ABŞ-də yerləşən süni intellekt və robototexnika şirkəti olan “Figure” iki illik F.02 humanoid robotlarını əridilmiş polad qazanına tullayaraq məhv etdi. Şirkət robotların özünü məhv etməsinə imkan verən bu metodun cihazları bir-bir sökməkdən daha səmərəli olduğunu bildirdi.
Şirkətin təsisçisi və baş direktoru Brett Adcock sosial media platforması “X”də izləyicilərindən robotlara “düzgün vida” verməklə bağlı təkliflər istədi. Ən diqqətəlayiq cavab “Terminator” filmlərindəki rolu ilə tanınan Arnold Şvartseneggerdən gəldi. Şvartsenegger robotları əritməyi təklif etdi.
Şirkət ABŞ və Meksikadakı metal tökmə zavodları ilə əlaqə saxlasa da, litium-ion batareyalı robotların orada utilizasiyasına imkan verən bir müəssisə tapa bilməyib. Nəticədə, robotlar Finlandiyanın İmatra şəhərindəki tökmə zavoduna göndərilib.
“Figure” robotların ixtisaslaşmış aktuatorlar və şirkətə məxsus digər texnologiyalardan ibarət olduğunu və onların ənənəvi metodlarla sökülməsinin texniki qrup üçün əhəmiyyətli vaxt itkisinə səbəb olacağını iddia etdi. Şirkətin məlumatına görə, robotların sökülməsi növbəti nəsil F.04 robotunun satışa çıxarılmasını gecikdirə bilər.
Hadisə həmçinin "robot intiharı" ilə bağlı müzakirələri yenidən alovlandırdı. 2017-ci ildə Vaşinqtonda bir fəvvarəyə düşən təhlükəsizlik robotu işçilərin robotun "intihar etdiyini" şərh etməsi səbəbindən xəbər başlıqlarına çıxdı. Lakin tərtibatçılar sonradan hadisənin texniki nasazlıq səbəbindən baş verdiyini izah etdilər.
Oxşar hadisə 2024-cü ildə Cənubi Koreyanın Qumi şəhərində baş vermişdi. Bələdiyyə işçiləri təxminən iki metr hündürlüyündə pilləkənin altında süni intellektlə işləyən robotu hərəkətsiz vəziyyətdə tapmışdılar. Sosial mediada şərhlərdə robotun "yorğunluq" və ya "üsyan" səbəbindən söndürüldüyü bildirilsə də, istehsalçı bunun adi bir nasazlıq olduğunu bildirib.
Süni intellektin şüur və ağrı hiss edib-etməməsi ilə bağlı müzakirələr fonunda robotların "öz məqsədlərini seçməsi" obrazı ortaya çıxdı. Bu həftə bir mühəndisin süni intellekt modellərinin ağrıya necə reaksiya verdiyini öyrənmək üçün "Süni intellekt işgəncə kamerası" qurduğu ortaya çıxdıqda oxşar etik müzakirələr ortaya çıxdı. Lakin tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, süni intellekt sistemlərinin insanlar kimi ağrı hiss etdiyinə dair heç bir elmi dəlil yoxdur.
Ülkər XASPOLADOVA,
“Azərbaycan”
31 - Copyjpg_1794009722.jpg)
