Bakıda davam edən BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində “Boston Consulting Group” (BCG) qlobal şəhərlər reytinqinin yeni nəşri təqdim olunub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, “Dəyişmək üçün qurulub”: Şəhərlər gələcək uğrunda necə rəqabət aparır” adlı nəşrin “Urban Expo” sərgisindəki Azərbaycan pavilyonunda baş tutan təqdimatında BCG-nin şəhərlər və regionlar üzrə qlobal seqmentin idarəedici direktoru Vladislav Boutenko ilk hesabatın 2019-cu ildə hazırlandığını, daha sonra iki buraxılışın təqdim olunduğunu və bu gün artıq 4-cü nəşrin təqdim edildiyini deyib.
“Bu hesabatın əsas fərqi ondadır ki, o, şəhərlərə yalnız bir aspektdən baxmır. Nəşrdə təkcə yaşayış rahatlığı, iqlim, iş yerləri və ya nəqliyyatı deyil, bütün bunların hamısını birlikdə araşdırılıb. Burada cavab axtardığımız əsas sual budur: insanlar niyə şəhərlərə gəlirlər və niyə orada qalırlar? Biz bu sualı aşağıdakı əsas ölçülər üzrə təhlil edirik. Birincisi - iqtisadi imkanlardır. Çünki bu gün də insanların şəhərlərə gəlməsinin əsas səbəblərindən biri iş və karyera imkanlarıdır. İkincisi - yaşayış keyfiyyəti. Buraya əlçatanlıq, münasib yaşayış xərcləri, həyat tərzi, təhsil, istirahət imkanları və əlbəttə ki, əyləncə daxildir. Üçüncüsü - sosial kapitaldır. Yəni insanların bir-biri ilə münasibət qurmaq imkanları, qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və inklüzivlik. İnsanların özlərini daha böyük bir cəmiyyətin parçası kimi hiss etməsi, dəstək görməsi və öz icmasına güvənməsi çox vacibdir. Burada hökumətlə və şəhər idarəçiliyi ilə qarşılıqlı əlaqə də mühüm rol oynayır. Dördüncü və bir qədər də gözlənilməz amil isə dəyişimin sürətidir. İnsanlar şəhərlərə yalnız bu gün gözəl və rahat olduqları üçün gəlmirlər. Onlar inanırlar ki, həmin şəhərlər sabah daha da yaxşı olacaq. Yəni insanlar şəhərləri çox vaxt bugünkü vəziyyətinə görə deyil, gələcək potensialına görə seçirlər. Bu ölçülərin detalları təqdimatda əks olunub”, - deyə o qeyd edib.
Vurğulanıb ki, araşdırma çərçivəsində 5 milyondan çox məlumat nöqtəsi təhlil olunub. Burada geniş statistika, analitik modellər və məlumatların emalı üçün süni intellekt texnologiyalarından istifadə edilib. Amma bir vacib məqamı qeyd etmək istəyirəm - süni intellekt məlumat yaratmaq üçün deyil, yalnız məlumatların işlənməsi üçün istifadə olunub. Süni intellektin toxunduğu bütün nəticələr insan ekspertlər tərəfindən yoxlanılıb və təsdiqlənib. Biz bu işi artıq 7 ildir həyata keçiririk. Yəni bu araşdırmaya hələ süni intellekt geniş yayılmazdan əvvəl başlamışıq. Burada təqdim olunan ilk 80 şəhər sadəcə dünyanın ən böyük şəhərləri deyil - onlar insanların yaşamaq və işləmək üçün ən çox seçdiyi şəhərlərdir. Əgər yaşadığınız şəhər bu siyahıdadırsa, hətta 80-ci yerdə olsa belə, bu, çox yaxşı göstəricidir.
“Bəs əsas tendensiyalar hansılardır? Uzun illər şəhərlər əsasən infrastrukturla qiymətləndirilirdi - körpülər, yollar, hava limanları, böyük binalar və sair. Amma bu gün insanlar şəhərləri daha çox nəticələrə görə qiymətləndirirlər. Yəni insanlar özlərinə belə sual verirlər: Bu şəhər mənə konkret nə verir? İnsanlar vaxt qazanmaq, gündəlik həyatda maneələrin azalması və daha yüksək həyat keyfiyyəti istəyirlər. Bir çox şəhərlər hələ də texniki göstəricilərlə yarışır. Məsələn “mənim səkim daha genişdir”, “mənim yolum daha müasirdir”. Amma əslində şəhərlər eyni insanlar uğrunda rəqabət aparırlar və getdikcə daha çox şəhər sakinlərin xoşbəxtliyini ölçməyə başlayır. İnsanların niyə özlərini xoşbəxt hiss etdiyini anlamağa çalışırlar. Bu xoşbəxtlik onların vaxta qənaət etməsi ilə bağlıdırmı? Daha rahat həyatla bağlıdırmı? Çünki unutmayaq: insanların vaxtı bu gün ən qiymətli resurslardan biridir. Şəhərlər insanların gündəlik yükünü və vaxt itkisini azalda bilər. Onlar nəqliyyatda sərf olunan vaxtı azalda, uzaqdan iş imkanlarını artıraraq bəzi səfərləri ümumiyyətlə aradan qaldıra bilər”, - deyə Vladislav Boutenko bildirib.
BCG-nin şəhərlər və regionlar üzrə qlobal seqmentin idarəedici direktorunun müavini Yekaterina Şapoçka Azərbaycanın paytaxtı Bakının “2014–2024-cü illərdə ən sürətlə dəyişən 20 şəhər” reytinqində ilk 20 şəhər sırasında yer aldığını deyib. Bildrib ki, reytinqdə şəhərlər göstəricilər baxımından sürətlə irəliləyib.
“Dəyişimin sürəti üzrə xüsusilə Çin şəhərləri ilə Xəzər regionunun şəhərləri arasında ciddi rəqabət formalaşır. Bu şəhərlər inkişaf tempinə görə bir-biri ilə yarışır. Biz müxtəlif şəhərlərin dəyişim sürəti baxımından fərqli istiqamətlərdə necə irəlilədiyini müşahidə edirik. Bəziləri innovasiya, infrastruktur və urban transformasiya sahələrində xüsusilə güclü nəticələr göstərir. Məsələn, ümumi dəyişimin sürəti göstəricisinə görə Bakı dördüncü kvintildə yer alır. Bu da şəhərin kifayət qədər yaxşı nəticələr göstərdiyini ortaya qoyur. Xüsusilə yaşayış keyfiyyəti göstəricisi üzrə Bakı demək olar ki, ən yüksək kvintilə yaxındır. Bu isə şəhərin son illərdə keçirdiyi transformasiyanın və inkişafın aydın göstəricisidir”, - deyə o vurğulayıb.
Qeyd edib ki, reytinqdə şəhərlərin ümumi ölçü göstəricisi, iqtisadi imkanlarda dəyişim sürəti, sosial kapital üzrə transformasiya sürəti, hökumətlə əlaqələrdə dəyişim sürətinə diqqət yetirilib. Sıralamada ilk üçlükdə Şençjen (Çin), Ər-Riyad (Səudiyyə Ərəbistanı) və Daşkənd (Özbəkistan) qərarlaşıb. Bakı isə 20-ci sırada qərarlaşıb.
Təqdimatda BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-Habitat) proqram meneceri Runz Vanq və “IND” şirkətinin landşaft arxitekturası departamentinin rəhbəri Karina Qarnaqa nəşrlə bağlı fikirlərini bölüşüblər.
Qeyd edək ki, qlobal konsaltinq şirkəti olan BCG-nin baş ofisi ABŞ-nin Massaçusets ştatının Boston şəhərində yerləşir. Qlobal şəbəkəyə malik şirkətin 50 ölkədə 90-dan çox ofisi var. BCG 2010-cu illərin əvvəllərindən Azərbaycanda tərəfdaşlarla əməkdaşlıq etməyə başlayıb. BCG-nin konsaltinq xidmətləri Azərbaycanda yerli, beynəlxalq və dövlət sektoru şirkətlərini əhatə edir.
“Boston Consulting Group”, həmçinin Bakı şəhərinin Baş planının hazırlanması işinə cəlb edilib, beynəlxalq strateji məsləhətçi olan BCG-nin dəstəyi ilə Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi tərəfindən paytaxtın inkişaf konsepsiyası işlənilib.
jpg_1779386615.jpg)
