Naxçıvanın çoxşaxəli transformasiyası - strateji təşəbbüslər və yeni hədəflər

Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana 17-ci səfəri yalnız ayrı-ayrı infrastruktur layihələrinin təqdimatı ilə məhdudlaşmadı, muxtar respublikanın inkişafında yeni bir konseptual mərhələnin əsasını qoydu. Təhlükəsizlikdən sənayeyə, enerjidən turizmə, şəhərsalmadan kənd təsərrüfatına qədər bütün vacib istiqamətlərin vahid strategiyada birləşdirilməsi Naxçıvanın çoxsektorlu inkişaf modelinə keçdiyini göstərir. Bu modelin təməlində isə etibarlı təhlükəsizlik sistemi durur. Naxçıvanda yeni əməliyyat-komando hərbi hissələrinin yaradılması və onlara Döyüş bayraqlarının təqdim edilməsi, Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun müasir hərbi texnika və vasitələrlə təchizatının davam etdirilməsi muxtar respublikanın strateji mövqeyinə uyğun təhlükəsizlik arxitekturasının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov deyib.

O bildirib ki, Naxçıvanın inkişafında ən böyük geoiqtisadi dəyişikliklərdən birini isə Zəngəzur dəhlizinin - TRIPP layihəsinin formalaşdırdığı yeni bağlantı sistemi yaradır. Bu layihənin əhəmiyyətini yalnız dəmir yolu və avtomobil yolunun bərpası ilə ölçmək onun strateji miqyasını məhdudlaşdırardı. Naxçıvan dəmir yolunun yeni texniki-iqtisadi əsaslandırma əsasında 194 kilometrlik xətt üzrə inkişaf etdirilməsi və perspektivdə 15 milyon ton yükdaşıma qabiliyyətinə çatdırılması muxtar respublikanın tranzit imkanlarını da keyfiyyətcə dəyişir. Daha mühüm məqam TRIPP-in çoxfunksiyalı kommunikasiya platformasına çevrilməsi perspektividir. Dəmir yolu və avtomobil yolu ilə yanaşı, elektrik enerjisi xətlərinin, fiber-optik rabitənin və gələcəkdə digər infrastruktur şəbəkələrinin bu marşruta inteqrasiyası Naxçıvanı nəqliyyat, enerji və rəqəmsal axınların kəsişdiyi regional qovşağa çevirə bilər. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi Naxçıvan üçün sadəcə coğrafi bağlantının bərpası deyil, onun iqtisadi məkanının genişlənməsi və Avrasiya təchizat zəncirlərinə daha sıx inteqrasiyası deməkdir.

“Naxçıvanın inkişafı iqtisadi transformasiya ilə yanaşı, şəhər məkanının elmi əsaslarla yenidən təşkilini də əhatə edir. 2044-cü ilədək inkişafı nəzərdə tutan Baş Plan şəhərin inkişafını uzunmüddətli perspektivdə sistemləşdirir. Əhalinin artımla 130 min nəfər proqnozlaşdırılması, məskunlaşma ərazisinin genişlənməsi, yaşayış fondunun artırılması, yaşıllıq sahəsinin adambaşına 27 kvadratmetrədək yüksəldilməsi və 122 kilometrlik velosiped infrastrukturunun yaradılması Naxçıvanın ekoloji dayanıqlılıq, şəhər mobilliyi və insanmərkəzli planlaşdırma prinsipləri əsasında inkişaf edəcəyini göstərir. Bu, şəhərsalmanı sadəcə tikinti fəaliyyəti kimi deyil, sosial həyatın keyfiyyətini formalaşdıran strateji idarəetmə aləti kimi müəyyənləşdirir. İnkişaf modelinin sosial ölçüsü də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Regional DOST Mərkəzinin fəaliyyətə başlaması, sosial xidmətlərin “bir pəncərə” prinsipi ilə əlçatanlığının genişləndirilməsi, inklüziv xidmətlərin inkişaf etdirilməsi və 518 mənzildən ibarət sosial yaşayış kompleksinin yaradılması dövlət siyasətinin iqtisadi göstəricilərlə yanaşı, insan kapitalının və sosial rifahın yüksəldilməsinə istiqamətləndiyini göstərir. Beləliklə, Naxçıvanın inkişaf strategiyasında infrastruktur və iqtisadi artım sosial nəticə ilə tamamlanır”, - deyə deputat qeyd edib.

Rövşən Muradov vurğulayıb ki, Naxçıvanın qarşısında formalaşan perspektiv təkcə ayrı-ayrı layihələrin yekunu deyil. Bu, milli təhlükəsizlikdən iqtisadi inteqrasiyaya, enerji təminatından onun ixracına, tarixi irsdən müasir şəhərsalma modelinə qədər müxtəlif sahələri vahid strateji məntiqdə birləşdirən inkişaf arxitekturasıdır. Bu mənada Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan siyasətinin əsas nəticəsi yalnız muxtar respublikanın cari problemlərinin həlli ilə ölçülmür. Başlıca nəticə Naxçıvanın gələcəkdə Azərbaycanın regional iqtisadi gücünün, enerji diplomatiyasının, Avrasiya nəqliyyat əlaqələrinin və milli-mədəni irsinin mühüm dayaqlarından birinə çevrilməsi üçün institusional, infrastruktur və strateji təməllərin paralel şəkildə formalaşdırılmasıdır. Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsi məhz bu çoxölçülü transformasiyanın məntiqi davamıdır.