Tromboflebit və venaların varikoz genişlənməsi zamanı xalq təbabətində müxtəlif dərman bitkilərindən istifadə ənənəsi mövcuddur. Elm və Təhsil Nazirliyi Botanika İnstitutunun direktoru vəzifəsini icra edən professor Səyyarə İbadullayevanın AZƏRTAC-a açıqlamasında bu məqsədlə istifadə olunan bir sıra bitkilər və onların tətbiq qaydaları haqqında məlumat verilib.
Məlumata görə, tromboflebit zamanı ən çox istifadə olunan bitkilərdən biri at şabalıdıdır (Aesculus hippocastanum L.). Bitkinin meyvəsindən hazırlanan dəmləmədən tromboflebit, varikoz genişlənməsi, həmçinin əməliyyatdan və doğuşdan sonra yaranan trombların müalicəsində xalq təbabətində geniş istifadə edilir.
Professor qeyd edib ki, adi meşə fındığının (Corylus avellana L.) yarpaqlarından hazırlanan dəmləmə kapilyar və venaların genişlənməsi zamanı tətbiq olunur. Yarpaqlar iyun ayında toplanaraq kölgədə qurudulur və çay kimi dəmlənərək qəbul edilir.
Varikoz genişlənməsində istifadə olunan digər bitkilərdən biri adi mayasarmaşığıdır (Humulus lupulus L.). Onun qozalarından hazırlanan dəmləmənin müalicəvi təsirlə yanaşı, yağ, mineral və su mübadiləsini tənzimlədiyi bildirilir. Dəmləmə daxilə qəbul edilməklə yanaşı, isladılmış tənzif şəklində xaricdən də tətbiq oluna bilər.
Professorun sözlərinə görə, Termer şeytanqanqalı (Carduus thoermeri Weinm.) xalq təbabətində təzə sıyıq şəklində ayaqlara tətbiq edilir. Müalicə məqsədilə bitkinin daha ətli olan üst zoğlarından istifadə olunması tövsiyə edilir.
Yay və payız aylarında bol olan pomidorun (Lycopersicon esculentum Mill.) təzə dilimləri və ya ləti venaların şişkin nahiyələrinə qoyulur. Prosedur günaşırı təkrar olunur və son mərhələdə ayaqlara aşağıdan yuxarıya doğru həmin maye ilə yüngül masaj edilir.
Ayaqlarda ağrı və kiçik venaların partlaması nəticəsində yaranan damar torunun aradan qaldırılması məqsədilə kalanxoe bitkisinin spirtdə və ya araqda hazırlanmış dəmləməsindən istifadə olunur. Dəmləmə gecələr pəncədən başlayaraq yuxarı istiqamətdə ayaqlara sürtülür və müntəzəm tətbiqin bir neçə ay davam etdirilməsi tövsiyə edilir.
Bundan əlavə, acı yovşan (Artemisia absinthium L.) qatıqla qarışdırılaraq kompres şəklində, rus qurucası (Gnaphalium rossicum L.) isə isti ayaq vannaları formasında tətbiq edilir. Xüsusilə rus qurucasından hazırlanan vannalar arterial təzyiqin aşağı salınmasına kömək edir. Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, xalq təbabəti üsulları tibbi müayinənin və həkim tərəfindən təyin olunan müalicənin alternativi hesab edilmir. Tromboflebit ciddi damar xəstəliyi olduğundan hər hansı bitki və ya təbii vasitədən istifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.
