2030-cu ilə qədər qlobal iqtisadiyyatın
70%-nin rəqəmsal texnologiyalardan ibarət olacağı gözlənilir. Bu reallıq fonunda Azərbaycan son illərdə rəqəmsallaşma
istiqamətində mühüm addımlar atmaqdadır. Dövlət xidmətləri, maliyyə sektoru,
modern infrastruktur kimi geniş spektri əhatə edən rəqəmsal transformasiya
artıq ölkənin inkişaf strategiyasının əsas sütunlarından birinə çevrilib. Cənab
Prezidentin də söylədiyi kimi, “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı
vahid fəaliyyət planı ölkəmizə strateji istiqamətdə real üstünlüklər
qazandıracaq. Bu konsepsiya dövlət informasiya sistemlərinin inteqrasiyasını, məlumatların
vahid platformada idarə olunmasını və süni intellekt həllərinin tətbiqini nəzərdə
tutur. Xüsusilə Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, makroiqtisadi və siyasi sabitlik,
texnologiyaya açıq əhali, dövlət səviyyəsində rəqəmsallaşmanın prioritet olması bu sahədə böyük potensial
yaradır. Ölkənin regional tranzit mərkəzinə çevrilməsi planları da rəqəmsal
logistika və məlumat axınının inkişafını zəruri edir. Rəqəmsal transformasiya
yalnız proqram təminatı ilə məhdudlaşmır. Fiber-optik internet şəbəkəsinin
genişləndirilməsi, mobil rabitə texnologiyalarının inkişafı ölkənin texnoloji
infrastrukturunu möhkəmləndirir. Prezident İlham Əliyev də bildirib ki, “Hazırda
bizi Xəzər dənizinin Şərq sahilləri ilə birləşdirəcək fiber-optik kabelin çəkilişi
layihəsi icra edili. Beləliklə, Şərqə doğru bağlantılar təmin ediləcək, Qərbə
doğru isə yeni bağlantılar üzərində işləməliyik”.
Həmçinin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata
keçirilən “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” layihələri isə rəqəmsal idarəetmənin
real tətbiq nümunələridir. Enerji, nəqliyyat və kommunal xidmətlərin rəqəmsal
platformalar üzərindən idarə olunması yeni şəhər modelinin əsasını qoyur.
Bununla yanaşı, kibertəhlükəsizlik, rəqəmsal
savadlılığın artırılması və innovasiya mühitinin daha da genişləndirilməsi əsas
hədəflər sırasındadır. Vahid fəaliyyət planı dövlət idarəçiliyində yeni keyfiyyət
dəyişiklikləri yaradacaq, inteqrasiya olunmuş sistemlər qərarverməni daha sürətli
edəcək. Həmçinin dövlət qurumları arasında informasiya təkrarlanması azalacaq,
kağız sənəd dövriyyəsi minimuma enəcək, şəffaflıq və hesabatlılıq artacaq. Nəticə
etibarı ilə daha çevik və effektiv dövlət modeli formalaşacaq. Bu sahədə dünyanın
aparıcı şirkətləri ilə təmaslar daha sıx olmalıdır. Təsadüfi deyil ki, Amerika
Birləşmiş Ştatlarının şirkətlərinin ölkəmizə maraq göstərməsi, həmçinin İsraillə
bu yaxınlarda imzalanan Anlaşma Memorandumu beynəlxalq əməkdaşlıq üçün yeni
imkanlar açır.
İqtisadi səmərəlilik və rəqəmsal
iqtisadiyyatın genişlənməsi yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrin inkişafına da
təkan olacaq.
Beləliklə, Azərbaycan regionda rəqəmsal mərkəzə
çevrilə, Transxəzər və Orta Dəhliz layihələrində rəqəmsal logistika üstünlüyü
yaranar.
Könül NURULLAYEVA,
Milli Məclisin deputatı
