Azərbaycan xalqı üçün 30 illik dözümün, sınmayan iradənin və səbrin zəfər əzminə çevrildiyi an - 2020-ci ilin 27 sentyabr sabahı oldu. O gün Prezident, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin xalqa müraciətində səsləndirdiyi kəlmələr həm də xalqımızın milli qürurunun bərpası üçün verilən tarixi hökm idi: "Biz haqq yolundayıq. Bizim işimiz haqq işidir. Biz zəfər çalacağıq! Qarabağ bizimdir, Qarabağ Azərbaycandır!"
Səbrin və ədalətin sınaq meydanı
2020-ci ilin 27 sentyabrı təqvimə sadəcə növbəti bir gün kimi yazılmadı. O gün otuz ildən bəri sinəmizdə dağa çevrilən Qarabağ nisgilini birdəfəlik qoparıb atmaq üçün ayağa qalxdığımız tarixi məqam oldu.
İşğalçı Ermənistanın növbəti dəfə həddini aşaraq bütün cəbhəboyu ağır silahlardan, artilleriyadan istifadə etməklə hücuma keçməsi, birbaşa kəndlərimizi və dinc insanları hədəfə alması artıq səbrimizin son damlası idi. Düşmənin bu xain təxribatı ədaləti bərpa etməkdən başqa bir yol qoymadı. Azərbaycan bu təxribatların cavabını vermək və ərazilərini işğaldan azad etmək üçün "Dəmir yumruq" əməliyyatına başladı.
Əslində, bu, 2020-ci ildə düşmənin ölkəmizə qarşı ilk təxribatı deyildi. Hələ iyul ayında Tovuz istiqamətində sərhədlərimizi pozmaq cəhdi mülki sakinlərimizin və hərbçilərimizin şəhid olması ilə nəticələnmişdi. Ancaq Azərbaycan Ordusu həmin vaxt düşmənə layiqli dərs verərək onu geri oturtmuşdu. İşğalçı Ermənistan isə məğlubiyyətdən dərs çıxarmaq əvəzinə, sentyabrın 27-də daha böyük təcavüzə əl atmaqla öz sonunu hazırladı.
Azərbaycanın səbri tükənmişdi. Onilliklər boyu aparılan mənasız danışıqlardan heç bir nəticə alınmayacağı bəlli idi. İkili standartların hökm sürdüyü dünyada beynəlxalq ədalətdən nəsə gözləmək olmazdı. Düz 27 il idi ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələri yerinə yetirilmirdi. Digər tərəfdən də Ermənistan beynəlxalq havadarlarına güvənərək işğalı əbədiləşdirməyə çalışır, ölkəmizə qarşı hərbi təxribatlar törədirdi.
2020-ci il 27 sentyabrında etdiyi səhv işğalçıya baha başa gəldi. Həmin gün səhər saatlarından etibarən Azərbaycan Ordusu Vətən torpağının hər qarışı uğrunda müqəddəs savaşa başladı. Qəhrəman döyüşçülərimiz doğma torpaqlarımızı düşmən tapdağından xilas etmək, işğalçıya unudulmaz dərs vermək üçün dərhal irəli atıldı.
Müharibənin ilk saatlarında Prezident İlham Əliyev birbaşa xalqa müraciət edərək cəbhədəki vəziyyəti, düşmənin növbəti hərbi təcavüzünü faktlarla diqqətə çatdırdı və rəsmi olaraq bəyan etdi: "Bu gün səhər Ermənistan silahlı qüvvələri bir neçə istiqamətdən müxtəlif növ silahlardan, o cümlədən ağır artilleriyadan istifadə edərək bizim yaşayış məntəqələrimizi, eyni zamanda hərbi mövqelərimizi atəşə tutmuşdur.
Düşmən atəşi nəticəsində mülki əhali və hərbçilərimiz arasında itkilər, yaralananlar var. Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin! Onların qanı yerdə qalmayacaqdır. Azərbaycan Ordusu hazırda düşmənin hərbi mövqelərinə atəşlər, zərbələr endirir və bu zərbələr nəticəsində düşmənin bir çox hərbi texnikaları sıradan çıxıb. Bu, erməni faşizminin növbəti təzahürüdür".
Bu tarixi müraciət sadəcə operativ məlumat vermək məqsədi daşımırdı. Bu, torpaqlarımızın azadlığı uğrunda hər bir vətəndaşın üzərinə düşən məsuliyyəti göstərən, dövlət-xalq-ordu birliyini sarsılmaz bir qüvvəyə çevirən milli bəyanat idi.
Dövlət başçısı qətiyyətlə vurğulayırdı ki, Azərbaycan heç vaxt təxribata əl atmayıb: "Azərbaycan sadəcə olaraq öz maraqlarını müdafiə edir, öz mövqeyini dəstəkləyir və öz siyasətini alnıaçıq aparır. Biz dəfələrlə bəyan etmişik ki, Dağlıq Qarabağ əzəli tarixi Azərbaycan torpağıdır və bu, həqiqətdir. Ermənistanın baş naziri deyəndə "Qarabağ Ermənistandır", bu, yalandır. Mən deyəndə ki, "Qarabağ Azərbaycandır", bu, həqiqətdir. Bütün dünya Dağlıq Qarabağı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi tanıyır. Tarixi ədalət bizim tərəfimizdədir. Çünki bu, bizim doğma, dədə-baba torpağımızdır".
Ali Baş Komandanın beynəlxalq aləmə ünvanlanan ittihamı isə məsələnin mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoyurdu: "Erməni əsgərinin bizim torpağımızda nə işi var?! Ermənistan ordusunun bizim torpağımızda nə işi var?! Heç kəs üçün sirr deyil ki, "Dağlıq Qarabağ ordusu"nun tərkibində olan şəxsi heyətin 90 faizi Ermənistan vətəndaşlarından ibarətdir. Ermənistan işğalçı dövlətdir, bu işğala son qoyulmalıdır və son qoyulacaqdır".
44 günlük qəhrəmanlıq salnaməsi
27 sentyabrda Azərbaycan Ordusu ərazilərimizin işğalına son qoymaq üçün müqəddəs haqq yürüşünə çıxdı. Bütün cəbhə boyu əks-hücuma keçən qəhrəman döyüşçülərimiz irəliyə - doğma torpaqlarımıza doğru şığıdılar. Düşmənin illər boyunca qurduğu keçilməz istehkamlar, dərin səngərlər və beton maneələr igidlərimizin inamı qarşısında darmadağın oldu.
Rəşadətli ordumuz düşmənə nə yerdə, nə də göydə aman verdi. Dəqiq artilleriya zərbələri, havada dronlarımızın sarsıdıcı həmlələri və qurudakı cəsur döyüşçülərimizin qarşısıalınmaz hücumları işğalçıları dəhşətə gətirdi. Elə o tarixi gün - sentyabrın 27-də torpaqlarımız addım-addım düşmən tapdağından azad edilməyə başlandı.
İllərdir həsrətlə gözlədiyimiz o ilk qələbə müjdələri, strateji yüksəkliklərin və kəndlərimizin azad olunması xəbərləri elə 27 sentyabr günü xalqımıza əvəzsiz Zəfər sevinci yaşatdı. Bu, 44 günlük böyük Qələbə dastanının ilk mübarək addımları idi.
2020-ci ilin 27 sentyabrında başlayan o haqq yürüşü çox keçmədən öz tarixi məntiqinə çatdı. Aradan cəmi iki aya yaxın vaxt keçmişdi ki, biz artıq otuzillik Qarabağ düyününün tamamilə çözülməsindən, münaqişənin parlaq Zəfərlə bitməsindən böyük qürurla söz açırdıq. Cəmi 44 gün sürən bu haqq mübarizəsi xalqımızın şərəf və ləyaqət dastanına çevrildi.
Müzəffər Ali Baş Komandanın dahi sərkərdəliyi, rəşadətli əsgər və zabitlərimizin misilsiz fədakarlığı sayəsində düşmən tapdağındakı şəhər və kəndlərimiz bir-birinin ardınca azad olundu. Yaradılan sarsılmaz birlik "dəmir yumruğ"a çevrilib düşmənin başını əzdi və işğalçını kapitulyasiya - məğlubiyyət aktına imza atmağa, diz çökməyə məcbur etdi.
Bu gün başımızı uca tutub azad Qarabağdan, bərpaolunan torpaqlarımızdan və qalib xalqımızdan qürurla söz açırıqsa, bunu 27 sentyabr sabahı cəsarətlə irəli atılan, torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda canından belə keçməyə razı olaraq bir addım da geri çəkilməyən, Azərbaycanın üçrəngli, ay-ulduzlu bayrağını zirvələrimizdə dalğalandıran qəhrəmanlarımıza borcluyuq.
27 sentyabr təqvimi - Azərbaycan xalqı üçün sadəcə Anım Günü deyil, eyni zamanda bir millətin yenidən doğulduğu, öz taleyini öz əlləri ilə yazdığı Zəfər salnaməsinin təməl daşıdır. Şəhidlərimizin müqəddəs ruhu qarşısında baş əyir, bu tarixi Qələbəni bizə bəxş edən qəhrəmanlarımızla hər zaman fəxr edirik!
Yasəmən MUSAYEVA,
"Azərbaycan"
