- Məlumdur ki, yeni tikili çoxmənzilli yaşayış binalarında idarəetmə bir qayda olaraq MTK tərəfindən yaradılmış qurumlar vasitəsilə həyata keçirilir. Qanunvericiliyə əsasən, müəyyən müddətdən sonra bina sakinləri idarəetməni öz üzərlərinə götürmək və bu məqsədlə yeni idarəetmə qurumu yaratmaq hüququna malikdirlər. Lakin praktika göstərir ki, idarəetmə sakinlər tərəfindən formalaşdırıldıqdan sonra belə, müxtəlif adlar altında toplanan vəsaitlərin hansı məqsədlərlə və necə xərcləndiyi barədə sakinlər ətraflı və şəffaf məlumat əldə edə bilmirlər. Bir çox hallarda maliyyə axınlarına real nəzarət mexanizmi mövcud olmur. Bu baxımdan, sual yaranır - çoxmənzilli yaşayış binasında maliyyə fəaliyyətinə nəzarət hansı qaydada həyata keçirilməlidir? Toplanan vəsaitlərin auditini və maliyyə yoxlamasını kim və hansı mexanizmlər vasitəsilə aparmalıdır? Eyni zamanda bina sakinləri öz hüquqlarını qorumaq və yığılan, habelə xərclənən vəsaitə nəzarəti təmin etmək üçün hansı qanunvericilik aktlarına istinad etməli və hansı qanuni mexanizmlərdən istifadə etməlidirlər?
Cavid ƏLİYEV,
Bakı şəhəri
- Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsinə əsasən, çoxmənzilli binanın idarə edilmə üsulunu və ona uyğun maliyyə rejimini binanın sahə mülkiyyətçilərinin ümumi yığıncağı müəyyən edir və idarəetmə şəkli isə mənzil mülkiyyətçilərinin müştərək cəmiyyəti formasında müəyyən olunur. Binanın saxlanılması üzrə xərclərə nəzarət, hesabatların təqdim edilməsi, büdcənin təsdiqi və idarəetmənin təşkili ilə bağlı sair məsələlər ümumi yığıncağın səlahiyyətinə daxildir. Nəzarətin təmin edilməsi üçün binaya aid ayrı bank hesabı açılır, bina idarəçisi tərəfindən maliyyə hesabatları hazırlanır, hesabatlar müstəqil kənar auditor və ya nizamnamə ilə nəzərdə tutulmuşdursa, binanın seçdiyi audit komitəsi tərəfindən yoxlanması da mümkündür. Qanunvericiliklə mümkündür ki, ümumi yığıncaq idarəetməni xarici təşkilata həvalə etsin. Bu zaman idarəetmə müqaviləsində maliyyə hesabatlarının təqdimatı, hesab-kitabın aparılması, bank hesablarının saxlanılması və audit rejimi konkret şəkildə göstərilməlidir. İstinad olunmalı qanunvericilik aktlarına gəldikdə isə, bu münasibətləri təzimləyən əsas normativ sənədlər Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsi, Mülki Məcəlləsi, "Çoxmənzilli binanın idarəedici təşkilatının seçilməsi üzrə açıq müsabiqə keçirilməsi Qaydası"nın təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı tənzimləyir.
- Övladımın 3 yaşı tamam olub və işə başlamaq istəyirəm. Kadrlar şöbəsi bildirir ki, analıq məzuniyyətinə qədər işlədiyim şöbə ləğv edilib və mənə uyğun yer yoxdur. Deyirlər ya ərizə yazmalıyam, ya da ixtisarla işdən çıxarılacağam. Bu halda mənim hüquqlarım nədir və qanunla vəziyyət necə tənzimlənməlidir?
Sevda HÜSEYNOVA,
Bakı şəhəri
- Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə əsasən, uşağa qulluğa görə məzuniyyət uşağın 3 yaşı tamam olanadək verilir və bu müddət başa çatdıqdan sonra işçi əvvəlki işinə və ya vəzifəsinə qayıtmaq hüququna malikdir. İşəgötürən işçinin işə çıxmasını təmin etməlidir və onun əmək hüquqlarını məhdudlaşdıra bilməz. İşəgötürən tərəfindən "işlədiyiniz şöbə ləğv edilib və uyğun yer yoxdur" arqumentinin irəli sürülməsi işdən azad edilmə üçün əsas sayılmır, çünki struktur dəyişikliyi və ya şöbənin ləğvi halında işəgötürən işçinin ixtisasına, peşə hazırlığına və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun olan bütün mövcud boş vəzifələri ona təklif etməyə borcludur. İşçini öz ərizəsi ilə işdən çıxmağa məcbur etmək qanunsuzdur və ərizə yalnız işçinin sərbəst iradəsi ilə yazıla bilər. Əgər işəgötürən işçini ştatların ixtisarı əsası ilə işdən azad etmək niyyətindədirsə, bu zaman Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan prosedura ciddi şəkildə əməl edilməlidir. Belə ki, işçiyə onun stajından asılı olaraq 2 təqvim həftəsindən 9 təqvim həftəsinədək əvvəl rəsmi xəbərdarlıq edilməli, xəbərdarlıq müddəti ərzində hər iş həftəsində əmək haqqı saxlanılmaqla iş axtarmağa imkan yaradılması məqsədilə işçi azı bir iş günü əmək funksiyasının icrasından azad edilməli, həmçinin stajdan asılı olaraq, orta aylıq əməkhaqqının 1 mislindən 2 mislinədək müavinət ödənilməlidir. Bundan başqa, müvafiq hallarda işçilərin sayı azaldılarkən və ya ştatların ixtisarı həyata keçirilərkən müəyyən vəzifələr üzrə əmək funksiyasının icrası üçün tələb olunan ixtisasın (peşəsinin) və peşəkarlıq səviyyəsinin daha yüksəyinə malik olan işçilər işdə saxlanılmalıdır. Bu tələblərdən hər hansı birinin pozulması işdən çıxarılmanı əsassız edir və işçi həmin qərardan məhkəmə və ya Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinə şikayət vermək hüququna malik olur. Ümumilikdə, uşağa qulluq məzuniyyətindən qayıdan ana kimi sizin iş yerinizin qorunması qanunla təmin edilir və işəgötürən ya sizi əvvəlki və ya bərabər vəzifə ilə təmin etməlidir, ya da yalnız qanunun bütün tələblərinə əməl etməklə ixtisar prosedurunu tətbiq edə bilər. Könüllü ərizə yazmağa məcbur edilməyiniz isə qanunvericiliyə ziddir.
Sualları cavablandırdı:
Fərhad NƏCƏFOV,
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü
