vaşinqton razılaşmalarının tərkib hissəsi olan Zəngəzur dəhlizinin (TRIPP) açılması perspektivi yalnız Naxçıvanla birbaşa quru əlaqəsini bərpa etməyəcək, həm də türk dünyasını və bütövlükdə Avrasiya ticarət marşrutlarını bir-birinə bağlayan yeni həyat arteriyası olacaq.
Alternativ marşrutların riskli hala gəldiyi müasir dövrdə Azərbaycanın mərkəzində dayandığı Orta dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) Avrasiyanın ən təhlükəsiz və operativ ticarət xəttinə çevrilib. Enerji təhlükəsizliyində isə Bakının Avropanın xilaskarına çevrildiyini desək yanılmarıq. Azərbaycan qazı artıq Avropa İttifaqının 10 üzv dövlətinə çatdırılır.
Ənənəvi resurslarla yanaşı, külək və günəş enerjisi ixracı üzrə irimiqyaslı layihələr Aİ-nin enerji keçidi strategiyasında Azərbaycanı açar aktora çevirir.
Azərbaycanı xarici investorlar üçün təhlükəsizlik adasına çevirən əsas amil ölkədəki sarsılmaz sabitlik mühitidir. Eyni zamanda Bakı bir-birinə rəqib olan qlobal güc mərkəzləri ilə bərabərhüquqlu və strateji tərəfdaşlıq qurmağı bacaran unikal diplomatiya yürütməkdədir.
Prezident İlham Əliyevin Çinə dövlət səfəri zamanı imzalanmış Hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə, cari ilin fevralında ABŞ və Azərbaycan arasında Bakıda imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası, bu ilin iyulunda Almaniya ilə imzalanmış "Azərbaycan Respublikası ilə Almaniya Federativ Respublikası arasında İkitərəfli Tərəfdaşlıq üçün Strateji Gündəlik haqqında Birgə Bəyannamə" kimi strateji sənədlər dünyanın aparıcı gücləri ilə münasibətlərin institusional zirvəsidir.
Son illərdə Azərbaycanın Mərkəzi Asiya istiqamətində yürütdüyü xarici siyasət, regional siyasətin sistemli və təsisatlaşmış əsasını qoyub. Dövlət başçıları səviyyəsində aparılan intensiv diplomatiya bu prosesin aparıcı qüvvəsidir. Təkcə 2023-cü ildən etibarən Prezident İlham Əliyevin Mərkəzi Asiyanın qardaş ölkələrinə 16 dəfə səfər etməsi, bu regionun liderlərinin isə Azərbaycana 26 dəfə gəlməsi təmasların nə dərəcədə yüksək dinamikaya malik olduğunu nümayiş etdirir. Bu göstərici, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiyanın artıq vahid geosiyasi və geoiqtisadi arena kimi hərəkət etdiyinin aydın sübutudur.
Prezident Donald Trampın təşəbbüsü ilə təşkil edilmiş Sülh Şurasında təsisçi üzv kimi ölkəmizin iştirakı isə Azərbaycanın qlobal sülh platformalarında söz sahibi olduğunun təzahürüdür. Sülhü yalnız sözdə deyil, həm də əməli addımları, təşəbbüsləri və tərəfdaşlıq layihələri ilə əyani şəkildə dəstəkləyən Bakı siyasi iradə və uğurlu diplomatiya ilə barışın mümkün olduğunu ortaya qoyur.
Bəşəri humanizm və həmrəylik
Azərbaycanın xarici siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri qonşu dövlətlərlə suverenliyə, bərabərhüquqluluğa və dar günlərdə qarşılıqlı dəstəyə söykənən münasibətlərin inkişaf etdirilməsidir. Bu xüsusda qonşu İranla əlaqələr hər zaman xüsusi dinamikası ilə seçilib. Bu günlərdə İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın müharibə dövründə Azərbaycanın Tehrana göstərdiyi dəstəyi və logistik imkanları xüsusi vurğulaması Bakının çətin anlarda sınanmış etibarlı qonşu olduğunu bir daha göstərdi.
Bu səmimi bəyanata cavab olaraq Prezident İlham Əliyevin öz "X" səhifəsində bildirdiyi minnətdarlıq fikirləri iki ölkə arasındakı tarixi və mənəvi bağların dərinliyini ifadə edir: "Azərbaycan və İran xalqları dar və çətin günlərdə hər zaman bir-birinin yanında olublar. Bölgəmizdə baş vermiş son hadisələr fonunda Azərbaycanın qardaş İran xalqının yanında olduğu bir daha özünü göstərdi".
Bu diplomatik dialoq bir daha sübut edir ki, Azərbaycan öz ərazisindən üçüncü qüvvələrin regionda gərginlik yaratmasına imkan vermədiyi kimi, qonşularının çətin günlərində də daim real kömək və logistik imkanları ilə dayaq olmağa hazırdır.
Ölkəmizin etibarlı tərəfdaş imici yalnız iqtisadi və siyasi layihələrlə bitmir. Qlobal problemlərin həllində fəal iştirak edən, onların dialoq yolu ilə aradan qaldırılması üçün əməli işlər həyata keçirən Azərbaycanın, eyni zamanda beynəlxalq humanitar böhranlar zamanı ilk köməyə çatan ölkələrdən olması da gerçəklikdir. Pandemiya dövründə 100-ə yaxın ölkəyə göstərilən maliyyə və tibbi yardımlar, BMT və ÜST müstəvisindəki təşəbbüslər, həmçinin Afrika qitəsi ölkələrinə çoxtərəfli və ikitərəfli əsasda müxtəlif zamanlarda humanitar və inkişafa yardım xarakterli dəstək göstərilməsi bunun bariz sübutlarıdır. Müasir böhranlar zamanı da Azərbaycan öz humanitar missiyasına sadiq qalaraq dost ölkələrə yardım əli uzadır. Azərbaycan Ukraynada yaranmış son vəziyyətlə əlaqədar Ukrayna xalqına mütəmadi olaraq humanitar yardım göndərir.
Avqustun 6-da Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Ukrayna xalqına göstərilən ardıcıl və mütəmadi humanitar dəstəyə görə Prezident İlham Əliyevə və Azərbaycan hökumətinə dərin minnətdarlığını bildirməsi, Bakının bəşəri dəyərlərə verdiyi yüksək qiymətin növbəti təsdiqidir.
Bütün bu faktlar Azərbaycanın sözü ilə əməli üst-üstə düşən, regionda sülhün və inkişafın baş zəmanətçisi olan müstəqil güc mərkəzi kimi qlobal səviyyədə qəbul edildiyini göstərir. Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun qovşağında yerləşən Azərbaycan, yürütdüyü məsuliyyətli siyasətlə təkcə öz milli maraqlarını qorumur, həm də bütün Avrasiya coğrafiyasının daha təhlükəsiz, inteqrasiya olunmuş və firavan gələcəyini inşa edir.
Yasəmən MUSAYEVA,
"Azərbaycan"
