Qanunvericilikdə Avropa Parlamenti tərəfindən edilən dəyişiklik Avropa İttifaqı (Aİ) üzv dövlətlərinə sığınacaq axtaranların heç bir əlaqəsi olmayan ölkələrə köçürülməsinə imkan verəcək.
Sığınacaq verilməsi qaydalarına daxil olan yenilənmiş "təhlükəsiz üçüncü ölkə" konsepsiyası ərizəçi ilə təyinat ölkəsi arasında əlaqə tələbini aradan qaldırır. Milli hakimiyyət orqanları artıq insanları heç vaxt ziyarət etmədikləri ölkələrə köçürə biləcəklər. Bu, Britaniya hökumətinin Ruanda ilə həyata keçirməyə çalışdığı modelə bənzər şəkildə Aİ üzv dövlətləri ilə xarici hökumətlər arasında maliyyələşdirmə əvəzində miqrantları qəbul edəcək razılaşmaların yolunu açır. Lakin Böyük Britaniya Ali Məhkəməsi bu layihəni bloklayıb, hazırkı hökumət isə ondan tamamilə imtina edib.
Aİ qaydalarına görə, əgər müvafiq razılaşma varsa və ölkə təhlükəsiz hesab olunursa, yəni müdafiə axtaran şəxslə orada beynəlxalq standartlar çərçivəsində rəftar ediləcəksə, miqrantlar dünyanın demək olar ki, istənilən ölkəsinə köçürülə bilər. Bu təminatlar sığınacaq axtaranların təqiblərdən və ciddi zərərdən qorunmasını, geri qaytarılmama prinsipinə hörməti, Cenevrə Qaçqınlar Konvensiyası çərçivəsində effektiv müdafiə almaq imkanı və yaşayış hüquqlarından əlavə təhsil və iş icazələri nəzərdə tutulan sığınacaq sisteminə çıxışı əhatə edir. Yeni qaydalar ərizələri baxılarkən Aİ ölkələrində qalacaq müşayiət olunmayan yetkinlik yaşına çatmayanlara şamil edilməyəcək.
"Bu səsvermə Aİ üzv dövlətlərinə üçüncü ölkələrlə əməkdaşlıqdan əvvəlkindən fərqli şəkildə istifadə etməyə imkan verəcək", - deyə məsələ üzrə məruzəçi olan Avropa Parlamentinin alman üzvü Lena Düpon bildirib. O, bu dəyişikliyin beynəlxalq hüquqa uyğun olduğunu və Avropa ölkələrində uzun sığınacaq müraciəti proseslərinin qarşısını alacağını deyib.
Amma dəyişikliyə səsvermə Ursula fon der Lyayenin Avropa Komissiyasını dəstəkləyən parlament alyansını parçalayıb və bu, qanunvericilik orqanının demək olar ki, bütün miqrasiya ilə bağlı sənədlərində təkrarlanan bir haldır. Vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları da oxşar narahatlıqlarını ifadə ediblər. Qaçqınlar və Sürgünlər üzrə Avropa Şurası (ECRE) sığınacaq axtaranların üçüncü ölkələrdə adekvat müdafiə perspektivlərinin şübhəli olduğunu və yeni qanunvericiliyin həssas qruplar üçün riskləri artırdığını bildirir. ECRE həmçinin yeni tənzimləmə ilə təmin edilən apellyasiyaların avtomatik dayandırılmasının ləğvini tənqid edərək bildirir ki, bu, məhkəmənin qanunun düzgün tətbiq edilib-edilmədiyini nəzərdən keçirməzdən əvvəl insanların Aİ-dən kənara köçürülməsinə səbəb ola bilər.
Rizvan CƏFƏROV,
"Azərbaycan"
19 (1)jpg_1771885865.jpg)
