Minatəmizləmə fəaliyyəti milli məsuliyyət çərçivəsində həyata keçirilməli və milli qurumların rəhbərliyi ilə aparılmalıdır. Lakin minalardan zərər çəkmiş heç bir icma bərpa yolunu təkbaşına keçməməlidir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Bakıda keçirilən IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransı çərçivəsində təşkil olunan “Azərbaycanda təhlükəsiz mina fəaliyyətinin dəstəklənməsi üçün beynəlxalq əməkdaşlıq və donor mexanizmləri” mövzusunda panel müzakirədə ASEAN Regional Minalarla Mübarizə Mərkəzinin icraçı direktoru Rothna Buth deyib.
Onun sözlərinə görə, regional əməkdaşlığın üç əsas üstünlüyü var: "Birincisi, öyrənmədir. Cənub-Şərqi Asiyada ASEAN-a üzv dövlətlər partlayıcı sursatların yaratdığı təhlükələrin aradan qaldırılması sahəsində onilliklər ərzində böyük təcrübə toplayıb. Ölkələrin şəraiti, çirklənmənin xarakteri və miqyası, milli qurumların imkanları və prioritetləri bir-birindən fərqlənir. Regional əməkdaşlıq hər bir ölkənin qəbul etməli və ya tətbiq etməli olduğu vahid model yaratmaq demək deyil. Əsas dəyər ondan ibarətdir ki, ölkələr öz təcrübələrini bölüşə, nəyin işlədiyini, nəyin isə nəticə vermədiyini açıq şəkildə müzakirə edə və əldə olunan dərsləri öz milli şəraitlərinə uyğunlaşdıra bilsinlər. Əgər bir ölkə müəyyən problemin həlli istiqamətində artıq uzun illər çalışıbsa, başqa bir ölkə eyni məsələdə sıfırdan başlamamalıdır. Həmkarlar arasında təcrübə mübadiləsinin gücü məhz bundadır.
İkincisi, əlaqələrdir. Təkcə bilik kifayət etmir. Ölkələrə, həmçinin müvafiq ekspertiza, qurumlar, texnologiyalar və tərəfdaşlar lazımdır. ASEAN Regional Minalarla Mübarizə Mərkəzi olaraq bizim rolumuzu bütün suallara cavab vermək və hər kəs üçün hazır həllər təqdim etmək kimi görmürük. Bizim vəzifəmiz üzv dövlətlərin prioritetlərini dinləmək, həmin prioritetləri müvafiq təcrübə, ekspertiza və əməkdaşlıq imkanları ilə əlaqələndirməyə kömək etməkdir. Bu əməkdaşlıq müxtəlif formalarda həyata keçirilə bilər: həmkarlararası təcrübə mübadiləsi, texniki mübadilə, tədris səfərləri, tədqiqatlar, texnologiya mübadiləsi, regional tövsiyələrin hazırlanması, eləcə də milli ehtiyacların potensial texniki və inkişaf tərəfdaşları ilə əlaqələndirilməsi. Ən vacibi isə odur ki, bu öyrənmə və təcrübə mübadiləsi ikitərəfli xarakter daşıyır. ASEAN-a üzv dövlətlər minatəmizləmə sahəsində onilliklər ərzində əməliyyat və institusional təcrübə toplayıb və bu təcrübə digər ölkələr üçün faydalı ola bilər. Eyni zamanda, Azərbaycan da daxil olmaqla, minalardan zərər çəkmiş digər ölkələrin təcrübəsindən və innovativ yanaşmalarından öyrənəcəyimiz çox şey var.
Üçüncü məsələ isə davamlılıqdır. Minatəmizləmə uzunmüddətli prosesdir. Layihələr, seminarlar və konfranslar mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu cür tədbirlər əlaqələrin qurulması üçün yaxşı platformadır. Lakin davamlı əməkdaşlıq davamlı münasibətlər tələb edir. Fərdi fəaliyyət başa çatdıqdan sonra da qurumların prosesdə iştirakını davam etdirməsi vacibdir".
Rothna Buth bildirib ki, regional mexanizmlər milli qurumlar və mütəxəssislər arasında əlaqələrin qorunmasına, əldə edilmiş təcrübənin gələcək fəaliyyətə ötürülməsinə və dialoqun praktiki nəticələrə çevrilməsinə kömək edə bilər: "Regional mexanizm körpü rolunu oynaya bilər. Milli məsuliyyət isə bunun təməlidir. Bu, bizi regional əməkdaşlığın daha geniş əhəmiyyətinə gətirib çıxarır. Regional əməkdaşlıq texniki təcrübə mübadiləsindən kənara çıxaraq etimadın, dialoqun və praktiki əməkdaşlığın gücləndirilməsinə töhfə verə bilər. Minalar bir ölkənin torpağının altında qala bilər. Lakin onların yaratdığı fəsadların aradan qaldırılması üçün lazım olan bilik və təcrübə sərhədlər daxilində məhdudlaşmamalıdır".
