Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşada 1982-ci ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə təməli qoyulan Vaqif Poeziya Günləri o vaxtdan ənənəyə çevrilib.
Həmin il Heydər Əliyevin iştirakı ilə Molla Pənah Vaqifin məqbərəsinin və Poeziya Evinin təntənəli açılışı keçirilib. Ümummilli Liderin tapşırığı ilə Vaqif Poeziya Günlərinin təşkil olunmasına qərar verilib. Bu poeziya bayramı 1991-ci ilədək hər il düzənlənib. Tədbir ənənəvi olaraq Molla Pənah Vaqifin yurdu Qazaxdan başlayıb, qədim Şuşanın əsrarəngiz Cıdır düzündə yekunlaşıb.
Təəssüf ki, 1992-ci ildən Şərqi Zəngəzur və Qarabağın digər əraziləri kimi, Şuşa şəhəri də 30 ilə yaxın Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalı altında qaldı. 2020-ci ilin payızında isə müzəffər Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızı işğaldan azad etdi. Şuşa da azadlığa qovuşdu.
Müharibə başa çatdıqdan dərhal sonra Prezident İlham Əliyev xalqımızı Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda tezliklə yenidənqurma, tikinti-bərpa işlərinin həyata keçiriləcəyi ilə müjdələdi. Dövlət başçısının o zaman Şuşada işğal səbəbindən yarımçıq qalmış tədbirlərin bərpa olunacağını bildirməsi isə hər bir azərbaycanlının ürəyindən xəbər verdi. Uzun illik ayrılıqdan sonra 2021-ci ildə Qarabağın tacı Şuşa yenidən Vaqif Poeziya Günlərinə evsahibliyi etdi. Beləliklə, Vaqif Poeziya Günləri doğma yurduna - Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşaya döndü.
Bu günlər Vaqif Poeziya Günləri poeziyasevərləri növbəti dəfə bir araya gətirdi. Mədəniyyət Nazirliyi və Heydər Əliyev Fondunun təşkilatçılığı ilə keçirilən builki Vaqif Poeziya Günləri "Sözün hekayəsi" şüarı ilə düzənlənmişdi. Azərbaycan poeziyasının görkəmli nümayəndəsi Molla Pənah Vaqif irsinin yaşadılması, milli ədəbi dəyərlərin qorunması, eləcə də müasir ədəbi proseslərin inkişafına töhfə vermək məqsədi daşıyan poeziya bayramı şairin doğulduğu Qazaxdan başlamış, Şuşada davam etmişdir.
Əvvəlcə tədbir iştirakçıları Qazaxın mərkəzindəki Fəxri Qazaxlılar parkında Molla Pənah Vaqifin və Molla Vəli Vidadinin heykəli önünə gül dəstələri düzüb, görkəmli şairlərimizin əziz xatirəsini ehtiramla yad ediblər. Qazax Ədəbiyyat Muzeyinin akt zalında davam edən tədbirdə çıxış edənlər bu poeziya bayramının keçirilməsi tarixindən, ənənəyə çevrilməsindən, həmçinin Azərbaycan ədəbiyyatının böyük nümayəndəsi Molla Pənah Vaqifin zəngin yaradıcılığından söz açıblar.
Sonra Qarabağın döyünən ürəyi, Qafqazın incisi Şuşada davam edən Vaqif Poeziya Günləri çərçivəsində Şuşada "Sözün aşığı, sazın aşiqi" adlı musiqili-ədəbi tədbir təşkil olunub. Azərbaycan aşıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi Aşıq Ələsgərin vəfatının 100-cü ildönümünə həsr olunan tədbirdə Aşıq Ələsgər nəslinin nümayəndələri çıxış ediblər. Sənətkarın kötükcəsi Aysel Zahidqızı belə bir zəngin irsin daşıyıcısı olmağın üzərinə böyük məsuliyyət qoyduğunu, ustad sənətkarın irsini layiqincə təqdim etməyə çalışdığını bildirib. Aşıq Ələsgərin nəticəsi Zahid Göyçəli isə çıxışında Molla Pənah Vaqifin həyat və yaradıcılığının iki mühüm dövrünü - Qazax və Qarabağ mərhələlərini vurğulayıb, eyni zamanda Aşıq Ələsgərin doğulduğu Göyçə mahalının Ağkilsə kəndinə etdiyi ziyarətlərdən danışıb. O, ustad aşığın zəngin irsinin gələcək nəsillərə ötürülməsinin əhəmiyyətini qeyd edib.
Tədbirin bədii hissəsində aşıqların ifasında Dədə Ələsgərin yaradıcılığından qaynaqlanan, saz-söz sənətinin incilərini təcəssüm etdirən musiqi nümunələri səsləndirilib.
Builki Vaqif Poeziya Günləri çərçivəsində daha bir tədbir Şuşadakı Mehmandarovların malikanə kompleksində böyük Azərbaycan şairi Xaqani Şirvaninin 900 illik yubileyinə həsr olunan elmi konfrans olub. Tədbirdə çıxış edən yazıçı-dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi İlqar Fəhmi "Sözün Xaqanı - Xəlqaniyəm, Xəlqani" mövzusunda təşkil edilən elmi konfrans barədə məlumat verib. Qeyd olunub ki, tədbir Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və AYB-nin birgə təşkilatçılığı ilə baş tutub. Vurğulanıb ki, Qarabağ işğaldan azad olunduqdan sonra Vaqif Poeziya Günləri yenidən öz doğma məkanına qayıdıb və artıq bu ənənə daha da zəngin məzmunda davam etdirilir.
Konfransda AMEA-nın əməkdaşları Xaqani Şirvaninin zəngin ədəbi irsi, Şərq fəlsəfəsinə və poeziyasına bəxş etdiyi dəyərli nümunələr barədə ətraflı məruzələrlə çıxış ediblər.
Vaqif Poeziya Günləri çərçivəsində Ağdam Muğam Mərkəzində TÜRKSOY-un tərəfdaşlığı ilə "Sözün sabahı - türk dünyasının gənc şairlər festivalı" keçirilib. Tədbirdə çıxış edən mədəniyyət nazirinin müavini Fərid Cəfərov vurğulayıb ki, Vaqif Poeziya Günləri Azərbaycan mədəniyyətinin zəngin tarixinə malik mühüm ədəbi-mədəni hadisələrdən biridir: "İşğaldan azad olunan ərazilərdə hazırda aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri milli mədəniyyətimizin dirçəlişini bütün dünyaya aydın şəkildə nümayiş etdirir. Beş il əvvəl doğma Şuşada yenidən bərpa olunan bu poeziya bayramı ildən-ilə daha da genişlənir və əhatə dairəsini artırır".
TÜRKSOY-un baş katibi Sultan Raev ortaq mədəniyyətin türk xalqlarını eyni dəyərlər ətrafında sıx şəkildə bir araya gətirdiyini vurğulayıb. Qeyd edib ki, xalqları bir-birinə bağlayan ən böyük qüvvə mədəniyyət, türk dünyasını birləşdirən ən güclü körpülərdən biri isə ədəbiyyatdır: "Bu cür tədbirlər türk dünyasının ortaq tarixinə, mədəniyyətinə və gələcəyinə olan inamı daha da gücləndirir. Festivalın hər il Türk dünyasının fərqli şəhərlərində təşkil olunaraq gözəl ənənəyə çevrilməsini arzu edirik".
Vaqif Poeziya Günləri çərçivəsində daha bir tədbir "Sözün hekayəsi" şüarı ilə reallaşıb. Tədbirdə Şuşa rayonunda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Aydın Kərimov, mədəniyyət naziri Adil Kərimli, dövlət və hökumət qurumlarının nümayəndələri, elm və mədəniyyət xadimləri iştirak ediblər.
Tədbir çərçivəsində TÜRKSOY-un tərəfdaşlığı ilə II Türk Dünyası Gənc Şairlər Festivalının mükafatlandırma mərasimi təşkil olunub. Bədii hissədə Xalq şairi Səməd Vurğunun 120 illiyinə həsr olunan "Sözün ovçusu - Könlüm keçir Qarabağdan" adlı səhnə kompozisiyası nümayiş edilib. Tədbir konsert proqramı ilə davam edib.
Vaqif Poeziya Günləri çərçivəsində "Şuşa gecələri - interaktiv poeziya saatı" da gerçəkləşib.
Şuşada Vaqif Poeziya Günlərində iştirak edən Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrının yaradıcı heyəti görkəmli dramaturq Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Mütrüb dəftəri", "Diş ağrısı", "Qiraət", "Bomba" hekayələri və "Yeyərsən qaz ətini, görərsən ləzzətini" əsərlərinin motivləri əsasında hazırlanan "Sözün gülüşü - Şuşa hekayələri" adlı interaktiv meydan tamaşası ilə səhnəyə çıxıb.
Builki Vaqif Poeziya Günləri çərçivəsində Mədəniyyət Nazirliyi, Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsi, "Azercell Telekom" MMC və "Aztelekom" MMC-nin tərəfdaşlığı ilə Şuşanın mərkəzində "Kitab dayanacağı" - ilk açıq hava kitabxanası istifadəyə verilib. Layihənin məqsədi mədəniyyət paytaxtımız Şuşanın tarixi və ədəbi mühitinin təbliği, eləcə də şəhər sakinləri və qonaqları üçün mütaliə imkanlarının genişləndirilməsi idi.
Poeziya bayramında nümayiş olunan "Sözün həsrəti - Heydərbabaya salam" adlı bədii-musiqili kompozisiya görkəmli Azərbaycan şairi Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın anadan olmasının 120 illik yubileyinə həsr edilib. Kompozisiya Xan qızı Natəvanın evinin qarşısında təşkil olunub.
Vaqif Poeziya Günləri Şuşada "Sözün Zəfəri - Zəfərin sədası" adlı konsert proqramı ilə başa çatıb. Xurşidbanu Natəvanın evinin qarşısında düzənlənən konsertdə Rauf Hacıyev, Cahangir Cahangirov, Vasif Adıgözəlov, Elza İbrahimova, Ələkbər Tağıyev, Oqtay Kazımi və başqa bəstəkarların əsərləri səsləndirilib. Proqramda həmçinin xalq mahnıları ifa olunub, Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblı tərəfindən milli rəqslərimiz təqdim edilib.
Vaqif Poeziya Günləri bir daha Azərbaycan ədəbiyyatının, mədəniyyətinin, incəsənətinin zənginliyini nümayiş etdirdi. Bu ənənəvi poeziya bayramının yenidən doğma Şuşada keçirilməsi isə xalqımızın tarixi qələbəsinin və milli iradəsinin parlaq ifadələrindən birinə çevrildi.
Zöhrə FƏRƏCOVA,
"Azərbaycan"
