BP şirkəti Azərbaycandakı müxtəlif apstrim bizneslərinin müvafiq olaraq ya operatoru və ya idarəedici təşkilatı kimi 2026-cı ilin üçüncü rübünün hesabatını açıqlayıb. Həmişə olduğu kimi, bu dəfə də öncə "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) layihəsi haqqında məlumat verilir. AÇG üzrə Hasilatın Pay Bölgüsü Sazişinin podratçı tərəfləri adından "BP Exploration (Caspian Sea) Limited" şirkəti operatordur.
Cari ilin üçüncü rübü ərzində AÇG-dən stabil hasilat təhlükəsiz və etibarlı şəkildə davam edib. İlk üç rüb üçün blokdan ümumi hasilat - "Çıraq" (18 min 800), "Mərkəzi Azəri" (84 min 600), "Qərbi Azəri" (72 min), "Şərqi Azəri" (45 min 700), "Dərinsulu Günəşli" (46 min 700), "Qərbi Çıraq" (25 min 300) və ACE (26 min 900) platformalarından birlikdə gündə orta hesabla 320 min barel və ya ümumilikdə təxminən 87 milyon barel, yəni 12 milyon ton olub.
AÇG-də hasilatı sabit saxlamaq üçün müxtəlif istiqamətli tədbirlər də həyata keçirilir. Onlardan biri - dördölçülü yüksəkdəqiqlikli dənizdibi qovşaqlarla seysmik tədqiqat proqramı çərçivəsində 2025-ci ildə əldə olunmuş məlumatların interpretasiyası və inteqrasiyası bu ilin üçüncü rübü ərzində davam edib.
Məlum olduğu kimi, AÇG-dən çıxarılan səmt qazı müqavilənin şərtlərinə uyğun şəkildə təmənnasız olaraq Azərbaycan dövlətinə təhvil verilir. 2026-cı ilin üç rübü ərzində blokdan Azərbaycana əsasən Səngəçal terminalından, həmçinin "Neft Daşları"ndakı qurğu vasitəsilə gündə orta hesabla 9 milyon kubmetr, ümumilikdə isə 2 milyard kubmetr səmt qazı təhvil verilib. Hasil edilən səmt qazının qalan hissəsi təzyiqi saxlamaq məqsədilə yenidən laylara vurulub.
Cari ilin birinci yarısında sərbəst təbii qaz (STQ) hasilatı əməliyyatlarının başlanması ilə AÇG ilk kommersiya qaz hasilatı əməliyyatları mərhələsinə başlayıb.
"Şahdəniz"dən də xoş xəbərlər var. Belə ki, üçüncü rüb ərzində yataqdan Azərbaycan (SOCAR-a), Gürcüstan (GOGC şirkətinə), Türkiyə (BOTAŞ şirkətinə) bazarlarına, çoxsaylı obyektlər üçün Bakı-Tbilisi-Ceyhana (BTC) və Avropadakı alıcılara qaz çatdırılması davam edib.
İlin ilk doqquz ayında yataqdan ümumilikdə - "Şahdəniz Alfa" və "Şahdəniz Bravo" platformalarından birlikdə təqribən 20 milyard standart kubmetr qaz və təxminən 3 milyon ton (təqribən 21 milyon barel) kondensat hasil olunub.
Mövcud "Şahdəniz" qurğularının hasilat gücü isə hazırda gündə təxminən 79 milyon (ildə təqribən 28,8 milyard) standart kubmetrdir.
Yeni "Şahdəniz Kompressiya" (ŞDK) layihəsi də uğurla davam edir. 2,9 milyard dollar dəyərində olan ŞDK layihəsində məqsəd yataqdakı aşağıtəzyiqli qaz ehtiyatlarını əlçatan etməklə onların hasilatını təmin etmək və beləliklə, yataqdan maksimum qazvermə əmsalına nail olmaqdır. Layihənin yataqdan təxminən
50 milyard kubmetr əlavə qaz və 25 milyon barelə yaxın əlavə kondensat hasilatına və ixracına imkan yaradacağı gözlənilir.
Layihə çərçivəsində aparılan tikinti işlərinin 2029-cu ildə başa çatması ilə ŞDK platformasının həmin ildə "Şahdəniz Alfa"dan, 2030-cu ildə isə "Şahdəniz Bravo"dan alınan qaz həcmlərini kompressiya üçün qəbul etməyə hazır olacağı planlaşdırılır.
Regionun neft-qaz ixracı mərkəzi olan Səngəçal terminalından karbohidrogenlərin dünya bazarlarına göndərilməsi də uğurla davam edir.
Səngəçal Terminalının Elektrikləşdirilməsi layihəsi (STEL) üzrə işlər ümumilikdə 90 faiz tamamlanıb. Layihə üzrə işlərin iki mərhələdə - 1-ci mərhələnin 2027-ci ilin ortalarında, 2-ci mərhələnin isə 2028-ci ilin sonunadək başa çatacağı nəzərdə tutulur. 230 milyon dollar dəyərində STEL layihəsi terminalın "Azərenerji" ASC-nin idarə etdiyi dövlət elektrik şəbəkəsinə qoşulmasını təmin edəcək.
Üçüncü rübdə "Şəfəq" günəş layihəsi üzrə tikinti işləri də Cəbrayıl rayonunda yerləşən layihə sahəsində irəliləyib. Fotovoltaik modullar və struktur komponentləri daxil olmaqla əsas avadanlıqların təchizatı və çatdırılması uğurla tamamlanıb, payaların və izləyici sistemlərin quraşdırılması üzrə işlərdə ciddi irəliləyiş əldə olunub. Elektrik quraşdırma fəaliyyətləri də başlanmış və rüb ərzində plana uyğun davam edib.
Üçüncü rübün sonuna modulların quraşdırılması üzrə işlərin yarısı tamamlanıb.
BP-nin hesabatında "Şəfəq-Asiman" dəniz blokunda, "Qarabağ" və ADUA yataqlarında gedən işlər barədə də ətraflı məlumat var. Eləcə də məlumatda bütün bu işləri həyata keçirən heyət haqqında da faktlar və rəqəmlər öz əksini tapıb. Belə ki, şirkətin işçiləri olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 2313 nəfər olub və buraya müddətli müqavilə əsasında işləyənlər də daxildir.
2018-ci ilin ortalarından BP-nin ixtisaslı işçilərinin 90 faizini milli kadrlar təşkil edir. İxtisası olmayan işçilərin isə hamısı yerli vətəndaşlardır.
BP bəyan edir ki, onun ölkəmizdə həyata keçirdiyi sosial investisiya layihələri də əsas əməliyyatlarından ayrılmazdır. Odur ki, bu ilin ilk üç rübündə şirkət əməliyyatçısı olduğu birgə layihələrdəki tərəfdaşları ilə sosial layihələrinə Azərbaycanda təxminən 1,2 milyon dollar vəsait xərcləyib. İlk doqquz ay ərzində bu layihələrə hazırda davam edən 26 təhsil proqramı, yerli bacarıqların yaradılmasını və sahibkarlığın inkişafını dəstəkləyən 2 layihə və ətraf mühit üzrə 2 təşəbbüs daxil idi.
Flora SADIQLI,
"Azərbaycan"